مهسا مژدهی: رسانه‌ها الکساندر دوگین را به عنوان مغز متفکر ولادیمیر پوتین معرفی می‌کنند. او به‌عنوان یک ایدئولوگ و یا به گفته برخی فیلسوفی با نگرش شرق، رویای بازگشت روسیه به جایگاه بزرگی و قدرت را در سر دارد. این شخصیت مرموز در ایران نیز از سوی طرفداران جبهه پایداری با استقبال گسترده‌ای روبرو شده است. دوگین به‌طور مکرر به ایران سفر کرده است و با تلویزیون‌های داخلی نیز مصاحبه‌هایی داشته است، اما وی دیدگاه‌های متفاوتی نسبت به اروپایی‌ها دارد و حالا به‌نظر می‌رسد قلبش به سمت ترامپ کشیده شده است.
اخیراً فردریک پلیتگن، خبرنگار ارشد سی‌ان‌ان در روسیه، با دوگین در گفت‌وگویی کوتاه در مورد رابطه میان ترامپ و پوتین به بحث نشسته است. پلیتگن در این مصاحبه درباره نگرانی‌هایی که برخی افراد درباره نزدیکی سیاسی و ایدئولوژیک ترامپ و پوتین ابراز می‌کنند، سوال کرده است. او تلاش کرده است تا بفهمد آیا ترامپ در موضع نزدیک‌تر به پوتین است یا به متحدان غربی و اروپایی خود.
دوگین بر این باور است که ترامپ فردی محافظه‌کار و حامی ارزش‌های سنتی است. او گفته است که ترامپ به میهن‌پرستی عشق می‌ورزد و این موضوع را به‌عنوان یک نظم جدید جهانی در قدرت‌های بزرگ تفسیر می‌کند.
به گفته‌ی دوگین، همزمانی پوتین و ترامپ به‌منظور جایگزینی این مدل سیاست با لیبرالیسم جهانی صورت گرفته است.
به‌نظر می‌رسد چیزی که دوگین آن را دنبال می‌کند و به احتمال زیاد پوتین را ترغیب می‌کند تا به تفکراتش تن دهد، ایجاد هماهنگی بین مسکو و واشنگتن است. آن‌ها به روسیه به عنوان یک بازیگر عادی نگاه نمی‌کنند، بلکه به‌عنوان یک ابرقدرت اثرگذار که می‌تواند در کنار ایالات متحده باشد و ارزش‌های وطن‌پرستانه و گسترش‌طلبانه را به دیگر اندیشه‌ها تحمیل کند. این مسئله می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سرنوشت نقاط مختلف جهان، همچنین اوکراین، کانادا، گرینلند و خاورمیانه و … داشته باشد.
دوگین کیست؟
الکساندر گلییویچ دوگین، متولد ۷ ژانویه ۱۹۶۲، عالم علوم سیاسی از روسیه است که به واسطه نظریات اوراسیاگرایی‌اش شناخته شده است. او بنیان‌گذار حزب اوراسیا در روسیه و به عنوان یکی از نیرومندترین ایدئولوگ‌های ناسیونالیسم در میان روس‌ها به شمار می‌رود. تأثیر او بر ولادیمیر پوتین قابل توجه است و برخی بر این باورند که اکثر سیاست‌های توسعه‌طلبانه پوتین تحت تأثیر اندیشه‌های دوگین شکل گرفته‌اند.
دوگین در سال ۲۰۱۴ به دلیل اظهاراتی مبنی بر خواسته حذف مخالفان اوکراینی از ریاست دپارتمان جامعه‌شناسی روابط بین‌الملل دانشگاه دولتی مسکو برکنار شد. در همان سال، مجله آمریکایی فارین پالیسی، وی را در رده صد متفکر بزرگ عصر حاضر قرار داد و او را یک آشوبگر نامید. دوگین از سال ۲۰۱۴ در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا و از سال ۲۰۱۵ نیز در لیست تحریم‌های آمریکا و کانادا قرار دارد.
در بهمن ۱۳۹۴، دوگین با سید محمدمهدی میرباقری، رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم، دیدار داشته است. برخی از رسانه‌ها در آن زمان گزارش دادند که میرباقری با اندیشه‌های دوگین هم‌سویی دارد.
