به نقل از منابع معتبر، سه منبع آگاه به روزنامه وال استریت ژورنال گفتند که در یک تماس تلفنی در روز دوشنبه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا به سران اروپایی اطلاع داده است که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به پایان جنگ اوکراین تمایلی ندارد زیرا بر این باور است که در حال پیروزی است.
این گزارش میگوید که این اظهارات منعکسکننده دیدگاههایی است که رهبران اروپایی مدتهاست به آن رسیده بودند، اما این نخستین باری بود که از زبان ترامپ آن را میشنیدند.
این نظرات با اظهارات پیشین ترامپ، که بیان کرده بود پوتین واقعاً به دنبال صلح است، در تضاد است. کاخ سفید از هرگونه اظهار نظری در این خصوص اجتناب کرده و به پست او در شبکههای اجتماعی که در روز دوشنبه درباره گفتوگویش با پوتین منتشر کرد، اشاره کرد.
ترامپ در این پست گفت: «لحن و فضای گفتوگو بسیار خوب بود؛ اگر اینطور نمیبود، من همین حالا میگفتم.»
طبق اطلاعات منتشرشده توسط وال استریت ژورنال، با وجود اینکه ترامپ به این نتیجه رسیده که پوتین آماده صلح نیست، این موضوع او را وادار نکرد که اقداماتی که رهبران اروپایی و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین خواستار آن هستند را انجام دهد، مثل افزایش فشار به روسیه.
ترامپ روز شنبه، یک روز پیش از گفتوگوی دو ساعته با پوتین، با چند تن از رهبران اروپایی تماس داشت.
بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع معتبر، او در این مکالمه بیان کرده که در صورت رد آتشبس از سوی پوتین، ممکن است تحریمهایی را به اجرادرآورد، اما تا روز دوشنبه، موضعش را تغییر داد و آمادگی خود را برای چنین اقدامی اعلام نکرد.
در عوض، ترامپ اظهار داشت که تمایل دارد گفتوگوهای کمحاشیه بین روسیه و اوکراین را در واتیکان تسهیل کند.
این تماس تلفنی که روز دوشنبه برگزار شد، با حضور زلنسکی، امانوئل ماکرون رئیسجمهور فرانسه، فریدریش مرتس صدراعظم آلمان، جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا و اورزولا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا بود.
این مکالمه بخشی از تلاشهای دیپلماتیک اروپا بود که حدود ۱۰ روز پیش آغاز شده بود تا ترامپ را به فشار بر پوتین سوق دهد. اگرچه این تلاشها نتوانست او را به اعمال تحریمهای بیشتر اقناع کند، اما اروپاییها نتایج مثبتی را از آن مشاهده کردند.
طبق گزارش وال استریت ژورنال، این فرایند به همه، از جمله ترامپ، کمک کرد تا واضحتر دریابند پوتین در این مرحله چه نظری دارد: «او هرگز تمایلی به توقف جنگ ندارد.»
این موضوع برای اروپا نیز به معنای آن است که این کشورها مسئولیت بیشتری در حمایت از اوکراین دارند. منابع میگویند اروپاییها بر این باورند که دولت ترامپ تا زمانی که اروپا یا اوکراین هزینههای تسلیحات را تأمین کند، صادرات سلاح از آمریکا را متوقف نخواهد کرد.
ترامپ در صحبتهایش به خبرنگاران بعد از گفتوگویش با پوتین اظهار داشت: «این جنگ به من مربوط نمیشود. ما به چیزی وارد شدیم که نباید در آن درگیر میشدیم.»
او همچنین در تماس روز شنبه با سران اروپایی — شامل ماکرون، مرتس، ملونی و کر استارمر نخستوزیر بریتانیا — عنوان کرد که قصد دارد مارکو روبیو، وزیر خارجه و کیت کلاگ، فرستاده ویژه را به مذاکراتی که در واتیکان برگزار میشود، بفرستد.
اما یکی از منابع مطلع از این مکالمه گفت که ترامپ روز دوشنبه در خصوص نقش آمریکا اظهارات واضحی نداشت.
برخی از اروپاییهایی که در تماس روز دوشنبه حضور داشتند، تأکید کردند که نتیجه هر نوع گفتوگو در واتیکان باید آتشبس بیقید و شرط باشد. اما ترامپ باز هم این امر را رد کرد و گفت که از کلمه «بیقید و شرط» خوشش نمیآید.
او گفت که هرگز این اصطلاح را به کار نبرده، هرچند که در ۸ مه در پست شبکه اجتماعی «تروث سوشال» در هنگام درخواست آتشبس ۳۰ روزه از آن استفاده کرده بود. سرانجام، اروپاییها موافقت کردند که از تأکید بر این عبارت اجتناب کنند.
تلاشهای دیپلماتیک اروپا برای وادار کردن ترامپ به اعمال فشار بر روسیه، زمانی شدت یافت که مرتس، صدراعظم جدید آلمان، اوایل این ماه به قدرت رسید. مرتس نسبت به اولاف شولتس، صدراعظم پیشین، تمایل بیشتری برای مقابله با پوتین دارد. مهمتر اینکه ائتلاف او به اصلاح قانون اساسی آلمان کمک کرد تا این کشور آزادی عمل بیشتری برای گرفتن وام جهت تأمین هزینههای نظامی و کمک به اوکراین داشته باشد.
۳۱۰۳۱۰