با نزدیک شدن به جام جهانی ۲۰۲۶، نام شهری در شمال مکزیک بیش از گذشته برای فوتبالدوستان ایرانی شنیده میشود؛ تیخوانا. شهری مرزی در ایالت باخا کالیفرنیا که قرار است محل استقرار و تمرینات تیم ملی ایران در طول مسابقات باشد. تصمیمی که گفته میشود بهدلیل محدودیتهای مربوط به حضور ایران در خاک آمریکا گرفته شده و باعث میشود ملیپوشان ایران در بخش مکزیکی جام جهانی مستقر شوند.
تیخوانا دقیقاً چه جور شهری است؟
شهری توریستی و مدرن در مرز آمریکا یا یکی از خشنترین نقاط مکزیک؟
واقعیت این است که تیخوانا هر دو تصویر را همزمان در خود دارد. تیخوانا بزرگترین شهر مرزی مکزیک است؛ شهری چسبیده به آمریکا که هر روز هزاران نفر، میلیونها دلار کالا و شبکهای عظیم از تجارت قانونی و غیرقانونی از آن عبور میکند. همین موقعیت استراتژیک، تیخوانا را به یکی از مهمترین مناطق برای گروههای جرایم سازمانیافته تبدیل کرده است؛ جایی که کنترل آن نهفقط به معنای تسلط بر مسیر قاچاق مواد مخدر، بلکه به معنای دسترسی به شبکهای گسترده از پولشویی، تجارت زیرزمینی و بازار مصرف آمریکاست.
در سالهای اخیر، تیخوانا بارها در فهرست خشنترین شهرهای جهان قرار گرفته است. بخش مهمی از این خشونت به جنگ کارتلهای مواد مخدر برمیگردد؛ اما برخلاف تصور رایج، ساختار جرایم سازمانیافته در این شهر دیگر تحت سلطه یک گروه واحد نیست. امروز چندین باند و شاخه مختلف همزمان برای کنترل مسیرها، محلهها و بازارهای غیرقانونی رقابت میکنند. نتیجه این وضعیت، خشونتی پراکنده و پیشبینیناپذیر است؛ خشونتی که بیشتر در مناطق فقیرنشین متمرکز است، اما گاهی ناگهان وارد زندگی روزمره شهر هم میشود.
این مطلب را هم از دست ندهید: آشنایی با کمپ تمرینی تیم ملی ایران در مکزیک؛ جایی نزدیک به مرز کالیفرنیا در آمریکا +جزئیات و تصاویر امکانات و موقعیت جغرافیایی
تحلیلگران امنیتی، تیخوانا را نمونهای از «تکهتکه شدن قدرت کارتلها» در مکزیک میدانند؛ شهری که در آن هیچ گروهی کنترل کامل ندارد و همین خلأ قدرت، درگیریها را دائمی کرده است. ورود گسترده سلاح از مرز آمریکا نیز این خشونت را مرگبارتر کرده؛ تا جایی که امروز دسترسی به اسلحه در مناطق مرزی بسیار آسانتر از گذشته است.
با این حال، تیخوانا فقط با خشونت تعریف نمیشود. این شهر در عین ناامنی، یکی از مهمترین قطبهای گردشگری و تجارت مرزی مکزیک هم هست. سواحل اقیانوس آرام، موجسواری، زندگی شبانه، رستورانها و گردشگری پزشکی، سالانه هزاران نفر را به این منطقه میکشانند. حتی بسیاری از شبکههای جرایم سازمانیافته نیز بهطور غیرمستقیم از اقتصاد گردشگری سود میبرند؛ مسئلهای که باعث شده هدف قرار گرفتن مستقیم گردشگران همچنان نسبتاً نادر باشد.
بعد از حملات ۱۱ سپتامبر و تشدید کنترلهای مرزی آمریکا، تیخوانا وارد دورهای از رکود و بحران شد. بخشهایی از شهر خالی و متروک شدند، اما همزمان نسل تازهای از هنرمندان، فعالان فرهنگی و کارآفرینان تلاش کردند چهره شهر را بازسازی کنند. کافهگالریها، جشنوارههای هنری و پروژههای فرهنگی بهتدریج در دل همان محلههایی شکل گرفتند که زمانی نماد ناامنی و فروپاشی بودند.
به همین دلیل، تیخوانا امروز شهری است با دو چهره متفاوت؛ جایی که هم میتوان رد خشونت کارتلها را دید و هم تلاش برای ساختن دوباره یک زندگی عادی را. شهری که در آن، مرز میان ناامنی و زندگی روزمره مدام جابهجا میشود.
حالا قرار است تیم ملی ایران، در جریان یکی از مهمترین رویدادهای ورزشی جهان، مدتی از زندگی خود را در همین شهر بگذراند؛ شهری که بیش از هر چیز، تناقض را زندگی میکند: همزمان زنده، پرجنبوجوش، ناامن و در حال بازسازی.
بیشتر بخوانید: چرا تیم ملی ایران از آمریکا به مکزیک رفت؟ ادعای سایت گل: ماجرا امنیتی است!
