طبق گزارش خبرگزاری صحت خبر، روزنامه اعتماد در تحلیل خود در خصوص تحولات جنگ اوکراین و روسیه نوشت:
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در روز چهارشنبه به طور همزمان با رهبران روسیه و اوکراین تماسهای تلفنی برقرار کرد تا برای به اتمام رساندن جنگ در اوکراین برنامهریزی کند. بر اساس اطلاعات منتشر شده در رسانهها، ترامپ در این مکالمات اعلام کرد که مذاکرات برای حل این بحران باید به سرعت آغاز شود. این تماسها در وضعیتی صورت گرفت که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، با چالشهای جدی برای آینده کشورش مواجه است و وزرای دفاع ناتو به منظور بررسی سرنوشت اوکراین گرد هم آمدهاند.
از سوی دیگر، دی جی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، که یکی از منتقدان اصلی کمکهای نظامی واشنگتن به کییف محسوب میشود، در حال آمادهسازی برای دیدار با رئیسجمهور اوکراین در کییف است. همزمان، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، در یک اظهارنظر غیرمنتظره در روز چهارشنبه، ادعا کرد که هیچ چشمانداز روشنی برای پایان دادن به جنگهای میان روسیه و اوکراین وجود ندارد. بلافاصله پس از این اظهارات، ترامپ اعلام کرد که با ولادیمیر پوتین، همتای روسی خود، درباره موضوعات مختلف صحبت کرده است.
ترامپ این تماس را آغاز گفتوگوها برای خاتمه دادن به جنگ طولانی اوکراین معرفی کرد؛ بدون آن که خواستههای زلنسکی در این مذاکرات لحاظ شود. با این حال، ناظران بر این باورند که این تماس همچنین میتواند به معنای پایان تلاشهای ایالات متحده برای انزوای دیپلماتیک روسیه پس از حمله این کشور به اوکراین باشد.
بنابراین، نشریه نیویورک تایمز گزارشی منتشر کرد درباره آینده جنگ اوکراین و روسیه و احتمال آتشبس قریبالوقوع که تحلیلگران بر این باورند ممکن است در روزهای آینده برقرار شود. ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین اکنون تحت فشارهای ژئوپلیتیکی زیادی قرار دارد، به ویژه به دلیل اقدامات جنجالی و دوراندیشانه آقای ترامپ در دو روز گذشته که شامل مبادله زندانیان با کرملین میشد، این تحولات نشاندهنده بهبود روابط میان ایالاتمتحده و روسیه است و در نهایت میتواند به نفع آقای پوتین در یک توافق صلح پایان یابد و اوکراین را به حاشیه ببرد.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، مذاکرات برای خاتمه دادن به مرگبارترین جنگ در اروپا در حالی در حال شکلگیری است که نتایج آن بر آینده اوکراین تأثیر خواهد گذاشت، زیرا تحولات اخیر و مواضع رسمی مقامات کییف نشاندهنده این است که برخی از اراضی اوکراین احتمالا همچنان تحت کنترل روسیه باقی خواهند ماند.
تحلیلگران بر این باورند که این مذاکرات همچنین بر آینده سیاسی زلنسکی تأثیرگذار خواهد بود، زیرا او گزینهای جز همکاری با مذاکرات تحت رهبری ترامپ ندارد، حتی با وجود تردیدهای عمیق نسبت به آمادگی پوتین برای گفتگو بدون اعمال فشارهای سخت یا نظامی و اقتصادی ندارد. ولودیمیر فسنکو، تحلیلگر سیاسی، در فیسبوک نوشت که احتمالاً پوتین در حال بازی با زمان در برابر دونالد ترامپ است. به اعتقاد این تحلیلگر، رئیسجمهور روسیه تمایلی به توافق درباره پایان جنگ به شیوهای که تیم ترامپ انتظار دارد ندارد.
