تینا مزدکی_مریخنورد استقامت متعلق به ناسا در حین انجام یک آزمایش تصویربرداری، بهطور نامنتظرهای موفق به ثبت تصویر صحنهای شده است که در آن یک گردباد غباری توسط یک گردباد بزرگتر بلعیده میشود. این مریخنورد در زمان کاوش در دهانهی جِزِرو، از این فرصت بهرهبرداری کرده و آزمایش تصویری را با هدف بهبود درک از جو مریخ انجام داد. در طی این آزمایش، دوربینهای مریخنورد چندین گردباد غباری را در حال چرخش در دوردستها ضبط کردند. در پیشزمینه تصویر، گردبادی با عرض تقریبی ۶۵ متر (۲۱۰ فوت) بهوضوح دیده میشود که در حال برخورد با گردبادی کوچکتر به قطر حدود ۵ متر (۱۶ فوت) است که از پشت سر در حال نزدیک شدن به آن است.
این نوع گردباد غباری همچنان که در استرالیا به نام «ویلی ویلی» معروف است، به خاطر دلایل خاص خود محلیها این گونه نامگذاری شده است. «ویلی ویلی» زمانی ایجاد میشود که هوای نزدیک به سطح زمین به دلیل گرما شروع به صعود کرده و در این پروسه، هوای روی سطح در حال حرکت چرخش آغاز میکند. این چرخش و حرکت در نهایت باعث میشود که گرد و غبار (که مقدار زیادی از آن در مریخ وجود دارد) به هوا بلند شده و به گردبادی غباری یا به عبارتی «ویلی ویلی» تبدیل گردد.
کِیتی استَک مورگان، دانشمند پروژهی مریخنورد پشتکار در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا واقع در کالیفرنیا بیان کرد: «گردبادهای غباری در سیستمهای آب و هوایی مریخ نقش بنیادینی ایفا میکنند. بررسی این پدیدهها از اهمیت ویژهای برخوردار است چرا که نمایانگر شرایط جوی از جمله جهتها و سرعت بادهای غالب در آنجا بوده و همچنین به عنوان منبع حدود نیمی از گرد و غبار موجود در جو مریخ شناخته میشوند.»
پیش از این نیز گردبادهای غباری در سطح مریخ شناسایی شدهاند؛ حتی صداهای ناشی از آنها نیز شنیده شده، اما به نظر میرسد این نخستین باری است که مشاهده میشود یک گردباد در حال بلعیدن گردباد دیگری است. لِمون همچنین افزود: «اگر شما نگران سرنوشت آن گردباد کوچک جدید ما هستید، باید بگوییم که گردباد بزرگتر نیز به احتمال زیاد چند دقیقه بعد به پایان رسیده است، چرا که گردبادهای غباری روی مریخ معمولاً تنها حدود ۱۰ دقیقه دوام دارند.»
از طریق مطالعه گردبادهای غباری در مریخ، دانشمندان به امید کسب اطلاعات بیشتر در مورد الگوهای باد، تعاملات میان سطح و جو این سیاره و همچنین تأثیرات ناشی از بلند شدن گرد و غبار بر شرایط جوی آن در مقیاس زمانی گستردهتر هستند.
منبع: iflscience
۵۸۳۲۳