به نقل از صحت خبر، مقالهای که در روزنامه هم میهن چاپ شده، به این موضوع اشاره دارد که تا پنج ماه پیش، تنها افراد محدودی که در دنیای مشاورین املاک نیویورک فعال بودند، از وجود استیو ویتکاف مطلع بودند. حضور غیرمنتظره او در عرصه بینالمللی باعث شگفتی دیپلماتهای آمریکایی شده و به نوعی مسئولیتهایی که باید به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه واقعی و مشاور موقت امنیت ملی واگذار میشد، کاهش یافته است. روبیو به خاطر یک نقص بزرگ در این موقعیت قرار گرفته است: او دوستی با دونالد ترامپ ندارد. در حالی که ویتکاف کاملاً از دوستان نزدیک اوست. این دو نفر از ۴۰ سال پیش با یکدیگر آشنا هستند.
ویتکاف در ۶۸ سالگی با زبانی نرمتر از رئیسجمهور، اما همچنان از سبک پرهیجان او بر خوردار است. او به وضوح اظهار میکند: «ما در سوریه موفق خواهیم شد. به زودی اخبارش به شما میرسد. ما در لیبی نیز موفق خواهیم بود و به زودی خبرش را خواهید شنید. همچنین در آذربایجان و ارمنستان به موفقیت خواهیم رسید، جایی که حتی خدا هم به آنجا بیتوجهی کرده است و به زودی از آن مطلع خواهید شد. ما نیز نهایتاً راهحلی برای ایران و مسائل مربوط به روسیه و اوکراین خواهیم یافت.» ویتکاف در حالی که زمان کمی برای یادگیری دارد، به نظر میرسد که تاریخ ناکامیهای دیپلماتیک آمریکاییها در خاورمیانه کماهمیت است.
او با رویکردی تجاری به مسائل مینگرد. از نظرات او، آیتالله خامنهای و ولادیمیر پوتین و دیگران به عنوان دیکتاتورهای ماکیاولیستی دیده نمیشوند که دلبستگی عاطفی به ایدئولوژیهای خصمانه داشته باشند، بلکه آنها معاملهکنندگان زبردست به شمار میآیند که به دنبال بهترین نتایج ممکن هستند. ویتکاف بر این باور است که تمایل پوتین برای ملاقات با او نشانهای از اراده واقعی وی برای صلح است و نه صرفاً نمایش قدرت.
او در مورد اسرائیلیها دیدگاههای ناامیدکنندهتری دارد. برای رسیدن به توافق در ماه ژانویه به دیوید بارنی، رئیس موساد گفت اگر اسرائیل همکاری نکند، باید به دوستانش توضیحاتی بدهد که فرزندانشان هرگز از اسارت در غزه آزاد نخواهند شد. در ماه مارس، او در حالی که دوحه را ترک میکرد، این را باور داشت که حماس توافق کرده تا آتشبس تمدید شود، اما حماس بار دیگر شرایط جدیدی را پیشنهاد داد. در آن زمان ویتکاف اعتراف کرد: «شاید من اشتباه کردهام.» یکی از نزدیکان یکی از رهبران خلیج فارس به من گفت که سرسختی در این جنگ به شدت او را «تحقیر» کرده است.
در همین زمان بود که مقامات ایالات متحده شروع به گفتگوهای مستقیم با حماس کردند، امری که بر خلاف رویههای رسمی ایالات متحده بود. امتیازی که این گروه شبهنظامی اخیراً داده است، در ادامه مذاکراتی حاصل شد که اسرائیل به طور کامل از آن کنار گذاشته شده بود. «بشارت بحبح» در این مذاکرات نقش داشته و گروهی را رهبری میکند که قبلاً به عنوان «عربآمریکاییهای طرفدار ترامپ» شناخته میشد. این تغییرات پیش پا افتاده باعث شگفتی کارشناسان قدیمی شده است. آرون دیوید میلر، تحلیلگر و مذاکرهکننده سابق وزارت خارجه آمریکا در خاورمیانه میگوید که ویتکاف «قدرت استفاده از ابزارهای منحصر به فردی را به دست آورده که هیچ دولتی در گذشته از آنها استفاده نکرده است. ما هرگز دولتهایی را ندیدهایم که اینگونه خود را از اسرائیل جدا کرده باشند.»
