ذخیره اضطراری داروی فاکتور ۱۳ به شدت کاهش یافته و به صفر رسیده است.

بنابر گزارش صحت خبر، اخیراً بیماران هموفیلی که به داروی فاکتور ۱۳ وابسته‌اند، با بحران حاد کمبود این دارو به دلیل تحریم‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند. در حال حاضر، برای درمان این افراد، به ناچار از روش‌های قدیمی و غیر مؤثر استفاده می‌شود.

خبرگزاری ایسنا به نقل از مسئولان اعلام کرد: این کمبود یک مشکل عمومی است و به هیچ استان یا شهری محدود نمی‌شود. در استان خراسان رضوی تنها یک مرکز تخصصی برای درمان هموفیلی‌ها وجود دارد و یک داروخانه که به توزیع داروهای این بیماران اختصاص یافته، فقط در همین مکان فعال است.

بنا به اظهارات بیماران، بیش از چهار ماه است که با کمبود داروی فاکتور ۱۳ مواجه‌اند. مدیر کانون هموفیلی اعلام کرد که حتی ذخیره اورژانسی این دارو نیز از یک ماه پیش به اتمام رسیده و مشکل اصلی نه تنها تأمین ارز، بلکه تأثیر غیرمستقیم تحریم‌ها بر روند واردات دارو از طرف بانک‌ها و شرکت‌هاست.

تحریم‌های بین‌المللی هرگز شامل دارو و غذا نبوده و نیست؛ این موضوع بارها مورد تأکید قرار گرفته است. با این حال، گزارش‌هایی در خصوص دشواری‌های دسترسی به دارو در ایران وجود دارد، از جمله کمبود فاکتور ۱۳ که به طور کامل وارداتی و بدون تولید داخلی است و این کمبود به وضوح احساس می‌شود.

مدیر کانون هموفیلی خراسان رضوی اعلام کرد: در خراسان رضوی حدود ۱۵۰۰ بیمار هموفیلی شناسایی شده‌اند که شامل انواع مختلف این بیماری می‌شوند.

علی عالی‌مقام افزود: کمبود هر کدام از فاکتورهای انعقاد خون موجب بروز هموفیلی می‌شود؛ بدین ترتیب اگر زنجیره انعقاد خون در بدن به درستی عمل نکند، مشکل هموفیلی به وجود می‌آید.

وی تصریح کرد: اغلب بیماران هموفیلی به نوع فاکتور ۸ وابسته هستند، به گونه‌ای که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد بیماران به کمبود فاکتور ۸ مبتلا هستند و باقی بیماران دچار کمبود سایر فاکتورها یا اختلالات انعقادی دیگرند.

مدیر کانون هموفیلی خراسان رضوی یادآور شد: یکی از انواع این بیماری، کمبود فاکتور ۱۳ است که جنبش علمی نشان داده این کمبود می‌تواند منجر به خونریزی‌های مغزی در فرد شود و برای جلوگیری از آن نیاز به تزریق دارو است.

عالی‌مقام با اشاره به اینکه حدود ۴۰ تا ۵۰ بیمار هموفیلی فاکتور ۱۳ در استان خراسان رضوی شناسایی شده‌اند، توضیح داد: تمامی این بیماران تحت مراقبت‌های کلینیک تخصصی سرور قرار دارند که شامل تزریق دارو، دریافت دارو، نسخه پزشک و بستری‌های موقت می‌شود.

او تصریح کرد: گهگاه به تأمین دارو با چالش‌هایی مواجه می‌شویم؛ در حالی که تأمین دارو بر عهده سازمان غذا و دارو است و ما از این سازمان هیچ گونه شکایتی نداریم. سازمان غذا و دارو در حال پیگیری وضعیت است و برای اکثریت داروهای بیماران هموفیلی، بخصوص فاکتور ۸، مشکلی وجود ندارد.

مدیر کانون هموفیلی خراسان رضوی اظهار داشت: کمبود داروی فاکتور ۱۳ یک مشکل عمومی است و تمام کشور از آن رنج می‌برد. تولید این دارو در آلمان است و واردات آن به کشور تحت تأثیر تحریم‌های نامعقول قرار گرفته است. اگرچه ممکن است گفته شود که دارو جزء اقلام تحریمی نیست، اما تحریم‌ها سبب بروز مشکلات برای بانک‌ها و شرکت‌هایی که دارو را وارد می‌کنند، می‌شود.

