کیهان برزگر، استاد دانشگاه، در یک میزگرد درباره صحت خبرها در مورد وضعیت نظام بینالملل و تأثیر روی کار آمدن ترامپ در کاخ سفید اظهار داشت: به نظر میرسد که جهان به سوی نوعی محافظهکاری جدید پیش میرود، جایی که همه کشورها در پی منافع خود هستند و تلاش دارند تا پایههای ثروت و قدرت خویش را تقویت و قدرتهای بازدارنده خود را گسترش دهند. این موضوع میتواند شبیه به بازگشتی به برخی از الگوهای گذشته باشد، اما در قالبی نوین. به عبارت دیگر، تحرکاتی در جهان در حال وقوع است که خود را در جوامع مختلف نشان میدهد. این واقعیت نه تنها در سطح دولتها بلکه در میان ملتها نیز خود را نمایان میسازد. به نظر میرسد که ملتها به یک آگاهی رسیدهاند که منافع خود را در جمعآوری منافع فردی جستجو کنند. این پدیده را میتوان در نقاط مختلف جهان مشاهده کرد. کشورهای بسیاری از دیرباز به این سمت حرکت کردهاند و این که اکنون در اروپا شاهد گسترش راستگرایی هستیم، ریشه در تاریخ دارد. تلاش جامعه جهانی برای همگرایی و اقتصاد متقابل، برای افرادی که زحمت میکشند، آسیبزننده میشود و در عین حال، شکاف در بین طبقات فقیر و ثروتمند را عمیقتر میکند.
استاد برزگر ادامه داد: اگر این موارد را بپذیریم، میتوان گفت که ترامپ نیز در این الگو چندان غیرعادی نیست. این پدیده به نوعی تفکر هابزیسم و داروینیسم اجتماعی مرتبط میشود. این ترکیب از قدرتگرایی، روانشناسی و منفعتطلبی است که در قرن نوزدهم وجود داشت و به دنبال دستیابی به منابع دیگران است. در واقع، ترامپ نماینده جریانی است که در مناطق مختلف جهان باعث ترس یا تبعیت یا حتی اعتقاد به حقانیت خود شده است. اگر نگاهی به سطح جهانی بیندازید – مثلاً در مدتی که او در قدرت است، چندین کنفرانس بینالمللی برگزار شده است – انگار همه او را به عنوان فرصتی میبینند که میتوانند با استفاده از آن به منافع خود دست یابند. به نظر میرسد که شاهد یک زلزله در سطح جهانی هستیم که باعث تغییر در ژئوپولیتیک جهانی شده است، که یکی از مهمترین نمونههای آن جنگ اوکراین است. تصور کنید اگر این جنگ به صلح برسد، تفکرات اروپایی مورد چالش قرار خواهد گرفت. همچنین در چند سال اخیر، مناقشه اصلی اروپا با ایران حول محور اوکراین بوده است؛ اگر صلح برقرار شود، قطعاً مذاکرات هستهای به نفع ایران پیش خواهد رفت. پایان جنگ اوکراین میتواند به پیشبرد دیپلماسی هستهای ایران کمک کند. زیرا هدف اصلی ترامپ، کشورهای اروپایی هستند و آنها نیاز دارند تا یک توازن تازه را برقرار کنند و تنها برگه برندهای که در دست دارند، اسنپ بک است. اگر بتوانند این مسأله را به ترامپ منتقل کنند، در واقع در مسیر او قرار خواهند گرفت. میخواهم تأکید کنم که چگونه تحولات ژئوپلتیک به طور کل جهان را تحت تأثیر قرار میدهد.
متن کامل این میزگرد را اینجا مطالعه کنید.
311314