به گزارش خبرگزاری صحت خبر به نقل از مهر، با فرارسیدن اردیبهشت، ماه همیشگی برگزاری نمایشگاه کتاب تهران، همواره فضای شهر حال و هوایی متفاوت به خود میگیرد و عطر کتاب و دانایی در کوچه پسکوچهها میپیچد. امسال اما به دلیل جنگ و شرایط خاص کشور، این رویداد بزرگ فرهنگی به صورت مجازی برگزار شد و جای خالی شور و هیجان دیدار مستقیم اهالی قلم و کتابدوستان حس میشد.
در میان نگرانی از گم شدن بخش مهمی از بازار کتاب، یعنی حوزه کودک و نوجوان، در انبوه غرفههای مجازی و دشواری جستجو برای یافتن آثار مناسب، خلأیی جدی احساس میشد. در این شرایط بود که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با ابتکاری پا به میدان گذاشت تا جان تازهای به روح نمایشگاه بدمد.
کانون پرورش فکری برای آن که مخاطبان خردسال و نوجوان خود را بیبهانه از نزدیک ببیند و کتابهای مناسبشان را در معرض قفسههای واقعی قرار دهد، دست به برگزاری یک نمایشگاه حضوری منحصربهفرد زد. این رویداد که «میناب ۱۶۸» نام گرفت، تنها به فروش کتاب محدود نبود، بلکه میزبان رویدادهای متنوعی همچون رونمایی از تازهترین کتابهای کودک و نوجوان، نشستهای صمیمانه با نویسندگان و تصویرگران نامآشنای این حوزه شد.
علاوه بر این، خانوادهها و کودکان میتوانستند از اکران فیلمهای مناسب سن خود و نیز نمایشهای شاد و آموزنده تئاتر کودک لذت ببرند. بدین ترتیب در روزهایی که نمایشگاه کتاب تهران در قالب مجازی خود، گویی بخشی از جذابیت فیزیکیاش را از دست داده بود، «میناب ۱۶۸» توانست با ترکیبی از کتاب، فیلم، تئاتر و دیدارهای چهره به چهره با نویسندگان، یک جشن کامل فرهنگی را برای کودکان این سرزمین به ارمغان آورد.
نشر کودک و نوجوان رشد قابل توجهی پس از انقلاب داشته است
قدرت الله نیکبخت مدیر نشر قو نزدیک به ۳۰ سال است که در حوزه نشر کودک و نوجوانان فعالیت میکند و در این دوره با کتابهای جدیدی حضور دارد. وی با اشاره به رشد قابل توجه نشر کودک و نوجوان گفت: یکی از افتخارات ما این بود که بعد از انقلاب، نشر کودک رشد قابل توجهی پیدا کرد؛ هم به لحاظ تعداد ناشران، هم کیفیت آثار، هم پرداختن به موضوعاتی که سالها مغفول مانده بودند و هم به خاطر تصویرسازیهای ویژهای که تصویرگران ایرانی به آن توجه کردند. در این شرایط باید از مرحوم آقای بهمنپور یاد کنم؛ او از پیشکسوتان و یکی از اولین کسانی بودند که برای ارتقای سطح تصویرسازی در کشور تلاش کرد، تشکلی برای تسهیلگران کتاب کودک راه انداخت و جشنوارههای مختلفی برگزار کرد. بعد از انقلاب، این عوامل باعث شد نشر کودک ارتقا پیدا کند.
وی بیان کرد: از طرفی خود مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهاد کتابخانههای عمومی کشور، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و آموزش و پرورش نیز توجه خاصی به کتاب کودک نشان دادند. این موارد توانست کتاب کودک را متحول کند. نویسندگان هم به خاطر همین توجهات، پا به عرصه فعالیت گذاشتند و در همه زمینهها کار کردند. این از افتخاراتی است که بعد از انقلاب میشود به آن مباهات کرد. همچنین بحث کاغذ بود؛ کاغذ در اختیار ناشر قرار داده میشد با سوپسید و این کمک میکرد.
دبیر انجمن ناشران کودک و نوجوانان گفت: یکی از چالشهای ما نبود کاغذ مناسب برای کودک است.ما برای کار کودک، کاغذ در ابعاد مختلف میخواهیم چون تولیدات متنوعتر است. قطعهایی که برای بچهها استفاده میشود، کاغذهایمان باید گلاسه باشد؛ با کاغذ تحریر کار نمیتوانیم بکنیم. مقوا هم همین طور. هزینهها هم دارد خودش را نشان میدهد؛ قیمت وحشتناک کاغذ و زینک برای کتابهای رنگی. اصلاً کتاب کودک صرفه اقتصادی ندارد که برویم کار دیجیتال انجام دهیم آن هم تنها برای ۱۰۰ کتاب درحالی که باید حتماً تا هزار کتاب منتشر شود.
وی افزود: یکی دیگر از مشکلاتمان و معضل جدیمان کمبود ویترین کتاب است. به نظر میرسد باید در هر محلهای، یک کتابفروشی خوب برای بچهها وجود داشته باشد.