باج زلنسکی به ترامپ؛ شرایط سخت پوتین
در همین حال، سیانان گزارشی منتشر کرد مبنی بر اینکه با وجود چالشهای فراوانی که زلنسکی با آن روبرو است، چهارشنبه روز خوبی برای پوتین از زمان آغاز حملات به اوکراین بود، چراکه بسیاری از امیدهای کییف را به شدت تحت تأثیر قرار داد. پیت هگست، وزیر دفاع ترامپ، با ارائه گزارشی از وضعیت صلح احتمالی میان مسکو و کییف، اینگونه استدلال کرد که او صرفاً با نگاهی واقعبینانه به توصیف شرایط موجود در میدان جنگ و عرصه سیاسی میپردازد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند که زلنسکی تا پیش از این در شرایط دشواری به خوبی عمل کرده است، به گونهای که در روزهای ابتدایی حمله روسیه، او از پناهگاه خارج شد و ویدیوهای سلفی ضبط کرده و جامعه جهانی را تشویق به حمایت از کشورش نمود. اکنون اما ناظران میگویند زلنسکی با توجه به وضعیت حاکم بر کشورش در وضعیتی بسیار بدتر از روزهای ابتدایی جنگ قرار دارد.
به رغم این شرایط، برخی ناظران بر این باورند که برای اوکراین شانسها و فرصتهای جدیدی ممکن است به وجود آید.
در گزارشی که توسط نیویورک تایمز منتشر شده، بهنظر میرسد نظریات ترامپ درباره منابع معدنی اوکراین، بار مالی سنگینی را برای کییف به همراه خواهد داشت؛ اما این مسأله میتواند به نوعی امیدواری برای مقامات اوکراینی به حساب آید. جالب است که ترامپ خواهان ۵۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای حاصل از منابع معدنی اوکراین به عنوان شرطی برای معافیت این کشور از تعرفههای ایالات متحده روی فولاد است. این مذاکرات میتواند فرصتی برای رییسجمهور امریکا فراهم کند تا همچنان به ارائه کمکهای نظامی به اوکراین ادامه دهد و در عین حال به تامین منافع ایالات متحده نیز افتخار کند.
در همین راستا، زلنسکی اخیراً دوبار اعلام کرده که در صورت دریافت تضمینهای امنیتی از سوی متحدان غربی، برای آغاز مذاکرات با پوتین آماده است. از سوی دیگر، پوتین ادعا کرده که زلنسکی باید قبل از امضای توافق صلح با مسکو، انتخابات را در کییف برگزار کند. به گفته مقامهای اوکراینی و تحلیلگران امنیتی، این درخواست نمایانگر دیدگاه مسکو نسبت به یک روند سهمرحلهای احتمالی برای مذاکرات صلح است. این روند ابتدائاً شامل برقراری آتشبس اولیه، سپس برگزاری انتخابات در اوکراین و در نهایت ایجاد آتشبسی الزامآور خواهد بود.
واشنگتن پست نیز در گزارشی در این زمینه به این موضوع اشاره کرده که با وجود اینکه مذاکرات ظاهراً به سمت توافق پیش میرود و شروطی که ممکن است به نفع اوکراین نباشد، همچنان زود است که بخواهیم زلنسکی را کنار بگذاریم. به همین دلیل، اوکراین احتمالاً در جریان گفتگوها ابزارهایی در اختیار خواهد داشت، و یکی از این ابزارها، کنترل این کشور بر چند صد مایل مربع از خاک روسیه در ناحیه کرسک است که تابستان گذشته به دست اوکراینیها افتاده است. زلنسکی همچنین ابراز نموده که مایل است زمینهای کرسک را با اراضی اوکراینی که تحت کنترل روسها قرار دارد، مبادله کند؛ این موضوعی است که پوتین به طور قطع با آن مخالفت خواهد کرد.
همچنین نشریه پولیتیکو در یادداشتی به این نکته اشاره کرده که طولانی شدن مقدمات مذاکرات آتشبس تنها به نفع مسکو خواهد بود؛ زیرا هرگونه تعلل اوکراین در پذیرش شرایط آتشبس میتواند به قیمت از دست رفتن سرزمینهای بیشتری برای کییف تمام شود. با این حال، بر اساس گزارش موسسه مطالعات جنگ، یک گروه تحلیلی مستقر در ایالاتمتحده، پیشرویهای روسیه از نوامبر سال گذشته به طور محسوسی کاهش یافته است. این شرایط چالشهای جدیدی را برای روسیه ایجاد خواهد کرد، اما نتایج این داینامیکها ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند مقاومت اوکراین، مشکلات لجستیکی یا تغییر در استراتژیهای نظامی این کشور قرار گیرد. در هر صورت، این وضعیت قادر خواهد بود بر مذاکرات آینده تأثیر بگذارد و به اوکراین این امکان را بدهد که از موضع خود در مذاکرات بهره برداری کند.
