بر اساس گزارش صحت خبر، روزنامه اسرائیلی جرزالم پست در تحلیلی به بررسی انگیزههای ایران برای مذاکره با ایالات متحده پرداخته و سوال “ایران چرا به دور دوم مذاکرات هستهای با آمریکا علاقه دارد؟” را مطرح کرده است:
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در خصوص گفتگوهای اخیر با دولت ایالات متحده و مراحل بعدی آن گفت: «گفتگوها در تاریخ 12 آوریل در عمان آغاز شد و پیشبینی میشود که نشستهای بیشتری نیز برگزار شود.»
بقایی در مصاحبهای در تاریخ 13 آوریل اظهار داشت: «ما به کرات اعلام کردهایم که هیچ نگرانی یا مانعی برای ایجاد اعتماد درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود نداریم.»
او خاطرنشان کرد: «در طول دو دهه گذشته، ما این موضوع را به طور عملی ثابت کردهایم و همه آگاهند که چه بر سر توافق سال 2015 آمد، ایران به تمامی تعهدات خود پایبند بود، اما ایالات متحده به طور یکجانبه از آن خارج شد.» این سخنان اشاره دارد به توافقی که دونالد ترامپ در ابتدای دوره ریاست جمهوریاش با خروج از آن، آن را مختل کرد. ایرانیان اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که دیدگاههای دومین نشست چگونه خواهد بود.
رسانههای رسمی ایران گزارش دادند: «روز شنبه، مذاکرهکنندگان ارشد ایران و ایالات متحده نظرهای دولتهای خود را درباره مسائل هستهای ایران و تحریمها از طریق بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، تبادل کردند.»
طبق خبری دیگر از صحت خبر، «در نتیجه این مذاکرات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و رئیس هیئت ایرانی، از وزیر خارجه عمان به خاطر تسهیل در برگزاری مذاکرات قدردانی کرد و خاطرنشان ساخت که البوسعیدی به طور فعال میان دو هیئت رفت و آمد داشت تا پیامهای آنها را منتقل کند.»
عراقچی ادامه داد: «طرفین تمایل خود را برای ادامه گفتگوها و رسیدن به توافقی که مورد توافق هر دو طرف باشد، ابراز کردند.» ایران تأکید میکند که نمیخواهد در این مذاکرات “وقت خود را هدر دهد”، بلکه تمایل دارد که اقدامات ملموسی صورت گیرد.
روسیه که نیز درباره اوکراین با ایالات متحده در حال مذاکره است، از گفتگوهای ایران و ایالات متحده پشتیبانی کرده است. آندری رودنکو، معاون وزیر امور خارجه روسیه در مصاحبهای با خبرگزاری ریانووستی، گفت که مسکو همیشه نتیجه مذاکرات را مورد قضاوت قرار میدهد. با این حال، رسانههای دولتی ایران اعلام نمودند که روسیه به این مذاکرات ابراز علاقه کرده است.
مسکو و تهران روابط نزدیکی دارند. روسیه ممکن است مذاکرات خود با ایالات متحده را با مذاکرات ایران همپیوند ببیند. استیو ویتکاف، فرستاده ایالات متحده، در هر دو گفتگوها حضور دارد.
صحت خبر به نقل از یک دیپلمات روسی گزارش داد: «این دیپلمات اظهار داشت که مسکو تنها زمانی خوشحال خواهد شد که نتایج مثبت از مذاکرات به دست آید.»
میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، در حساب تلگرامی خود یادآور شد: «ایرانیها و آمریکاییها مذاکرات را در نشست عمان مثبت و سازنده توصیف کردند. این نشانهای قوتبخش است.»
قطر نیز از به انجام رسیدن این گفتگوها خرسند است. دوحه روابط مثبتی با ایران دارد و همچنین میزبان یکی از پایگاههای نظامی ایالات متحده است و از حماس حمایت میکند. رسانههای دولتی ایران گزارش دادند: «نخستوزیر قطر با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران از طریق تلفن گفتگو کرد.»
نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، محمد بن عبدالرحمن بن جاسم بن جابر آل ثانی، از دور اول مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده ابراز رضایت کرده و آمادگی دوحه را برای کمک به ادامه گفتگوها در هفته آینده اعلام کردند.
مجید تخت روانچی، معاون وزیر امور خارجه ایران در امور سیاسی، نمایندگان مجلس را در جریان دور اول مذاکرات غیرمستقیم قرار داد. ضمن این، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، بیان کرد که تخت روانچی پیشتر در نشستی شرکت کرده است تا محتوای مذاکرات را تشریح نماید.
گزارش صحت خبر حاکیست: «در این جلسه، تخت روانچی تأکید داشت که طرف ایرانی به تهدیدهای طرف مقابل واکنشی نشان نخواهد داد و در پاسخ به هرگونه اقدام خصمانه، واکنش متقابل خواهد داشت.» این خبر به شکل مثبتی به مجلس ارائه شد و همچنین خاطرنشان شد که به نظر میرسد ایالات متحده نسبت به این مذاکرات برخوردی منعطف دارد و احتمالاً تمایل به دستیابی به توافق دارد.
جنگی در کار نیست. بر اساس این گزارش، ایالات متحده قادر است در ایران سرمایهگذاری داشته باشد.
گفتگوهای امارات متحده عربی با ایران
امارات متحده عربی نیز در خصوص مذاکرات با ایران بحث و تبادل نظر کرده است. بر پایه گزارشهای منتشر شده از سوی رسانههای رسمی ایران، عراقچی با همتای خود از امارات، شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان، به گفتگو پرداخت. «عراقچی شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان را در جریان مذاکراتی قرار داد که بهصورت غیرمستقیم و از طریق واسطههای عمانی در مسقط در روز شنبه به انجام رسید.» امارات متحده عربی همچنین از این مذاکرات استقبال کرده است.
اهداف پنهان تهران؛ فراتر از موضوع هستهای!
عزم ایران برای ادامه مذاکرات تنها به دلایل اقتصادی و لغو تحریمها محدود نمیشود، بلکه به خاطر وضعیت پیچیده منطقهای و ائتلافهای نوین جهانی نیز است. برخی تحلیلگران بر این باورند که تهران قصد دارد از فضای ایجاد شده برای مذاکره بهرهبرداری کند و کانالهای ارتباطی جدیدی با غرب برقرار نماید و جایگاه خود را در تحولات منطقهای بازبینی کند.
کشورهایی نظیر روسیه، قطر، امارات و عمان این روند را مثبت تلقی کردهاند. روسیه مذاکرات را مثبت و سازنده ارزیابی کرده و قطر علیرغم داشتن روابط نزدیک با هر دو طرف، اعلام آمادگی خود را برای تسهیل ادامه گفتگوها بیان کرده است.
مجلس ایران نیز با توجه به گزارش دریافتی از تیم مذاکرهکننده، وضعیت را مثبت ارزیابی کرده و اعلام نموده که آمریکاییها در این دور از مذاکرات مواضع نرمتری را اتخاذ کردهاند. با این وجود، تأکید شده که ایران در برابر هر گونه تهدیدی به شدت و قاطعانه پاسخ خواهد داد.
این مذاکرات ممکن است نقطه آغازی برای ترمیم روابط پرتنش میان تهران و واشنگتن باشد. اگرچه این مسیر پیچیده به نظر میرسد، اما نشانهها از هر دو طرف حاکی از تمایل به حل و فصل دیپلماتیک است.
315 315