عالی‌مقام تأکید کرد: در مورد تأمین این دارو، مشکل ارزی وجود ندارد و ارز هم تأمین شده، اما پول‌ها بلوکه شده و به همین دلیل دارو فعلاً تأمین نمی‌شود. از وقتی که مکانیزم ماشه فعال شده، این مشکل پیچیده‌تر شده است.

وی ادامه داد: اگرچه ممکن است این کمبود از چهار ماه پیش آغاز شود، اما هر دارو باید ذخیره اورژانسی داشته باشد که آن ذخیره نیز از یک ماه قبل تمام شده و با کمبود فاکتور ۱۳ و داروی هیومیت مواجه هستیم.

عالی‌مقام یادآور شد: در حال حاضر، بیماران فاکتور ۱۳ و برخی بیماران که نیاز به داروی هیومیت دارند، با مشکل روبرو شده و این دارو در اختیارشان نیست. پزشکان از داروهای جایگزین و درمان‌های دیگر استفاده می‌کنند، هرچند که این روش‌ها به هیچ وجه راه‌حل‌های مناسبی نخواهند بود. طبق اظهارات وزیر بهداشت، لازم است برای تأمین این دارو تدابیر مؤثرتری اندیشیده شود.

“““html

پیشرفت‌هایی در ارائه پیشنهادهای کلی مشاهده کرده‌ایم، اما تا به حال راه‌حلی جهت حل این مشکلات ارایه نشده است.

ایشان ادامه داد: سایر بیماران، مانند بیماران مبتلا به فاکتور ۸، به دلیل تأمین دارو ازسوی شرکت‌های داخلی، فعلاً در مشکلی به سر نمی‌برند و در حال حاضر، اصلی‌ترین نگرانی ما مربوط به داروی فاکتور ۱۳ و هیومیت است.

مدیر کانون هموفیلی خراسان رضوی به اهمیت رسانه‌ها در پیگیری مشکلات اشاره داشت و گفت که این رسانه‌ها می‌توانند ابزاری قوی برای انتقال دغدغه‌ها و مشکلات بیماران به مسئولان باشند. همچنین برقرار کردن مجدد تسهیلات برای بیماران خاص و صعب‌العلاج را یکی از مهمترین خواسته‌های این گروه برشمرد.

ایشان افزود که تا دو سال پیش، بانک مرکزی برای بیماران خاص و صعب‌العلاج مبلغی را به عنوان وام ارائه می‌داد؛ اما این تسهیلات در دو سال اخیر متوقف شده است. وی تصریح کرد که کانون هموفیلی در استان تلاش‌های مستمری برای از سرگیری این وام انجام داده است، زیرا این مساعدت‌ها می‌توانند بسیاری از مشکلات بیماران را برطرف کنند.

مدیر کانون هموفیلی خراسان رضوی بیان کرد: برای مثال، بیمارانی وجود دارند که نیاز به تعویض مفصل زانو دارند و در حال حاضر، خود بیماران باید هزینه‌های مربوطه را تأمین کرده و سپس با مراجعه به صندوق حمایتی دولتی سلامت پیگیری‌های لازم را انجام دهند که این روند ممکن است زمان‌بر باشد. در اینجا، این تسهیلات می‌توانند کمک شایانی به بیماران کنند؛ زیرا در صورت عدم انجام عمل جراحی زانو، احتمال بروز معلولیت و مشکلات بیشتر افزایش می‌یابد.

چالش‌های درمان‌های جایگزین متعدد است

یک عضو هیات مدیره انجمن شرکت‌های دارو پخش خراسان رضوی در خصوص کمبود داروی فاکتور ۱۳ اظهار نمود که این فاکتور از عوامل کلیدی در چرخه انعقاد خون به حساب می‌آید. برای ایجاد انعقاد خون در زمان‌های لازم، عوامل زیادی تحت عنوان ‘آبشار انعقادی’ فعالیت می‌کنند که فاکتور ۱۳ به عنوان آخرین آجر در این دیوار لخته عمل می‌کند.

وی افزود: مزیت این نوع درمان به کارگیری دوز دقیق، حجم تزریق کم و ریسک بسیار پایین انتقال عفونت‌هاست. فواصل تزریق، معمولاً هر چهار هفته یا بیشتر است و این امر به حفظ کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند. مشکل کنونی در کشور ما، کمبود شدید این فاکتور طی ماه‌های گذشته است، به گونه‌ای که تمام کلینیک‌های هماتولوژی در مشهد و احتمالاً در سرتاسر کشور به درمان‌های جایگزین روی آورده‌اند. این درمان‌ها شامل دو نوع هستند: FFP یا Fresh Frozen Plasma و Cryoprecipitate که به اختصار کرایو نامیده می‌شود.

