فاخره بهبهانی: این روزها در فضای مجازی در مورد خطرناک بودن بطریهای پلاستیکی شفاف (PET) که برای پر کردن روغنهای گیاهی استفاده میشود، زیاد می شنویم. اما آیا این اخبار صحت دارد؟
دکتر نسرین مویدنیا، متخصص علوم و صنایع غذایی در گفتوگو با صحت خبر میگوید: نور، پاشنه آشیل بطریهای شفاف است، چرا که این پتها به دلیل شفافیتی که دارند، نور را به خوبی از خود عبور میدهند.
ایمنی بطریها برای روغنهای گیاهی مختلف
اینجاست که باید هوشمندانه عمل کنیم یعنی بدانیم روغنهایی مثل روغن زیتون بکر و فرابکر که حاوی کلروفیل هستند به شدت در مجاورت با نور آسیب پذیر میشوند. چرا که کلروفیل، رنگدانه ای است که در تاریکی آنتیاکسیدان است، اما در حضور نور تبدیل به دشمن روغن میشود و فساد را با فرایندی به نام اکسیداسیون نوری (فتواکسیداسیون) به شدت تسریع میکند.
بنابراین، روغن زیتون را هرگز نباید در بطری شفاف پت در معرض نور نگهداری کرد. ولی سایر روغنها همچون آفتابگردان، ذرت و… چون تصفیه شده هستند و رنگدانه کمتری دارند، حساسیت کمتری هم نسبت به نور دارند، اما همچنان نور میتواند باعث افت کیفیت شان شود و توصیه میشود اگر روغن در بطری شفاف است، حتماً آن را در کابینت تاریک نگهدارید. با رعایت این شرط و نگهداری در جای خنک، بطریهای پت برای نگهداری و بسته بندی روغنها ایمن و استاندارد هستند.
بدنه بطری در روغن حل میشود؟
روغنهای گیاهی، حلال بطریهای شان نیستند. اینجا لازم است که دو موضوع میکروپلاستیکها و مهاجرت ترکیبات شیمیایی از بدنه بطریها را از هم جدا کنیم. تحقیقات نشان میدهند عامل آزاد شدن ذرات میکروپلاستیک بطریها، سایش مکانیکی درب بطری مثلا هنگام باز و بسته کردن است، نه تجزیه بدنه بطری و مقدار این ذرات در حال حاضر به حدی نیست که خطری برای سلامت انسان داشته باشد.
اما در مقوله مهاجرت منومرهای پلاستیکی بطری به داخل روغن این پرسش مطرح است که آیا بطریهای روغن سمی هستند؟ پلیمر این بطریها، ساختاری بسیار فشرده و کریستالی دارند. به این معنا که در دمای محیط، مولکولهای آن قفل هستند پس مهاجرت مونومرهای تشکیل دهنده آن به داخل روغن بسیار ناچیز است.
شبه فلزی به نام انتیموان
اما نگرانی جای دیگری است. شبه فلزی به نام «انتیموان» که در فرایند تولید این بطریها استفاده میشوند، از نظر سم شناسی، مشابه فلزات سنگین در نظر گرفته شده و خطر سرطانزایی احتمالی دارند. البته تحقیقات نشان دادهاند که در دمای اتاق، میزان مهاجرت انتیموان از بطری پت به داخل غذاهای بسته بندی شده بسیار کمتر از حد مجاز است. پس ایمنی لازم و قابل قبولی دارند. اما باید بدانیم که مهاجرت آنتیموان با گرما افزایش مییابد و اگر روغن را کنار گاز یا زیر آفتاب داغ نگهدارید، ممکن است میزان این مهاجرت افزایش یابد. پس روغن را همیشه در جای خنک نگهداری کنید.
در بطری روغن را خوب ببندید
اصولا بطریهای پت، محافظ بسیار خوبی در برابر اکسیژن هستند و این موضوع از تند شدن یا به عبارتی اکسید شدن روغن به طور کارامدی جلوگیری میکند. در مورد رطوبت مثلا در شمال کشور اگر چه نفوذپذیری پت صفر نیست، اما ضخامت بطری مانع از ورود رطوبت در حد خطرناک میشود، اما خطر اصلی نفوذ رطوبت از در بطری است. پس همیشه در بطری روغن را محکم ببندید.
۴۷۲۳۲