او خود را به‌عنوان فیلسوفی ضد غرب معرفی کرده و به قدرت‌گیری ترامپ در کاخ سفید خوشامد می‌گوید. او هیچ تفاوتی میان ترامپ و پوتین به‌عنوان دو فرد وطن‌پرست قائل نمی‌شود و معتقد است که ورود ترامپ به صحنه قدرت، فرصتی طلایی برای روس‌ها فراهم می‌آورد تا قدرت خود را احیا کرده و سیاست‌های گسترش‌طلبانه خود را بدون اینکه با موانعی از طرف واشنگتن روبرو شوند، پیگیری کنند.
دوگین در مورد ترامپ چه نظری دارد؟
نظرات دوگین در مورد دونالد ترامپ به دوران رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ برمی‌گردد. در آن زمان او ترامپ را به عنوان شخصیتی معرفی کرد که می‌تواند نظم لیبرال جهانی را به چالش بکشد. به اعتقاد او، پیروزی ترامپ نمایانگر پایان هژمونی تک‌قطبی ایالات متحده و شروع یک جهان چندقطبی بود که با ایده‌های او هم‌راستا است. دوگین بیان کرده است که ترامپ نماینده بخش‌هایی از مردم آمریکا است که از جهانی‌سازی و مداخله‌جویی‌های بی‌پایان ایالات متحده خسته شده‌اند. او همچنین ترامپ را فرصتی برای تضعیف ساختارهای لیبرال می‌داند که بر عالم سلطه دارند. انتخاب ترامپ را نیز او به عنوان یک شوک ژئوپلیتیک توصیف کرده است.
می‌کرد که این وضعیت می‌تواند به نفع روسیه و دیگر قدرت‌های غیروابسته به غرب باشد، زیرا به زعم او، اقدام‌های تهاجمی ایالات متحده را محدود می‌سازد.
بعد از اینکه دونالد ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا به کاخ سفید وارد شد، الکساندر دوگین به ایجاد تعامل احتمالی بین ترامپ و ولادیمیر پوتین علاقه‌مند شد و آرزو داشت که ترامپ قادر باشد تنش‌ها میان این دو کشور بزرگ را کاهش دهد. او به‌طور خاص ابراز کرده بود: ترامپ به عنوان یک نیروی بالقوه می‌تواند با پوتین همکاری کرده و پایه‌گذار یک نظام جدید باشد که در آن روسیه به عنوان یک قدرت مستقل به رسمیت شناخته گردد. با این حال، پس از اینکه در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ، تحریم‌های بیشتری به‌ویژه علیه روسیه تجدید شدند و روابط دو کشور بهبودی محسوس نیافت، دوگین ناامیدی خود را در این زمینه ابراز کرد و اذعان داشت که ترامپ نتوانست یا نخواست به وعده‌های خود درباره بهبود روابط با روسیه عمل کند. او به نظر می‌رسد تحت فشار الگوهای عمیق قدرت در پشت صحنه در آمریکا قرار گرفته است.
او بعدها در محافل مختلف ادعا کرد که ترامپ یک انقلابی ممکن بود، اما در عمل به یک مهره در دستان سیستم موجود تبدیل گردید. او تصریح کرد که ترامپ دارای ایده‌های قابل قبولی بوده، اما از اراده یا نیروی اجرای آن‌ها برخوردار نبود. همچنین، او به تصمیمات جنجالی ترامپ نظیر خروج از توافق هسته‌ای ایران اشاره کرده و بیان داشت که این کنش‌ها نشان‌دهنده این است که ترامپ گهگاهی به نفع اسرائیل و برخی لابی‌های داخلی عمل می‌کند، نه به نفع یک نظم چندقطبی واقعی.
با آغاز دوباره قدرت ترامپ در سال ۲۰۲۵، دوگین به تجزیه و تحلیل سیاست‌های وی پرداخته است. یکی از اظهار نظرهای برجسته او که در پست‌های اخیرش در شبکه اجتماعی ایکس نیز مشاهده می‌شود، به وضعیت اوکراین مرتبط می‌باشد. او نوشته که ترامپ دو راه پیش رو دارد: یکی اینکه دروغین خود را متقاعد کند که به زلنسکی ایمان دارد و به نمایش ادامه دهد یا اینکه اوکراین را به اتحادیه اروپا واگذار کند و خود از مشارکت مستقیم در نبرد کنار بکشد. نمی‌دانم او چه اقداماتی خواهد کرد.
