به گزارش پایگاه خبری الصحة، سخنگوی «کییر استارمر» که به دلیل رویههای معمول تمایل به ناشناس ماندن داشت، در جلسهای با خبرنگاران خارجی در دفتر نخستوزیری انگلیس در مورد ارزیابی موضع لندن نسبت به مذاکرات ژنو اظهار داشت: «مقامات اروپایی در ماههای نوامبر و ژانویه، مذاکرات دیپلماتیک با نمایندگان ایران در ژنو برگزار کردند تا نگرانیها در مورد برنامه هستهای این کشور را بررسی کنند. اما این نشستها به عنوان مذاکرات هستهای تلقی نشد و موضع ما در قبال ایران تغییری نکرده است.»
او بدون اشاره به مقصر واقعی وضعیت جاری اجرای برجام، به انتقاد از اقدامات جبرانی ایران در چارچوب این توافق پرداخت و گفت: «ایران به طرز قابل توجهی از تعهدات خود در برجام فاصله گرفته و این عدم پایبندی برای سالها ادامه داشته است.»
سخنگوی نخستوزیر انگلیس با تکرار ادعاهای سیاستمداران مبنی بر وجود تهدیدات مرتبط با برنامه هستهای ایران، تصریح کرد که لندن، پاریس و برلین به طور مداوم در حال تعامل با ایران در خصوص برنامه هستهای این کشور هستند و به فشارهای دیپلماتیک خود برای جلوگیری از دستیابی فرضی ایران به سلاح هستهای ادامه خواهند داد.
او درباره قابلیت آغاز مجدد مذاکرات هستهای چنین بیان کرد: «ایران در دو نوبت پیشنهادهایی که میتوانست وی را به تعهدات برجامی بازگرداند و ایالات متحده را نیز به میز مذاکرات فراخواند، نپذیرفت. بنابراین، در حال حاضر هیچ افق روشنی برای آغاز مذاکرات جدید وجود ندارد.»
وی همچنین در ادامه تبلیغات غرب درباره برنامه هستهای ایران و تنزل مفاهیم واژههای مانند «تهدید» و «صلح بینالمللی» اظهار کرد: «افزایش برنامه هستهای ایران تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی محسوب میشود و ما بارها بیان کردهایم که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
سخنگوی استارمر اعلام کرد که لندن هنوز در حال گفتگو با واشنگتن در مورد ایران است و افزود: «برنامه هستهای ایران یکی از محورهای گفتگوهای منظم میان دو کشور خواهد بود.»
وی همچنین در رابطه با تصمیم رئیسجمهوری آمریکا در جهت ادامه سیاست فشار حداکثری گفت: «این مسئله به سیاستهای ایالات متحده مرتبط میشود. موضع ما همچنان ثابت مانده و تلاش خواهیم کرد تا تنشها را کاهش دهیم.»
تحلیل بحرانهای ایجاد شده توسط غرب و تعلل در اجرای تعهدات برجامی
برنامه هستهای صلحآمیز ایران از ابتدا به واسطه اتهامات بیمورد و فضاسازیهای سیاسی تحت تأثیر فشارهای آمریکایی و رژیم صهیونیستی، تبدیل به یک بحران غیرضروری شده است. کشورهای غربی پیش از امضای برجام، با امنیتی کردن موضوع هستهای ایران و ذکر آن به عنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت جهانی بر اساس فصل هفتم منشور ملل متحد، سعی کردند از ابزارهای تحریم و حتی گزینه نظامی علیه تهران استفاده کنند.
در این راستا، ماجرای هستهای ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت عنوان «ابعاد احتمالی نظامی» (PMD) مورد بررسی قرار گرفت و کشورهای غربی تمام تلاش خود را در جهت تفسیر فعالیتهای علمی و صنعتی ایران به عنوان تولید سلاح هستهای بسیج کردند.
در حالی که بسیاری از کارشناسان بینالمللی تأکید کردند که حل این مسأله نیازمند فرآیندهای پیچیده و هزینههای سنگین برای ایران است، اما این پرونده در سال 1394 به پایان رسید و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قطعنامهای به طور رسمی این تصور را تأیید کرد. بدین ترتیب، مستندات و بهانههایی که غربیها برای برخورد نظامی و امنیتی با ایران تدارک دیده بودند، از بین رفت.
نقض تعهدات غرب و خروج آمریکا از برجام
پس از امضای برجام در سال 1394 (2015)، ایران با هدف لغو تحریمها و ایجاد تعامل سازنده در سطح بینالمللی به عنوان یک کشور مسئولیتپذیر، تمامی تعهدات خود را به طور کامل اجرا کرد؛ موضوعی که در 16 گزارش رسمی آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأیید شده است. اما، دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در 18 اردیبهشت 1397 (8 می 2018) به طور یکجانبه از برجام خارج شد و تحریمهایی که بر اساس توافق لغو شده بودند را دوباره اعمال کرد.
در پاسخی به این اقدام، ایران در سال 2018 مکانسیم حل اختلاف را در چارچوب کمیسیون مشترک برجام فعال کرد. کشورهای اروپایی موظف شدند تا خسارات ناشی از خروج آمریکا را جبران کنند و 11 تعهد مشخص در این زمینه ارائه دادند. اما این تعهدات هیچگاه اجرایی نشد و فشارهای یکجانبه واشنگتن، همراه با عدم واکنش مناسب و اثرگذار اروپا، ایران را وادار ساخت تا از سال 2019 به تدریج اجرای برخی اقدامات داوطلبانه برجامی خود را متوقف کند. با این حال، تهران همچنان
همچنان به همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد و بارها تأکید کرد که در صورت پایبندی طرفهای دیگر به تعهدات خود، به اجرای کامل توافق هستهای بازخواهد گشت.
با روی کار آمدن جو بایدن در ژانویه ۲۰۲۱، اگرچه دولت ایالات متحده سیاست خروج یکجانبه دونالد ترامپ از برجام را رد کرد، در عمل اما همان سیاست فشار حداکثری تداوم یافت. به این ترتیب، هشت دور مذاکرات بهمنظور احیای توافق هستهای در وین شکل گرفت که نمایندگان ایران، گروه ۱+۴ و اتحادیه اروپا در آن حضور داشتند و ایالات متحده به صورت غیرمستقیم در این مذاکرات شرکت کرد. با این حال، به دلیل تناقض در رویکردها، تعلل در اتخاذ تصمیمات و زیادهخواهیهای مطرح شده از سوی طرفهای غربی، این مذاکرات به مرحله جمعبندی نرسید.
سه دور گفتوگو بین طرفین انجام شده و تلاشها به منظور کاهش تنشها و ادامه مسیر دیپلماسی همچنان در حال اجراست.
311311