طبق گزارش صحت خبر، محمدابراهیم زارعی، که ریاست پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری را به عهده دارد، در سفری به شهرستان آبدانان واقع در استان ایلام، صبح روز جمعه بیستودوم فروردینماه ۱۴۰۴، از امکان کشف معادن هخامنشی در این منطقه خبر داد تا بر روند کاوشهای باستانشناسی نظارت کند.
به نقل از میزان، زارعی بیان کرد که این معادن بهعنوان منبع اصلی سنگهایی که در ساخت کاخ داریوش بزرگ در شهر باستانی شوش استفاده شدهاند، شناسایی شدهاند. در صورت تحقق این فرضیه، این کشف بهعنوان یکی از بزرگترین اکتشافات باستانشناسی در منطقه خاورمیانه طی سالهای اخیر به حساب خواهد آمد.
وی افزود: این نظریه بدیع برای نخستین بار توسط محمد حیدری، معلم آبدانانی، ارائه شده و با ارزیابی اولیه لقمان احمدزاده شوهانی، باستانشناس پایگاه میراثجهانی شوش، تأیید شده است. این یافته بر اساس ترکیب بررسیهای میدانی، دادههای ماهوارهای و مطالعات زمینشناسی به دست آمده است. بنابراین، تیم پژوهشی زیر نظر پژوهشکده باستانشناسی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری موفق به شناسایی ساختار و بقایای معدنکاری وسیع هخامنشی، ابزارهای برش سنگ، شواهد مربوط به استخراج و مقادیر قابل توجهی از سنگ آهن و آهک شد؛ سنگ آهنی که به احتمال زیاد در تولید بستهای فلزی به کار رفته است.
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری در مورد کتیبه یادبود بنیاد کاخ آپادانا در شوش خاطرنشان کرد: داریوش بزرگ در این کتیبه به منبع تأمین سنگهای استفادهشده برای این کاخ با نام «ابیرادوش» اشاره کرده است، اما موقعیت دقیق این معدن همواره ناشناخته باقی مانده است. کشف معادن در دامنههای کبیرکوه در آبدانان میتواند این معمای تاریخی دوهزار ساله را حل کند.
زارعی تأکید کرد که این کشف نه تنها به فرایندهای تأمین مصالح و ساخت در امپراطوری هخامنشی نگاهی جدید میاندازد، بلکه میتواند به بازنگری در زمینه شبکههای حملونقل، مدیریت منابع و فناوریهای سنگتراشی دوران باستان کمک کند. وی همچنین افزود انتقال این سنگها از آبدانان به شوش احتمالاً از طریق جادههای کوهستانی و مسیرهای آبی از سمت رودخانه کرخه انجام شده است. فاصله این معادن تا شهر شوش تقریباً ۱۵۰ کیلومتر تخمین زده شده است.
زارعی ابراز امیدواری کرد که این کشف و پژوهشهای مربوط به آن نه تنها به درک عمیقتری از معماری و فناوری ساخت در دوره هخامنشی کمک کند، بلکه میتواند به عنوان مبنایی برای ثبتجهانی این معادن در فهرست میراث جهانی یونسکو و توسعه پایدار گردشگری علمی و فرهنگی در ناحیه زاگرس میانی باشد.
وی در پایان خاطرنشان کرد که در صورت تأیید نهایی ارتباط با «ابیرادوش»، این کشف میتواند معادل کشف معدن مرمر در آتن برای ساخت پارتنون در تاریخ معماری جهان محسوب شود.
233217