بر اساس گزارش صحت خبر و با استناد به ایسنا، در روزهای اخیر، دستگیری «اکرم اماماوغلو»، شهردار استانبول و رقیب سیاسی «رجب طیب اردوغان» رئیسجمهور ترکیه، موجب افزایش ناآرامیها و اعتراضات عمومی در سراسر ترکیه شده است.
این اقدام، که بسیاری آن را سیاسی میدانند، بهطور همزمان با فشارهای اقتصادی و کاهش ارزش لیر، چالشهای جدی را برای دولت اردوغان به وجود آورده است.
در این شرایط، «الکساندر دوگین» فیلسوف و نظریهپرداز برجسته روس، در یادداشتی به تحلیل وضعیت ترکیه پرداخته است.
دوگین اشاره کرد: «پس از دستگیری اکرم اماماوغلو شهردار استانبول، ناآرامیهای عمدهای در ترکیه شکل گرفته و همچنان به شدت ادامه دارد و بحران کشور عمیقتر میشود. اما برای تحلیل دقیق این شرایط نیاز است که چندین عامل مورد توجه قرار گیرد.
او ادامه داد: «نخست، شهردار استانبول، مشابه شهردار آنکارا، جزء اپوزیسیون لیبرال اردوغان است. این گروه از حزب جمهوریخواه خلق (CHP) حمایت میکند و نماینده یک آلترناتیو چپ لیبرال، سکولار و عمدتاً حامی اروپا در برابر حزب عدالت و توسعه اردوغان است. این اپوزیسیون به طور کلی به سمت غرب گرایش دارد و با رویکرد اسلامی سیاستهای اردوغان مخالف است. همچنین، رویکردی خصمانه نسبت به روسیه دارد.»
دوگین خاطرنشان کرد: «دوم، اردوغان اخیراً شاهد اشتباهات سیاسی بزرگی بوده است. یکی از مهمترین این اشتباهات، حمایت او از تصرف قدرت در دمشق توسط شبهنظامیان الجولانی است. این یک خطای بزرگ به شمار میرود زیرا این عمل به روابط ترکیه با روسیه و ایران آسیب جدی خواهد زد. حالا احتمالا نه روسیه و نه ایران به اردوغان کمک نخواهند کرد. وضعیت علیه او دگرگون شده و ممکن است بحران تبدیل به بحرانی جدیتر شود.»
عدم دخالت ایران یا روسیه در تحولات ترکیه
فیلسوف روس همچنین به اتهامات مطرحشده علیه ایران و روسیه و ادعاهای غیرواقعی درباره نقش آنها در تحولات داخلی ترکیه اشاره کرد و تصریح کرد: «من به هیچ وجه فکر نمیکنم که ایران یا روسیه در ناآرامیهای ترکیه دخالت داشته باشند. به نظر میرسد که تلاشهای غرب برای سرنگونی اردوغان در حال انجام است؛ با این حال، سیاستهای او در سوریه شدیداً اشتباه بوده است.»
دوگین تأکید کرد: «عدهای در ترکیه نه تنها سیاست اردوغان در سوریه را درک نمیکنند، بلکه آن را نیز محکوم میکنند. تنها یک سیاستمدار بسیار کوتهنگر میتواند قدرت را به القاعده بسپارد. به رغم اینکه اردوغان بطور کلی یک سیاستمدار دوراندیش به شمار میرود، به نظر میرسد که این خطا بیشتر از هر زمان دیگری او را آزار خواهد داد.
او در ادامه افزود: «یک جنبهی دیگر از اشتباهات اردوغان، سیاست اقتصادی اوست. کاهش ارزش لیر به همراه تورم افسارگسیخته، تمام اقتصاد ظریف ترکیه را آسیبپذیرتر کرده است. قطعاً، اشتباهات او در سوریه و حوزه اقتصادی، به همراه نزدیکی او به اتحادیه اروپا، تحت لوای نیروهای جهانیگرا و روابطش با رئیس سازمان جاسوسی انگلستان، منجر به به دام افتادن اردوغان خواهد شد.»
دوگین ادامه داد: «به این ترتیب، اپوزیسیون لیبرال و به خصوص کمالیستها در ترکیه فرصتی را برای بهرهگیری از شکستهای او پیدا کردهاند. استدلال آنها این است: “ما به شما هشدار دادیم که آنچه در سوریه اتفاق افتاد، پیروزیای بدتر از شکست خواهد بود، و اقتصاد در حال فروپاشی است. ما تمایل بیشتری به سمت غرب داریم و اردوغان تحت نظارت، هیچگاه ترکیه را به اروپا نخواهد رساند.”»
