غزال زیاری: در پایان سال ۲۰۲۴ میلادی، نیروی دریایی چین در تأسیسات کشتیسازی هودونگ، واقع در حومهی پر زرق و برق شانگهای، یکی از بزرگترین و نوآورانهترین کشتیهای رزمی جهان را به دریا انداخت: سیچوان.
این کشتی، که نام خود را از یکی از استانهای چین کسب کرده، شبیه به یک کشتی تهاجمی دوزیست (آبی-خاکی) طراحی شده است و به لطف عرشه مسطحش، قابلیت انتقال تفنگداران دریایی را از طریق هلیکوپتر و هواپیما به خشکی دارد؛ همچنین این کشتی جنگی از یک سیستم منجنیق الکترومغناطیسی بهره میبرد که توسط ایالات متحده طراحی شده و قادر است هواپیماهای جنگی بال ثابت را به پرواز درآورد.
نکته جالب توجه این است که در ناوگان قدرتمند نیروی دریایی ایالات متحده، هیچ کشتی مشابهی به سیچوان وجود ندارد. در حالی که سیچوان اولین کشتی از نوع خود است، به احتمال زیاد آخرین آن نخواهد بود.
با پیشرفت فناوریهای دریایی و استفاده از پهپادهای بدون سرنشین در عملیات، کشتیهایی که قادر به پرتاب و بازیابی تعداد زیادی از هواپیماهای بدون سرنشین هستند، به تدریج به عنصر کلیدی در نیروی دریایی تبدیل میشوند.
در این راستا، تنشهای موجود در منطقه شرق آسیا بین چین و تایوان، تاثیری قابل توجه بر افزایش تلاشهای نظامی دریایی چین داشته است. یکی از اهداف اصلی تقویت نظامی چین در طی چهار دههی گذشته، ایجاد نیرویی است که توانایی اجرای تهاجم موفق به تایوان را داشته باشد. چرا که راه دسترسی به تایوان عمدتاً از طریق دریا و هواست و به نظر میرسد که سیچوان برای این رسالت طراحی شده است.
ویژگیهای منحصر به فرد سیچوان
این کشتی جنگی به طول ۲۶۰ متر، قادر به حمل بیش از ۱۰۰۰ تفنگدار دریایی چینی بوده تا آنها را به سواحل هدف منتقل کند.
سیچوان برای راهاندازی و سوار کردن ناوگانی از هلیکوپترهای متوسط و سنگین طراحی شده تا تفنگداران دریایی و تجهیزات آنها را به ساحل منتقل کند. این کشتی همچنین برای عملیات با ناوچههای آبخاکی (لندینگ کرفت)، به ویژه هاورکرافت نوع ۷۲۶ “Mustang” که طراحی آن الهامگرفته از هاورکرافتهای لندینگ کرفت نیروی دریایی ایالات متحده است، مناسب میباشد. در این راستا، سیچوان به عرشهای با طراحی Well مجهز است که در ارتفاع پایینتری از عرشههای جلو و عقب قرار دارد و میتواند شناورهای حامل نیرو را بارگیری کرده، محفظه را با آب دریا پر کرده و سپس آنها را به اقیانوس آزاد رها کند.
این کشتی همچنین به عنوان یک ناو هواپیمابر بدون سرنشین نیز فعالیت میکند. سیچوان با استفاده از منجنیقهای پرتاب الکترومغناطیسی میتواند هواپیماهای بال ثابت را به ارتفاع لازم پرتاب کرده و به سه ردیف تجهیزات ایمنی برای بازیابی آنها پس از پرواز مجهز است. سه آسانسور این امکان را فراهم میکنند که هواپیماها به راحتی از آشیانه در زیر به عرشه پرواز در بالا منتقل شوند.
