به نقل از صحت خبر، خبر مرتبط با پذیرش مذاکره ایران و آمریکا از تاریخ هشتم فروردین‌ماه در برخی از وب‌سایت‌های خبری، کانال‌های تلگرامی و صفحات اینستاگرام به‌صورت گسترده مطرح شده است. جزئیات اصلی این خبر بدین ترتیب است:
منبع معتبر عمانی: ایران اصل مذاکرات را تایید کرده و توافق در دسترس است!
یک منبع آگاه از عمان به امارات فارسی اعلام کرده است که ایران و آمریکا به توافقی نزدیک‌تر از هر زمان دیگری رسیده‌اند. وی همچنین تأکید کرده است: در سال‌های گذشته که عمان نقش میانجیگری در مذاکرات تهران و واشنگتن را ایفا کرده، این‌چنین اراده‌ای برای حل منازعات مشاهده نشده است. وی ادامه داد که مسئله “مذاکرات مستقیم یا غیر مستقیم” بیشتر یک ملاحظه رسانه‌ای است و تهران به منظور مدیریت فضای داخلی از این اصطلاح استفاده می‌کند. او افزود: امیدواری شدیدی به توافق میان ایران و آمریکا برای رفع مشکلات منطقه‌ای وجود دارد و ارسال پاسخ ایران از طریق عمان نیز در همین راستا صورت گرفته است.
این منبع همچنین اظهار داشت که بر خلاف امارات، عمان عضو پیمان ابراهیم نیست و اختلاف ارضی با ایران ندارد، بنابراین مذاکرات در مسقط خطر مداخله اسرائیل را به حداقل می‌رساند.
او فاش کرد که تهران در پاسخ به آمریکا بر آمادگی خود برای گفت‌وگوی فعال تأکید کرده و در صورتی که مذاکرات بر اساس «احترام متقابل» انجام شود، ایران آماده است تا اقدامات بیشتری را انجام دهد. به این ترتیب، تهران به‌طور رسمی آمادگی خود را برای مذاکره و حل مسالمت‌آمیز اختلافات با آمریکا اعلام کرده است، در حالی که این درخواست قبلاً به نامه شینزو آبه، نخست‌وزیر پیشین ژاپن، پاسخ منفی داده شده بود.
گروه داده‌کاوی صحت خبر برای اعتبارسنجی این ادعا، ابتدا به شناسایی نخستین منبع و دیگر منابع کلیدی انتشار خبر در بسترهای مختلف از جمله تلگرام، توئیتر، و اینستاگرام پرداخته و سپس صحت آن را بررسی کرده است.
اولین بار خبر مذاکره ایران با آمریکا از کدام منبع منتشر شد؟
بر اساس تحقیقات انجام‌گرفته توسط پژوهشگر صحت خبر، صفحه اینستاگرامی UAE Farsi امارات فارسی نخستین منبع تبلیغ‌کننده این خبر در تاریخ هشتم فروردین‌ماه در ساعت ۱۸:۰۵ بوده است. همچنین، این خبر در تلگرام و توئیتر نیز توسط صفحه امارات فارسی در ساعت ۱۸:۰۸ در همان تاریخ به‌طور رسمی منتشر گردیده است.
کانال تلگرامی UAE Farsi با نام کاربری uaefarsicom در سال ۱۴۰۲ فعالیت خود را آغاز کرده است و دارای ۶۹۳ دنبال‌کننده می‌باشد. این کانال در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و همچنین اطلاعات مربوط به نرخ ارز و سکه خبررسانی می‌کند و به خاطر نامش، گمان می‌رود که این کانال و صفحات مرتبط در توئیتر و اینستاگرام، حامی منافع امارات متحده عربی است.
کدام منابع این اخبار را بیشتر نشر و بازنشر کرده‌اند؟
بیشترین میزان تولید محتوا در میان بسترهای مورد بررسی به تلگرام مربوط می‌شود که با بیش از هزار و هفت محتوا، توسط ۹۶۷ کانال تلگرامی منتشر و بازنشر گردیده و به تعداد ۲ میلیون و ۸۰۳ هزار و ۹۲۱ بازدید دست یافته است.
جالب است بدانید که انتشار وسیع این خبر در کانال‌های مربوط به قیمت‌گذاری ارز و سکه وجود داشته است. به نظر می‌رسد این‌گونه انتشار و گسترش ادعا در این منابع، شاید به منظور مدیریت نرخ ارز بوده و یا اینکه این کانال‌ها نسبت به این اخبار حساس‌تر بوده و تأثیر آن بر نرخ ارز و سکه را تحلیل کرده‌اند.