او تأکید کرد: «به دلیل وجود یک دموکراسی فعال در ترکیه، اردوغان نتوانسته مانع از رأیگیری مردم استانبول و آنکارا به نامزدهای مخالف در انتخابات شهرداری شود. در نهایت، اردوغان تصمیم گرفت شهردار استانبول را به زندان بیندازد. آیا این اقدام توجیهپذیر است یا نه، تقریباً دیگر مهم نیست. در هر نظام سیاسی مدرن، همواره میتوان دلیلی برای زندانی کردن هر فردی پیدا کرد. در سیاست مدرن، هیچکدام از انسانها بیگناه نیستند و ترکیه نیز از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین، مسأله در واقع به مصلحت سیاسی مربوط میشود.
فیلسوف روس اظهار داشت: «اردوغان به این نتیجه رسید که اوضاع به نفع او پیش نمیرود و باید حریف خود، یعنی اکرم اماماوغلو را از صحنه خارج کند. اما اماماوغلو یک
شخصیت وابسته به سوروس بهگونهای است که از طریق شبکههای جهانی حمایت میشود و اردوغان تنها در صورتی میتوانست از این حمایت بهرهمند شود که موضع فعالی علیه جناح مرتبط با سوروس اتخاذ کند. با این حال، همانطور که پیشتر اشاره شد، اردوغان قبلاً به متحدان خود، یعنی ایران و روسیه، خیانت کرده است. به همین دلیل، در شرایط کنونی نمیتوانیم از او پشتیبانی کنیم.»

تنش در میان معترضان و نیروهای امنیتی ترکیه
چالشهای سیاسی اردوغان
دوگین بیان کرد: «این وضعیت برای اردوغان فوقالعاده نگرانکننده است. کلیه مخالفان وی، با استفاده از خطاهای مکرر، به شورش برخاستهاند و یک انقلاب رنگی در حال شکلگیری است. از سویی دیگر، کمالیستهای محافظهکار که حتی وابسته به ارتش هستند، با گرایشهای اوراسیا که اردوغان روزی آنها را در پرونده دروغین “ارژنیکون” متهم کرده بود و بارها جان او را نجات داده بودند، دیگر به یاریاش نخواهند آمد.»
وی افزود: «در حقیقت، اردوغان که بارها به دوستان خود خیانت کرده، اکنون بدون حمایت باقی مانده است. من بر این باورم که او در وضعیت سختی به سر میبرد. در عین حال، ما باید در مورد اعتراضات در حال افزایش، بسیار محتاط باشیم، زیرا پشت این اعتراضات سازماندهندگانی قرار دارند که در اکثر انقلابهای رنگی، از جمله انقلاب فعلی در صربستان، فعال هستند.»
دوگین تأکید کرد: «از سوی دیگر، جهانیگرایان درگیر در اعتراضات، فقط یک اقلیت از معترضان را تشکیل میدهند. اکثریت معترضان، مردم عادی هستند که واقعاً از افراطهای سیاسی مختلف در رهبری رنج میبرند. بنابراین، دلایل واقعی بابت اتفاقات کنونی وجود دارند. به نظر میرسد که اردوغان فرصتهای خود را برای خطا به پایان رسانده و همچنان به اشتباهاتش ادامه میدهد.»
وی ادامه داد: «پیشبینی اینکه چه عاملی ممکن است وضعیت را بهبود بخشد به سختی ممکن است. شاید شکلگیری حکومتی از نوع وحدت ملی کمالیستی که شامل اسلامگرایان میانهرو مانند اعضای حزب خود اردوغان باشد، مسائل را تغییر دهد.»

تصاویری از تجمعات مردمی در ترکیه
نگرانیهای آینده اردوغان
دوگین خاطرنشان کرد: «در این شرایط، سؤالی مطرح میشود که “دولت باهچلی”، رهبر حزب جنبش ملی ترکیه و همپیمان اصلی اردوغان، در حال انجام چه کاری است؟ شایعاتی درباره فوت او وجود دارد که بهنظر میرسد مقامات در پی پنهانکردن آن هستند. به عقیده من، این صرفاً یک توطئه است. اما اردوغان دیگر نمیتواند به او یا “گرگهای خاکستری”، که روزگاری ملیگرایان رادیکال و قدرتمند بودند، تکیه داشته باشد.»
او در نهایت تأکید کرد: «برای همین، بر این باورم که آینده اردوغان و رژیمش به شدت مبهم است. با این حال، ما ترجیح میدهیم که ترکیهای مستقل با سیاست خارجی مشخص به عنوان همسایهای دوستانه داشته باشیم. اما روسیه برای هرگونه تغییر، حتی در صورت اتخاذ سیاست خصمانه از سوی ترکیه، آمادگی دارد.»
315 315