بر اساس اطلاعاتی که خبرگزاری صحت خبر ارائه کرده، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، در مصاحبهای با روزنامه «ایران» اظهار داشت: «پرونده هستهای ایران یک پرونده تحت تأثیر سفارش است. این مسائل به دو دهه پیش برمیگردند و از آن زمان شاهد نزدیک به ۲۰ سال مذاکرات مداوم در این زمینه بودهایم. در طول این مدت، ارتباطات فراوانی انجام شده و پاسخهای مناسبی ارائه گردیده است. اما هر بار که مقامات قانع میشوند، از اعلام رسمی بسته شدن پرونده خودداری کرده و از عباراتی مبهم استفاده میکنند؛ به این معنا که حاضر نیستند بنویسند این پرونده تمام شده، و به جای آن از عبارت «at this stage» بهره میبرند. این مسئله نشاندهنده وجود انگیزهای در پس صحنه است که به دنبال نگه داشتن این موضوع باز و استفاده از آن است.
او به رویکرد راستیآزمایی بازرسان آژانس اشاره کرده و آن را نمونهای از سوگیری این نهاد در قبال ایران بر میشمارد. او در توضیحات خود به یک نمونۀ مشخص از مکانهای ادعایی اشاره میکند: «کسی که برای نمونهگیری به ‘تورقوزآباد’ آمده بود، با استفاده از یک لیزر پوینتر به یک نقطه خاص اشاره کرد و نمونهگیری انجام داد. آن نقطه، نشانههای یک خرابکاری بود. این خرابکاری به یک پرونده تبدیل شده و برای افراد مرتبط با این اتهامات، پروندههایی ایجاد و بررسی شده است. اما آنها نمیخواهند بپذیرند که خرابکاری اتفاق افتاده است. به این ترتیب، با اطلاعات جاسوسی، خرابکاری را نیز دور میزنند.»
ماجرای بیانیه مشترک ۱۴۰۱ چه شد؟
پس از سفر «گروسی» به تهران در اسفند ۱۴۰۱، ایران و آژانس به یک بیانیه مشترک دست یافتند که قرار بود با اجرای آن، پروندههای اختلافی به پایان برسند. اما سرنوشت این بیانیه به کجا انجامید؟ رئیس سازمان انرژی اتمی در همین رابطه به جزئیات این بیانیه اشاره کرده و میگوید: «ما توافق کردیم که با ۳ بند در این بیانیه پیگیری کنیم. ۴ مکان مورد بررسی و مناقشه داشتیم. این بیانیه باعث شد که ۲ مکان حلوفصل گردد و ۲ مکان دیگر همچنان در دست رسیدگی هستند. رویدادهای داخلی ایران و تحولات اوکراین سبب شد که ناگهان آنها همه چیز را متوقف کنند.»
اسلامی ادامه میدهد: «پیشرفتهای زیادی نیز حاصل شده بود. این وضعیت و فشارهایی که به کشور ما وارد کردند، سبب گشت تا بهانههایی به این مسئله اضافه کنند؛ یکی وضعیت داخلی ایران و دیگری وضعیت اوکراین. در واقع، این آنها بودند که موضوع را از دستور کار خارج کرده و نسبت به آن بیتوجهی کردند. کشورهای اروپایی دوباره به مذاکرات بازگشتند و گفتوگوهایی آغاز شد که وزارت امور خارجه در حال انجام آن است. آنچه تا کنون به دست آمده این است که طرفین از روند مذاکرات راضی بوده و بر ادامه آن توافق کردهاند.
سفر پرماجرای «گروسی» به تهران
مدیر کل آژانس در طول سال جاری دو بار به تهران سفر کرده است و رویدادهای پس از بازگشت او از وین و ملاقاتش با رئیسجمهوری و دیگر مقامات ایرانی نشاندهنده وجود موانع زیادی در مسیر همکاری بین ایران و آژانس است.
اسلامی در این راستا میگوید: «مدیر کل آژانس در سفر آبان ماه خود به ایران و هم در دیدار با آقای رئیسجمهوری پزشکیان، اظهار داشت که میتواند به وین برود و برای حل و فصل مشکلات گفتوگو کند و شرایط را تسهیل کند. ما نیز برای تسهیل تعامل به وی اعلام کردیم که شما مجاز به راستیآزمایی اقدامات توافق شده هستید و ما به این توافق پایبند هستیم. اگر قطعنامهای تصویب نشود و مایل به گفتوگو باشید، ما میتوانیم مسائل را پیش ببریم؛ اما او هنوز از تهران خارج نشده بود که پیشنویس قطعنامه منتشر گردید و هیچ ارزشی برای مدیریت مدیر کل قائل نشدند که با هماهنگی به ایران سفر کرده بود. آنها به سرعت و بدون دریافت نتایج توافقات آقای «گروسی» با ایران، عملاً او را به نوعی معلق کردند. در همان زمان، آقای «گروسی» پیامی از طریق معاونش ارسال کرد و ابراز تاسف کرده بود؛ یعنی خود مدیرکل بهخاطر این واقعه ابراز تأسف کرده بود.»
رئیس سازمان انرژی اتمی بیان کرد که این روند ادامه داشت تا اینکه شرایط اخیر در منطقه پدید آمد. پس از تعیین نتایج انتخابات آمریکا و روی کار آمدن آقای ترامپ، این طبیعی بود که سیاستهای قبلی آمریکا دیگر دنبال نشود و فضا به حالت توقف و رکود درآید که این امر بهطور طبیعی شاهد وقوع آن بودیم.
۲۷۳۰۲