تأثیر صلح در اوکراین بر چین
وبسایت سیانان با هدف تحلیل پیامدها و نشانههایی که در پی توافق صلح احتمالی بین مسکو و کییف برای چین موج میزند، یادداشتی را منتشر کرده است. در میان تغییرات ناگهانی در مواضع ترامپ در خصوص صلح، یک اولویت دیگر برای دولت امریکا در حال شکلگیری است که آن تغییر تمرکز واشنگتن از اروپا به چین است.
پیت هگست، وزیر دفاع ایالاتمتحده، در یک نشست روز چهارشنبه در بروکسل اعلام کرد که واقعیتهای استراتژیک کنونی، ایالات متحده را از تمرکز بر امنیت اروپا منحرف کرده است. او در ادامه به همتایان خود که برای بررسی مسائل امنیتی اوکراین گرد هم آمده بودند گفت که یکی از اولویتها بایستی حفظ امنیت مرزهای ایالات متحده باشد و تمرکز دیگر بر روی پکن.
او در ادامه تصریح کرد که ایالات متحده اولویتهای مشخصی دارد که یکی از مهمترین آنها جلوگیری از بروز درگیری با چین در منطقه اقیانوس آرام میباشد. بدون شک، چین در شرایطی که واشنگتن پیشتر به افزایش تعرفهها بر کالاهای چینی تهدید کرده، به دقت نظارت بر بیانات وزیر دفاع ایالاتمتحده را ادامه میدهد.
چین با پیروزی ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری خود به خوشحالی پرداخت، زیرا او به طور مداوم نظرات مثبتی درباره شی جینپینگ، رهبر چین، و همچنین قابلیتهای همکاری بین دو کشور عنوان کرده بود. مقامات پکن احتمالا امیدوار بودند که تغییر سیاستهای ترامپ در عرصه جهانی، منجر به تضعیف اتحادهای ایالات متحده در آسیا خواهد شد؛ چراکه چین از بهبود روابط واشنگتن با متحدان آسیایی نظیر ژاپن، کرهجنوبی و فیلیپین در دوران ریاستجمهوری جو بایدن نگران است.
اینک اما واضح است که چین با دقت در حال نظارت بر تغییر رویکرد و تمرکز ایالات متحده در منطقهای است که میتواند بر روابط آینده تأثیرگذار باشد.
چین با آرزوی گسترش نفوذ خود و اثبات ادعاهایش نسبت به دریای چین جنوبی و تایوان به جلو میرود. در عین حال، پکن احتمالاً نگران موضوعی دیگر نیز هست: اینکه آیا رویکردهای ترامپ به سمت نزدیکی با روسیه ممکن است این کشور را که یک متحد اساسی برای شی در رقابت با غرب است، به سمت واشنگتن جلب کند. شی و پوتین چند روز قبل از ورود تجهیزات نظامی روسی به اوکراین از شراکت بیقید و شرط خود رونمایی کردند. این دو بازیگر سیاسی در طول جنگ ارتباط نزدیکی با یکدیگر برقرار کرده و چین بهعنوان یک خط اعتباری اقتصادی مهم برای روسیه عمل کرده است، از جمله ولی نه محدود به تأمین کالاهای دو منظوره که بنا به گفته رهبران ناتو، به تقویت صنعت دفاعی روسیه کمک میکند. همچنین، پوتین و شی بهطور مشترک در تلاش برای ایجاد ائتلافهای غیرغربی همصدا شدهاند و در عین حال تمرینات نظامی مشترک را افزایش داده و یکدیگر را در مجامع بینالمللی مانند سازمان ملل حمایت کردهاند.
تحلیلگران بر این باورند که گرمی روابط پوتین با واشنگتن ممکن است تأثیر عمیقی بر قدرت چین در مقابل فشارهای ایالاتمتحده و پیشبرد چشمانداز شی برای ایجاد یک نظم جهانی جدید به سرپرستی امریکا داشته باشد. اما با این حال، سوالات فوریتری مطرح است: اگر مذاکراتی برای پایان دادن به درگیریها در اوکراین آغاز شود، چین چه نقشی ایفا خواهد کرد؟
در این حین، ناظران متذکر شدهاند که پکن ممکن است به دقت رفتار ایالاتمتحده و جامعه جهانی نسبت به مناقشه اوکراین را رصد کند و این احتمال وجود دارد که این وضعیت را با برنامههای خود مربوط به تایوان مرتبط سازد.
2727