این عضو هیات مدیره در ادامه گفت: مشکلات عمده این روش‌ها در مورد FFP حجم بالای مصرف برای یک فاکتور خاص است. به همین خاطر، ما ناچاریم برای بالا بردن سطح فاکتور ۱۳، چندین واحد FFP تزریق کنیم. این حجم بالا می‌تواند در کودکان، نوزادان، بیماران قلبی و ICU به TACO، ادم ریوی و نارسایی قلبی منجر شود.

وی همچنین به عوارض حاد و خطرناک، انتقال عفونت‌های خونی، عدم دقت در هدف‌گیری سیستم انعقاد و چالش‌های عملیاتی و زمانی به عنوان دیگر مشکلات این نوع درمان اشاره کرد.

در خصوص روش درمانی کرایو، ایشان توضیح داد که کرایو از ترکیب خون چندین اهداکننده تهیه می‌شود و طبق تحقیقات انجام شده، هیچ فرآیند استانداردی برای غیرفعال کردن پاتوژن‌ها بر روی آن صورت نمی‌گیرد. به همین دلیل، استفاده از کرایو در برخی کشور‌های اروپایی به کلی کنار گذاشته شده است.

این عضو هیات مدیره اذعان داشت که در کل، اتکا به FFP و کرایو به عنوان یک استراتژی پایدار نمی‌تواند مناسب باشد و می‌بایست آن را به عنوان یک راه‌حل موقتی و پرریسک در نظر گرفت. برای حل این مشکل در درازمدت، نیاز به هزینه‌کرد و تمرکز دقیق خواهیم داشت.

توزیع داروی فاکتور خونی ۱۳ از مهر در دانشگاه علوم پزشکی مشهد صورت نگرفته است

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به وضعیت کمبود داروی فاکتور ۱۳ پرداخت و اظهار داشت: از مهرماه ۱۴۰۴ این دارو در دانشگاه علوم پزشکی مشهد توزیع نشده و این کمبود، یک مشکل سراسری است.

روش‌های درمانی قدیمی هنوز کاربرد دارند

همچنین کارشناس مسئول بیماری‌های خاص معاونت…
“““html

دانشگاه علوم پزشکی مشهد کمبود داروی فاکتور ۱۳ را به‌عنوان یک مسئله‌ای سراسری و وزارتخانه‌ای معرفی کرد و بیان داشت: در این رابطه، وظیفه پاسخگویی به عهده‌ی سازمان غذا و دارو است و نقش دانشگاه علوم پزشکی در این زمینه کم‌رنگ است.

در پاسخ به پرسشی درباره عوارض احتمالی درمان‌های قدیمی و جایگزین برای بیماران، او اضافه کرد: درمان‌های تازه‌تر به‌طرز قابل توجهی اثربخش‌تر هستند، زمان درمان را کاهش می‌دهند و عوارض کمتری دارند. با این حال، این به هیچ عنوان به معنای بی‌فایده شدن روش‌های پیشین نیست. درمان‌های جایگزین ممکن است زمان بیشتری برای بهبودی نیاز داشته باشند، اما همچنان می‌توانند تاثیر مثبت خود را داشته باشند.

بیماران خاص و صعب‌العلاج حتی در شرایط عادی نیز مواجه با وضعیت ویژه‌ای هستند و با چالش‌هایی روبرو هستند. افزودن مشکلاتی چون کمبود دارو به شرایط غیرعادی آنها، قطعا کیفیت زندگی این افراد را بیشتر تحت تأثیر قرار می‌دهد.

تحریم‌ها به‌طور غیرقابل اجتنابی بر زندگی روزمره تأثیر می‌گذارند و اگرچه ظاهراً شامل کالاهایی از جمله غذا و دارو نمی‌شوند، اما شواهد به‌روشنی نشان‌دهنده تاثیر منفی این تحریم‌ها بر تأمین برخی داروهای وارداتی هستند. این وضعیت مشکلات بیماران خاص و صعب‌العلاج را به شدت افزایش داده است. از این رو، ضروری است که مسئولین به دنبال راهکارهای اصولی و مطمئنی برای حل این بحران باشند و اجازه ندهند که بیماران بیشتر از خود بیماری در فرآیند درمان و تأمین دارو آسیب ببینند.

۲۳۳۲۱۷