علاوه بر کانال تلگرامی امارات فارسی، سایر کانال‌ها مانند صرافی لیوانکو(حقوقی)، سلماس نیوز و حامیان پزشکیان نیز جزو منتشرکنندگان خبر به شمار می‌آیند. انتشار خبر از سوی کانال تلگرامی حامیان پزشکیان با ۴ میلیون عضو این گمانه را مطرح کرده که عده‌ای ممکن است هدف ازاین خبر را کنترل بازار ارز تصور کرده باشند. همچنین کانال صابرین نیوز که اخبار امنیتی را منتشر می‌کند، نیز این خبر را به اشتراک گذاشته است، در حالی که این کانال دارای ۴۸۷ هزار کاربر است.
بعد از کانال‌های تلگرامی، شبکه اجتماعی ایکس فارسی با ۶۷ محتوای منتشرشده توسط ۵۹ اکانت توئیتری و مجموع بازدید ۲۳ هزار و ۹۶۷ در مقام دوم نشریات این ادعا قرار دارد. سایر منتشرکنندگان شامل امارات فارسی، درهم امارات و نریمان بوده‌اند.
تعداد ۲۵ خبر و گزارش خبری از ۲۳ وب‌سایت خبری نیز به این محتوا پرداخته‌اند. وب‌سایت‌های مانند بالاتر، بولتن نیوز و خبرگزاری بازار از جمله منابعی هستند که این خبر را منتشر کرده‌اند.
در اینستاگرام نیز ۲۳ پست از سوی ۲۳ کاربر منحصر به فرد منتشر گردیده و به مجموع بازدید ۴۹۹ هزار و ۷۷۰ دست یافته است. خبر فوری با ۸۲۴ هزار دنبال‌کننده، نصرنیوز، اخبار ۲۴ و امارات فارسی از جمله کسانی هستند که این ادعا را به انتشار رسانده‌اند. خبر فوری به‌عنوان یکی از منابعی است که…
وجود چندین رسانه پرمخاطب، باعث افزایش تعداد نسخه‌های تقلبی شده است که این نسخه‌ها به طور ویژه در انتشار اخبار بدون اعتبار مورد استفاده قرار می‌گیرند!
دلایل گسترش خبر
به غیر از کانال‌های اشاره شده، این خبر به وفور در گروه‌های مختلف تلگرام و واتس‌اپ نیز توزیع شده است که می‌توان این مساله را به حساسیت بالای افکار عمومی نسبت به مذاکرات ایران و آمریکا و نیز نامه‌نگاری‌های بین ترامپ و مقامات ایرانی وابسته کرد.
بررسی صحت خبر
زمانی که قصد داریم یک خبر را بررسی کنیم، بسیار مهم است که به منبع و رسانه‌ای که خبر را منتشر کرده است، توجه نماییم. این خبر فاقد منبع مشخص است و فقط به «منبع عمانی» ناشناخته نسبت داده شده و هیچ رسانه معتبری هم آن را پوشش نداده است. تنها وب‌سایت ساعدنیوز این خبر را به نقل از آسوشیتدپرس منتشر کرده است، در حالی که چنین مطلبی در آسوشیتدپرس وجود ندارد.
تجمیع این موارد نشان می‌دهد که با وجود فضاسازی‌هایی که طی دو روز اخیر انجام شده، این خبر هیچ‌گونه صحتی ندارد و به عنوان یک فیک‌نیوز با اهداف خاص منتشر شده است. همچنین برخی افراد در رد این خبر بیان کرده‌اند: معاون وزیر امور خارجه عمان در این باره اظهار کرده است که هیچ خبری از طرف مقامات عمان درباره محتوای نامه جمهوری اسلامی ایران به ایالات متحده منتشر نشده و این خبر تنها از سوی رسانه‌های داخلی ایران منتشر گردیده است.
به هر حال، پژوهشگر صحت خبر این مطلب را نیز جز در چند حساب کاربری توییتری فعال در حوزه ارز و رمزارز، در سایر منابع معتبر نتوانسته است پیدا کند.
اگر عده‌ای با هدف مدیریت بازار ارز به انتشار اخبار نادرست می‌پردازند، به نظر می‌رسد که این روش در بلندمدت نتیجه‌ای نخواهد داد و در واقع منجر به بی‌اعتمادی بیشتر مخاطبان نسبت به رسانه‌ها خواهد شد.
311311