بر اساس گزارش صحت خبر از نورنیوز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، مجدداً در بیانیهای تهدیدآمیز عنوان کرده که در صورت عدم توافق ایران درباره برنامه هستهای خود با آمریکا، این کشور با “شدیدترین بمبارانها” روبرو خواهد شد. این اظهارات که در مصاحبهای با شبکه انبیسی بیان گردید، بخشی از استراتژی قدیمی دولت ترامپ پیرامون ایران را شامل میشود؛ استراتژی که مبتنی بر تهدید، فشار حداکثری و تلاش برای وادار کردن ایران به عقبنشینی است. با وجود اینکه تهران همیشه تأکید کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است، واشنگتن سعی دارد به تحریک از طریق “دیپلماسی اجبار” ایران را به توافقی جدید و مورد نظر خود وادار نماید.
ایران؛ پاسخ قاطع به فشارها و تهدیدات
ایران در مواجهه با تهدیدات آمریکا، در عمل نشان داده که منفعل نخواهد بود. مقامات ارشد کشور با ارسال پاسخی به نامه ترامپ، اعلام کردند که ایران در شرایط تهدید هرگز مذاکره مستقیم با آمریکا را آغاز نخواهد کرد و به درخواستهای غیرقانونی و زیادهخواهانه واشنگتن تسلیم نخواهد شد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عضو شورای عالی امنیت ملی، در روز قدس سال جاری با بیان موضع رسمی کشور، تأکید کرد که هرگونه تحرک نظامی از سوی آمریکا، متضمن پاسخی “متناسب” خواهد بود و این مسئله میتواند به یک جنگ گسترده در منطقه منجر شود. در موضعگیری اخیر، قالیباف هشدار داد که هر گونه تجاوز نظامی به ایران منجر به خطر برای پایگاههای آمریکا و متحدانش خواهد شد. این پیام صریح، نشانگر آمادگی ایران برای رویارویی با هر اقدام خصمانه است.
پاسخ ایران به آمریکا؛ مذاکرات غیرمستقیم با حفظ بیاعتمادی
در کنار تهدیدات نظامی ترامپ، بحث مذاکره بین ایران و آمریکا نیز در رسانهها شنیده میشود. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در جلسه هیئت دولت تصریح کرد که جواب جمهوری اسلامی به نامه ترامپ از طریق عمان به طرف آمریکایی انتقال یافته است. او یادآور شد که هرچند مذاکره مستقیم پذیرفته نشده، اما مسیر گفتوگوهای غیرمستقیم همچنان باز است. ایران همواره بر این نکته تأکید کرده است که از اصل مذاکره گریزانی ندارد، اما به حسن نیت آمریکا بدبین است. به گفته پزشکیان، این بدبینی ناشی از بدعهدیهای مکرر واشنگتن در توافقات بینالمللی و فشارهای اقتصادی یکجانبهای است که تا به امروز علیه ایران اعمال شده است.
تلاش ترامپ برای نمایش موفقیت در سیاست خارجی
دونالد ترامپ به خوبی میداند که ایران تحت فشارهای او تسلیم نخواهد شد. اما او در پی آن است که پاسخهای محکم و صریح ایران را به گونهای رخنمایی کند که گویی تهران در برابر فشارهای او عقبنشینی کرده است. در واقع، ترامپ از این رویکرد به عنوان ابزاری برای کسب دستاوردهای رسانهای و جلب حمایت داخلی استفاده میکند. او که در اکثر پروندههای سیاسی خارجی آمده با ناکامی مواجه شده، نیاز دارد تا خود را بهعنوان یک سیاستمدار موفق در عرصه بینالمللی معرفی کند. به همین دلیل، ایجاد فضایی رسانهای مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا میتواند بخشی از استراتژی او برای نمایش موفقیت باشد.
حضور رسانهها در استراتژی ترامپ
رسانهها همواره یکی از ابزارهای کلیدی در سیاست خارجی کشور ایالات متحده به شمار آمدهاند. در این زمینه، شبکههایی نظیر سیانان و انبیسی نقش حیاتی در شکلدهی به افکار عمومی ایفا میکنند. انتشار اخبار حاکی از آغاز مذاکرات بین ایران و آمریکا، میتواند بخشی از عملیات رسانهای باشد که به هدف تأثیر بر افکار عمومی داخلی و خارجی طراحی شده است. علیرغم نبود تأیید از سوی هیچ مقام رسمی در تهران یا واشنگتن، انتشار چنین اخباری میتواند در تقویت استراتژی فشار ایالات متحده مؤثر باشد.
سیاست ایران در مواجهه با تهدیدات و دیپلماسی اجبار
در سالهای اخیر، ایران سیاست خارجی خود را بر اساس اصول روشنی تنظیم کرده و از “دیپلماسی اجبار” ایالات متحده پیروی نخواهد کرد. تهران نه تنها در برابر تهدیدات نظامی عقبنشینی نکرده، بلکه در عرصه دیپلماتیک نیز بر حفظ استقلال خود پایبند است. رد مذاکره مستقیم با آمریکا و اصرار بر برقراری گفتوگوهای غیرمستقیم با میانجیگری عمان بیانگر همین راهبرد است. ایران با در نظر گرفتن تجربیات گذشته، از جمله خروج ایالات متحده از برجام، به وعدههای واشنگتن بیاعتماد است و خواستهاش تضمینهای عملی برای هرگونه توافق ممکن است.
موقعیت ترامپ و واقعیتهای سیاست ایران
ترامپ با تهدیدهایش در پی آن است که فضایی ایجاد کند که ایران در برابر فشارهای او عقبنشینی کرده است. اما در عمل، تهران نه تنها تسلیم نشده، بلکه با حفظ مواضع اصولی خود، تلاش دارد مسیر دیپلماسی را بر اساس منافع ملی خود پیش ببرد. در این میان، فضاسازی رسانهای و کوشش برای نمایش موفقیت در سیاست خارجی، بخشی از استراتژی ترامپ محسوب میشود. با این حال، تا زمانی که تهران و واشنگتن به صورت رسمی موضوع مذاکرات را تأیید نکنند، نمیتوان به این اخبار چیزی فراتر از گمانهزنیهای رسانهای ارزیابی کرد.
311311