علاوه بر این، این کشتی به موشکهای تهاجمی نیز مجهز شده است؛ در سال ۲۰۲۴، مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) گزارشی را منتشر کرد که نشان میدهد یک مرکز آزمایشی در نزدیکی یک کارخانه کشتیسازی، فعلاً از هواپیماهای جنگی بدون سرنشین Hongdu GJ-۱۱ با نام مستعار “شمشیر تیز” استفاده عملیاتی میکند. طول GJ-۱۱ به بیش از ۹ متر میرسد و از موتورهای جت برای حرکت استفاده میکند و سرعت بیشتری نسبت به پهپادهای MQ-۹ Reaper نیروی هوایی آمریکا دارد. همچنین این پهپاد قابلیت مخفیکاری داشته و میتواند با استفاده از قابلیتهای رادارگریزی خود، به حریم هوایی دشمن نفوذ کرده و بمبهای ماهوارهای و لیزری را به هدف برساند. در این گزارش همچنین ارزیابی شد که این کشتی میتواند شیرشندهای شناسایی WZ-۷ و UCAV “حمله رنگینکمان” تحت نام CASC، که کوچکتر و کم قدرتتر هستند، را نیز حمل کند.
ترکیب یک کشتی آبیخاکی و ناو، قابلیت انعطافپذیری بالایی را در طراحی سیچوان برای انجام مأموریتهای نظامی در نیروی دریایی چین فراهم میآورد.
در شرایطی که ماموریت یک فرود با ترکیب آب و خاک انجام میگیرد، سیچوان قابلیت حمل هلیکوپترهای ترابری و هاورکرافت را دارد و در زمان ورود تفنگداران دریایی به ساحل، میتواند بهعنوان یک سکوی هوایی بازطراحی شده و با کمک پهپادهای تهاجمی خود، به انجام حملات هوایی پشتیبانی نزدیک بپردازد. در حین پیشروی تفنگداران دریایی در جزیره، سیچوان دارای قابلیت هایی است که میتواند پدافند تایوانی را تحت فشار قرار دهد.
چنانچه چین تصمیم بگیرد تایوان را محاصره کند و راه ورود کشتیهای تجاری به این کشور را مسدود کند، هواپیماهای بدون سرنشین برای گشتزنی در حریم هوایی و نیروهای مستقر بر روی کشتیها به کار میروند و همچنین بررسی کشتیها با استفاده از هلیکوپتر و قایقهای کوچک صورت میگیرد. سیچوان در این راستا حتی میتواند هلیکوپترهای ضد زیردریایی را برای شناسایی زیردریاییهای تایوانی و آمریکایی به کار گیرد.

اما و اگرها در خصوص ساخت سیچوان
بدون تردید، سیچوان یک کشتی نوآورانه به شمار میآید، اما سوال اصلی این است که ترکیب یک کشتی حملکننده و آب-خاکی چه مفهومی دارد؟ تجهیزاتی چون پرتابگرهای الکترومغناطیسی پیچیده و گران قیمت برای یک ناو نیمهوقت به نظر میرسد که بیش از حد لوکس و تجملی باشد. به ویژه با توجه به این که تفنگداران دریایی آمریکا جنگندههای حملهای کوتاهبرخاست و فرود عمودی F-۳۵B را از کشتیهای آبی-خاکی پرواز میدهند و این جنگنده برای برخاستن و فرود نیاز به منجنیق و تجهیزات ویژه ندارد.
چین به جنگندههایی مشابه F-۳۵B نیاز دارد؛ اما ضعف آنها در زمینه مهندسی موتور بدین معناست که قادر به ساخت موتورهایی با قدرت بالا نیستند که توانایی انجام عملیات بدون نیاز به کشتیهای آبی-خاکی را داشته باشد. یک نقد به طراحی سیچوان این است که به دلیل عدم دسترسی به فناوریهای لازم برای تولید F-۳۵B، چینیها ناگزیر به ساخت کشتیهایی با منجنیق و استفاده از پهپادها شدهاند.
با این وجود، سیچوان یک نوآوری مدرن محسوب میشود، اما در جزئیات به عنوان یک کشتی دارای نقص شناخته میشود؛ چراکه علیرغم پیشرفتهای چشمگیر چین، هنوز امکاناتی وجود دارد که سیچوان قادر به انجام آنها نیست. بنابراین، دلیلی وجود ندارد که نیروی دریایی آمریکا درخواست یا سفارشی برای ساخت کشتی مشابهی ارائه کند. زیرا آنها وابسته به F-۳۵B هستند.
منبع: popularmechanics
227227