ویتکاف تجربهای در زمینه روابط بینالملل ندارد. او آموزش یا تجربهای به عنوان دیپلمات نداشته و در حال حاضر در حال پیگیری مذاکرات برای حل مسائل مختلف و پیچیده است؛ از جنگ روسیه و اوکراین تا برنامه هستهای ایران. برای تحقق این هدف، به شدت به غریزه خود تکیه دارد، بر تجربیات گذشتهاش در مذاکرات ملکی و دوستی شخصیاش با رئیسجمهور. او در ماههای اخیر بسیاری از کتابها را حول درگیریهای جهانی مطالعه کرده و مستندات مختلفی از جمله «نقطه عطف: جنگ ویتنام» را در نتفلیکس تماشا کرده است. به نظر میرسد او شیوه تفکری مشابهی با ترامپ درباره مسائل جهانی دارد.
سیاستمداری که به این نتیجه رسیده است که میتواند نبود تخصص را تبدیل به نقطه قوت خود کند، در جایی که افراد متخصص قادر به موفقیت نبودهاند، پیشرفت کند.
بسیاری نسبت به شانس موفقیت ویتکاف دیدگاه مطلوبی ندارند و این موضوع جای تعجب ندارد. گفته میشود که برخی از دیپلماتهایی که توسط ترامپ برگزیده شدهاند، نسبت به استراتژی ویتکاف ابراز تردید کردهاند. پس از بازگشت ویتکاف از نشست ماه مارس با پوتین، او نکات کلیدی کرملین را در مصاحبهای با تاکر کارلسون، مجری سابق فاکسنیوز، مطرح کرد و این اقدام باعث حیرت کارشناسان سیاست خارجی ایالات متحده شد.
او بیان کرد که پوتین «نمیخواهد بببیند که تعداد زیادی جان خود را از دست بدهند.» به نظر میرسید که او در حال تأیید ادعاهای روسیه در مورد مناطق شرقی اوکراین است که بر اساس همهپرسیهای ساختگی سال ۲۰۲۲ بودند. ویتکاف به جذابیت شخصی پوتین اشاره کرد و گفت که پس از اینکه تیری به کارخانه ترامپ نزدیک شد، پوتین «مشغول دعا برای دوستش» بوده است. او با صراحت و بدون هیجان درباره پوتین گفت: «از او خوشم میآید.»
ویتکاف به خاطر فعالیت در بخش املاک شناخته شده است. او در این زمینه با موفقیتهای قابل توجهی روبرو شده و موفق به انجام معاملاتی چشمگیر مانند خرید ساختمان «دیلینیوز» و «وولورس» در نیویورک گردیده است. او همچنین ثروتی معادل ۲ میلیارد دلار به دست آورده است. ویتکاف در زمینه اعتماد رئیسجمهور کمبودهایی که در سوابق دیپلماتیکاش وجود دارد را جبران کرده است. دستیاران و دیگر همراهان او میگویند که ترامپ به ویتکاف اعتماد دارد زیرا او در زمینهای که رئیسجمهور به آن احترام میگذارد، یعنی کسب درآمد، موفق عمل کرده و همچنین وفاداری او غیرقابل تردید است.
ویتکاف دارای مدرک کارشناسی علوم سیاسی و حقوق از دانشگاه هافسترا در لانگآیلند است. او برای نخستین بار در دهه ۱۹۸۰ با ترامپ آشنا شد. در آن دوران ویتکاف در دفتر حقوقی «درایر و تراب» در نیویورک فعالیت میکرد که وکالت این غول املاک را در معاملاتش بر عهده داشت. یک بار ویتکاف در اوایل شب در یک فستفود بود که ترامپ بدون پول وارد شد و از او خواست که یک ساندویچ گوشت و پنیر برایش حساب کند.
برای درک چگونگی ایفای نقش ویتکاف به عنوان نماینده رئیسجمهور در تمامی امور، لازم است که به سبک گلف بازی ترامپ توجه کنیم. لیندزی گرام میگوید: «صبحانه میخورید و زمان آن بستگی به خواسته ترامپ دارد. سپس گلف بازی میکنید و بعد ناهار میخورید.» او اظهار داشت که در این صبحانه و ناهار «درباره موضوعات متنوعی صحبت میشود.» او بیان میکند که در مورد ویتکاف، «موضوعات» شامل این میشود که این دوست و همگلفباز ترامپ چگونه میتواند خود را در دوره دوم ریاستجمهوری مشغول کند. پس از آنکه نامزدی ترامپ برای حزب جمهوریخواه در بهار ۲۰۲۴ قطعی شد، مکالمات ناهار بعد از گلف نیز شامل مباحث مربوط به نقش آتی ویتکاف بود.
23302