به گزارش صحت خبر، ایسنا گزارش میدهد که «دونالد ترامپ» به عنوان رئیس جمهور جدید ایالات متحده، از ابتدای مسئولیت خود در کاخ سفید، با رد هرگونه گمانهزنی در خصوص احیای کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران، بهوضوح نشان داده است که به راهحلهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها با تهران، علاقهمند است.
در گفتوگویی که او به تازگی با شبکه فاکس نیوز داشت، به صراحت تاکید کرد که مهمترین مسئله برای او، منع دسترسی ایران به سلاح هستهای است. جالب توجه اینکه او به هیچوجه به سیاستهای منطقهای ایران یا تنشهای موجود بین این کشور و رژیم صهیونیستی اشاره نکرد و همچنین هیچ تمایلی به افزایش اقدامات نظامی علیه ایران یا دگرگونی نظام سیاسی در این کشور نشان نداد.
نشریه «ریسپانسیبل اِستیت کرفت» با اشاره به این موضوع نوشت: بنابر اظهارات مکرر مقامهای جمهوری اسلامی ایران مبنی بر عدم تمایل به دستیابی به سلاح هستهای، به نظر میرسد که توافق میان واشنگتن و تهران کاملا امکانپذیر باشد؛ زیرا تهران از زمان روی کار آمدن «مسعود پزشکیان» نیز آمادگی خود را برای از سرگیری دیپلماسی بارها اعلام کرده است.
با این حال، علیرغم ظاهری بودن تمایل هر دو طرف، دستیابی به توافق به سادگی میسر نگردیده و این موضوع همواره مورد تمایل جنگطلبان آمریکایی و تلآویو نیست.
شرایط فعلی نسبت به سال ۲۰۱۵، یعنی زمان امضای توافق هستهای برجام که برنامه هستهای ایران را در مقابل کاهش تحریمها محدود میکرد، به شدت تغییر کرده است. پس از آنکه ترامپ در دور نخست ریاستجمهوری خود در سال ۲۰۱۸، بهطور یکجانبه آمریکا را از این توافق خارج کرد و «جو بایدن» نیز نتوانست به این توافق باز گردد، مجدداً تحریمها علیه ایران برقرار شد و تهران در پاسخ به این اقدامات، تسریع در توسعه برنامه هستهای خود را آغاز کرد.
با این حال، موضع رسمی همچنان بر این است که ایران به دنبال تسلیحات هستهای نیست و فتواهای آیتالله سید علی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی در این خصوص همچنان معتبر است. در عین حال، به گزارش این اندیشکده، با توجه به تحولات اخیر منطقه، بهویژه حمله رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان با هدف تضعیف حزبالله که متحد نزدیک ایران است، مسوولان و تصمیمگیرندگان بهطور علنی به احتمال بازنگری در دکترین هستهای ایران اشاره کردهاند و از طرف دیگر، ستیزهجوییهای «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر رژیم صهیونیستی نیز به تقویت این روند در تهران کمک میکند.
این ملاحظات، ضرورت تعامل گستردهتر با ایران را برجسته میسازد. مذاکرات فنی پیرامون فعالیتهای هستهای ایران، به دلیل پیشرفته بودن برنامه هستهای آن، میتواند مدتزمان زیادی را به طول انجامد. این مذاکرات باید در یک چارچوب استراتژیک وسیعتری که به مسائل امنیتی ایران و نگرانیهای دیگر بازیگران غرب آسیا توجه دارد، انجام شود تا انگیزههای تهران برای دستیابی به تسلیحات هستهای کاهش یابد.
از سوی دیگر، ایران خواهان کاهش تحریمهای اقتصادی است و این امر به توافقی با آمریکا نیاز دارد. در کنار آن، گروههایی که نماینده رویکردهای آیندهنگر در دولت اصلاحطلب پزشکیان هستند، به دنبال برقراری ارتباط فعال با واشنگتن برای شکلدهی به مذاکرات آتی هستند.
این نشریه آمریکایی در ادامه مطلب خود به توافق جامع همکاری راهبردی ایران و روسیه اشاره میکند. به ویژه، مفاد این توافق در زمینه همکاریهای نظامی و امنیتی میتواند قدرت بازدارندگی ایران را در برابر هرگونه تهدید احتمالی از سوی تلآویو یا ایالات متحده افزایش دهد.
ریسپانسیبل استیت کرفت افزوده است: به نظر میرسد کسانی که در گفتگوهای داخلی تهران بر این باورند که برای اقدامهای ایالات متحده باید منتظر ماند، در مقامی قدرتمند قرار دارند. احتمالاً آنها به درستی ارزیابی میکنند که ترامپ به سرعت به دنبال یک توافق برای تقویت شهرت صلحجویانه خود است و اکنون که سریعاً پایان جنگ در اوکراین دور از دسترس به نظر میرسد، ایران میتواند به وضوح نشان دهد که این وضعیت، نتیجه ضعیفی به همراه دارد.
بنابراین، یک توافق محدود که شبیه به توافق ترامپ با کره شمالی باشد، میتواند برای تهران مدلسازی شود.
اگرچه امضا شدن این توافق میتواند بهعنوان نقشهای اولیه به حساب آید، منابع دیپلماتیک ایرانی معتقدند که در صورت اتخاذ تصمیمات سیاسی مناسبی، این توافق میتواند در بازه زمانی چند هفته آینده به مرحله اجرا درآید. نگرانیهایی واقعی در زمینه امکان دنبال کردن ابعاد عمیقتر این توافق وجود دارد، اما دستیابی به آن در شرایط کنونی میتواند تا حد زیادی به کاهش تنشها کمک کرده و زمان و فضای سیاسی لازم برای گفتگو درباره یک توافق پایدار و بنیادین که به مسائلی نظیر برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها و وضعیت منطقهای توجه میکند، فراهم کند.
این نشریه تحلیلی به گفتگوهای جاری ایران و تروئیکای اروپایی اشاره دارد و بیان میکند که این مذاکرات به واشنگتن نشان میدهد که تهران در مورد دستیابی به توافق جدی است. در آغاز، مسیر رسیدن به برجام اولیه از طریق مذاکرات ایران با سه قدرت اروپایی یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان هموار شد که آمریکا در مراحل بعدی به آن پیوست. ایالات متحده به وضوح بهرهمندی از فرصتی برای پیوستن به مذاکرات چندجانبه را دارد، زیرا اگر تنها در چارچوب گفتگوهای دوجانبه با ایران پیش برود، خطر آن وجود دارد که تروئیکای اروپایی از ترس به حاشیه راندن خود از آینده توافق بین واشنگتن و تهران استفاده از مکانیزم ماشه را آغاز کند، به خصوص که روابط آمریکا و اتحادیه اروپا به سمت شرایط نامشخصی حرکت میکند.
بر اساس این گزارش، یک توافق دوجانبه محدود که بتواند تنشها میان ایالات متحده و ایران را کاهش دهد، و به دنبال آن مذاکرات چندجانبه عمیقتری که شامل امضاکنندگان برجام باشد، بهعنوان واقعیترین راهکار برای پیشرفت دیده میشود. با توجه به وجود اراده سیاسی از سوی تمام طرفهای مرتبط، اکنون زمان آن رسیده است که این اقدامات ادامه یابد.
311311