به نقل از صحت خبر، پویا داوری منزه در مصاحبه‌ای با وبسایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی تصمیم اخیر پ ک ک برای کنار گذاشتن سلاح و حمایت ترکیه از این اقدام پرداخته و عنوان نمود: کردهای ترکیه به دلیل تحولات جدید در منطقه، خصوصاً تغییرات سیاسی در سوریه و انتخاب دونالد ترامپ و همچنین وضعیت در لبنان، با بحران امنیتی مواجه شده‌اند. همچنین، پذیرش این پیشنهاد از سوی دولت ترکیه نشان‌دهنده نگاهی است که آنکارا به تحولات آینده در سه یا چهار سال دارد.
این کارشناس بیان کرد که در سال ۱۳۹۴، شاخه‌ای از پ ک ک در سوریه با نام “قسد” تأسیس شد و آنها در مبارزات علیه داعش در کوبانی موفق به جلب توجه آمریکا شدند. این موضوع سبب شد که آمریکا به نوعی به آنها کمک کند و در عین حال منافع خود را در این منطقه گسترش دهد. هرچند نیروهای قسد به سمت خودمختاری حرکت می‌کردند و با دولت بشار اسد نیز مناسبات خوبی نداشتند، اما به دلیل وجود دشمنان مشترک، یعنی ترکیه و داعش، به شکل جدی با دولت سوریه در تعارض قرار نگرفتند و همچنین به اتحادیه میهنی کردستان در سلیمانیه نزدیک شدند. این تحولات سبب شد که قسد از صلح با دیگر گروه‌های ترکیه صرف‌نظر کند و پیشنهادات برای کنار گذاشتن سلاح را رد کند.
داوری در زمینه استقبال پ ک ک از تصمیم برای کنار گذاشتن سلاح بیان داشت: سقوط بشار اسد به‌دست جولانی که تحت حمایت ترکیه است، خروج سوریه از محور مقاومت، افزایش نفوذ ترکیه در این تحولات و ورود دونالد ترامپ به صحنه، از جمله عواملی هستند که به نظر می‌رسد باعث شده پ ک ک به این نتیجه برسد که پیشنهاد هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه برای کنار گذاشتن سلاح را بپذیرد.
وی ادامه داد: در مذاکرات پیشین که در دور اول ریاست جمهوری ترامپ جریان داشت، آمریکا به شکلی پ ک ک را تنها گذاشت. با آغاز دور دوم ریاست جمهوری ترامپ، رفتار مشابهی با اوکراین که متحد آمریکا بود، پیش آمد. بنابراین، کردها به این نتیجه رسیدند که توافقات پنهانی بین ترامپ و اردوغان وجود دارد و ترجیح دادند که به سمت خلع سلاح حرکت کنند.
کارشناس در رابطه با اهداف ترکیه از ارائه این پیشنهاد افزود: ترکیه از طریق این پیشنهاد چندین هدف را دنبال می‌کند؛ نخست این که با این پیشنهاد بین سه محور نیروی کردی قندیل (شمال عراق) و قسد (سوریه) و دم پارتی (مجلس ترکیه) اختلاف‌افکنی کند. شاخه سیاسی پ ک ک در ترکیه تمایل دارند که از طریق مذاکرات سیاسی به دستاوردهایی برسند. قندیل مایل است به مبارزه ادامه دهد و قسد نیز به نزدیکی به آمریکا تمایل دارد. بنابراین، هاکان فیدان با این پیشنهاد در صدد ایجاد اختلاف میان این سه گروه است. دوم این که به مناطق کردنشین ترکیه هشداری داده می‌شود که دولت در پی اعطای اختیارات بیشتر به کردها در شهرداری‌ها و دیگر مناصب است، و در صورتی که پ ک ک توافق نکند، مسئولیت این مشکلات به خودشان برمی‌گردد. سوم این که در شاخه‌های مختلف پ ک ک و رهبران آن نفاق ایجاد نماید تا راه نفوذ به این گروه‌ها پیدا شود.
این کارشناس مسائل منطقه تصریح کرد: وقتی فیدان بتواند در این گروه‌ها ایجاد اختلاف کند، قادر خواهد بود نفوذ و اعضای جدید جذب کند و اگر پ ک ک سلاح را کنار بگذارد، دیگر کار این گروه تمام است.
وی در پاسخ به این سوال که چرا شاخه قندیل این پیشنهاد را پذیرفت، گفت: اگر این پیشنهاد را نمی‌پذیرفت، فشار بر کردهای داخل ترکیه افزایش می‌یافت و حملات از سمت شمال عراق نیز بیشتر می‌شد. همچنین، به نظر نمی‌رسید که ترامپ حمایت چندانی از آنها به عمل آورد، بنابراین درست بود که محتاطانه‌تر عمل کنند.
داوری در جواب این پرسش که آیا کنار گذاشتن سلاح ممکن است منجر به از دست دادن هویت و ایدئولوژی‌شان شود و آیا ممکن است ساختار تشکیلاتی آنها از هم بپاشد، گفت: پ ک ک در واقع یک گروه نظامی مسلح است و برای برقراری ساختار نظامی فعلی‌اش، سال‌ها زحمت کشیده و تشکیلات امنیتی و نظامی خاص خود را دارد. این روند در طی پنجاه سال شکل گرفته است و هنگامی که رهبران آنها به سمت مذاکرات سیاسی و خلع سلاح بروند، به‌طبع یکی از خطرات آن، از دست رفتن این ساختار گسترده است و بازگشت به آن کار ساده‌ای نخواهد بود. به علاوه، بسیاری از افراد به خاطر ایدئولوژی و باورهایشان با این گروه همراه شده‌اند و با کنار گذاشتن سلاح، احتمال ریزش قابل توجهی از این افراد وجود دارد و در نتیجه، بخش زیادی از بدنه این گروه تضعیف خواهد شد.
وی در انتها در مورد نگرش ترکیه نسبت به این موضوع خاطرنشان کرد: در سال ۲۰۲۸، دوره ریاست جمهوری اردوغان به پایان می‌رسد و او دیگر نمی‌تواند کاندیدای ریاست جمهوری باشد و هاکان فیدان با بصیرت کامل به این موضوع می‌اندیشد.
اگر توافقی برای برگزاری رفراندوم جهت ادامه حکومت حزب عدالت و توسعه شکل بگیرد، حضور و مشارکت کردها برای کسب رای ضروری خواهد بود. بنابراین، اگر امتیازات سیاسی و هویتی به آنان اعطا شود و همچنین سهمی از مناصب کوچک به آنها اختصاص یابد، در عین حال که سلاح‌هایشان از آنها گرفته شود، ظرفیت حزب برای گسترش و تقویت ساختار قدرت خود می‌تواند افزایش یابد.
این صاحب‌نظر در امور استراتژیک و ژئوپلتیک اشاره نمود که فضای حاکم بر توافق بین پ ک ک و دولت ترکیه علی‌رغم اعلام موافقت ابتدایی، به نوعی ابهام‌آمیز است و احتمال تحقق این توافق در بلندمدت و در دوره‌های طولانی خیلی کم به نظر می‌رسد. هدف دولت ترکیه از این توافق عمدتاً جلب آرای بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون کرد ترکیه در سال ۲۰۲۸ به نفع حزب عدالت و توسعه است.
وی همچنین تصریح کرد: حداقل مزیت تضعیف سلاح‌ها برای ترکیه، موجب ایجاد اختلاف و دوگانگی در درون پ ک ک و شاخه‌های سیاسی و نظامی آن و همچنین تنش میان رهبران داخلی و نفوذ در میان آنها خواهد شد.
311311