الکساندر دوگین اظهار داشت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حال جنگ با دولت سایه در کشورش است. به گفته دوگین، دولت سایه شامل شبکه‌ای از لیبرال‌های جهانی‌گرا و نخبگان حاکم در ایالات متحده با ایدئولوژی دموکراتیک لیبرال می‌باشد. دوگین در مقاله‌ای تحت عنوان “دولت سایه و روشنگری تاریک” نوشت: در واقع، این جنگی برای نابودی ساختار پنهان اعلام شده است و ترامپ در مسیر حذف آن قرار دارد. او افزود که تفکر لیبرال‌های جهانی‌گرا و ترامپیست‌ها بر اصول متضادی بنا شده و ترامپ حتی در دوران تبلیغات انتخاباتی تمایل خود به حفظ ارزش‌های سنتی را نشان داده است. دوگین تأکید کرد که پس از تحلیف، ترامپ بلافاصله اجرای این برنامه‌ها را آغاز کرده و به حامیان خود در موقعیت‌های کلیدی دولت جدید جایگاه داده است.
به نظر می‌رسد که در نهایت، فیلسوف روسی نزدیک به جبهه پایداری، ترامپ را مردی می‌داند که می‌تواند در کاخ سفید به نفع روسیه اقدام کند. او ارتباطات و شباهت‌های شخصیتی میان ترامپ و پوتین را قابل توجه دانسته و امیدوار است که این شباهت‌ها به روسیه در خروج از انزوای کنونی کمک نماید.
ترامپ آدم بدی نیست
مشاور کرملین که به او لقب راسپوتین پوتین داده‌اند، بیان می‌کند که روسیه تحت رهبری ولادیمیر پوتین مشابه ایالات متحده با رهبری دونالد ترامپ است و از حامیان جنبش «دوباره آمریکا را بزرگ کنیم» خواست تا باور کنند که رئیس‌جمهورشان فرد بدی نیست.
این فیلسوف روس که به عنوان «مغز پوتین» مشهور است، دولت دوم ترامپ را گامی در راستای مقابله با جهانی‌گرایی دانسته و اعلام کرده که پیروزی رئیس‌جمهور آمریکا در سال ۲۰۲۴ نمایانگر این است که پوتینیسم در آمریکا به پیروزی رسیده است.
دوگین در گفت‌وگو با فرید زکریا که از شبکه خبری سی‌ان‌ان پخش شد، ابراز کرد که ما اکنون با نوع دیگری از ایالات متحده مواجه هستیم: یک دولت ملی مستقل و نه تنها پایگاهی برای جهانی‌گرایی، قدرتی متفاوت از گذشته.
جهانی با اصول سنتی و ارزش‌های دیرینه. در این مصاحبه، او سعی کرده است تا واشنگتن را با مسکو در تضاد بگذارد. او اظهار داشت: در این فضای نوین، به نظر من روسیه و شخص ولادیمیر پوتین دیگر به عنوان دشمن اصلی یا شرور شناخته نمی‌شوند. ما تعدادی از نقاط مشترک را یافته‌ایم که بین ایالات متحده تحت رهبری ترامپ و روسیه تحت هدایت پوتین وجود دارد.
دوگین از دولت آمریکا درخواست کرد که حمایت خود را از اوکراین متوقف کند تا روسیه بتواند به آسانی با اروپا تعامل داشته باشد. او بیان کرد: به اعتقاد من ترامپ، در زمان نزدیک، و احتمالاً زودتر از آنچه که فکر می‌کنیم، درک خواهد کرد که پوتین دشمنی با ایالات متحده ندارد، بنابراین هیچ دلیلی برای ادامه تضاد وجود ندارد، هیچ موردی برای مخالفت نیست… هیچ فضایی برای رقابت محسوب نمی‌شود.
۳۱۱۳۱۲