نمایشگاه مجازی نمیتواند جای یک نمایشگاه فیزیکی را برای بچهها بگیرد
نیکبخت گفت: بزرگسالان راحت میتوانند در نمایشگاه مجازی کتاب خریدشان را انجام دهند اما این کار برای کودکان و نوجوانان بسیار سخت است. آنها نیازمند محیطهای مفرحی هستند که کتاب حضور داشته باشد؛ بین کتابها بگردند، کتابها را از روی جلد ببینند و خودشان انتخاب کنند. یقیناً نمایشگاه مجازی نمیتواند جای یک نمایشگاه فیزیکی را برای بچهها بگیرد. این اقدامی که اتفاق افتاد، بسیار کار خوب و ارزشمندی است. مخصوصاً از این جهت ارزشمند است که در این شرایط بحرانی کشور، با وجود همه تنگناهای زندگی و مسائل فرهنگی، جریان داشته باشد. خانوادهها بیایند، بچهها بیایند، کتابها را ببینند و خرید کنند.
وی یادآور شد: نمایشگاه کتاب میناب ۱۶۸ با نمایشگاه مجازی تداخل ندارد. من اصلاً توصیه نمیکنم نمایشگاه مجازی را با این رویداد مقایسه کنید؛ چون نمایشگاه مجازی یک فاز دیگر است و اصولاً بچهها وارد خرید کتاب از آن فضا نمیشوند. من همیشه به پدر و مادرها میگویم که بچهها باید خودشان کتاب انتخاب کنند، خودشان کتاب را ورق بزنند. شما برایشان کتاب انتخاب نکنید. کتابی که ما بزرگترها از طریق فضای مجازی برای بچهها انتخاب کنیم، قطعاً مورد علاقه آنها واقع نمیشود. بچهها باید در محیط نمایشگاهی حضور پیدا کنند و کتابهای خودشان را انتخاب کنند.ضمن اینکه کتابهای مجازی به دلیل هزینههای پست و بستهبندی صرفه اقتصادی ندارند. کتابی که ۳۰۰ تومان قیمت دارد، ۵۰ تومان هزینه بستهبندی میشود، پست هم دارد. برای ناشر اصلاً مقرون به صرفه نیست که کتابی با این قیمت را روی سایت بگذارد و مجازی بفروشد. کتاب بچهها معمولاً ۳۰۰ تا ۶۰۰ تومان است. به همین دلیل خیلی از ناشران آیکون خرید را غیرفعال میکنند.
مدیر نشر قو گفت: پیشنهاد من برای افزایش مطالعه در میان کودکان و نوجوانان این است که پدر و مادرها واقعاً از این فرصتهایی که ایجاد میشود استفاده کنند. اگر هم فرصتی ایجاد نشد، بچهها را به کتابفروشی ببرند، همان طور که همه کارهایی که وظیفهشان است، انجام میدهند، این کار را هم به عنوان یک وظیفه انجام دهند. بچهها را به نمایشگاههای مختلف ببرند. فقط به کتاب هم محدود نشود؛ به فیلم و موسیقی بچهها هم توجه کنند. بچهها باید در مسائل فرهنگی، موسیقایی و هنری رشد پیدا کنند. مسائل اقتصادی باعث میشود خانوادهها این موضوعات را فراموش کنند، اما این یکی از مسائلی است که خانوادهها باید حتماً به آن توجه کنند.
نمایشگاه میناب ۱۶۸ به پیشنهاد انجمن ناشران کودک و نوجوان بود
مجتبی دانشور مدیر بازرگانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت: اردیبهشت ماه هر سال، ما عادت کرده بودیم که درگیر نمایشگاه کتاب باشیم. امسال اما به دلیل شرایطی که پیش آمد، این امکان میسر نبود. پیشنهادی از سمت دوستان ما در انجمن ناشران مطرح شد و کانون هم استقبال کرد تا از برگزاری یک نمایشگاه تخصصی کتاب کودک و نوجوان حمایت کند.
وی افزود: این مجموعه در سالن ۲۰۰۰ متری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در حال برگزاری است و بیش از ۵۰ ناشر در آن حضور دارند. ما سعی کردیم بهترین و پرطرفدارترین نشرها را در این نمایشگاه عرضه کنیم. ناشران بزرگی مثل افق، قدیانی، پرتقال و خود کانون پرورش فکری در این نمایشگاه حضور دارند.
دانشور خاطرنشان کرد: هدف ما این بود که در شرایطی که چرخه نشر با توقفی مواجه شده هم به دلیل شرایط جنگی و در خانه ماندن بچهها، هم به خاطر گرانی کاغذ که تولید کتاب را سخت کرده، بتوانیم این شرایط را فراهم و نمایشگاه را برگزار کنیم. هم میخواستیم به این بهانه بچهها را به یک فضای عمومی بکشیم تا در کنار خانوادههایان باشند، هم بتوانیم عرضه مستقیم کتاب کودک را برای خانوادهها، به اندازه وسع و فضای خودمان، امسال در اردیبهشت ماه پوشش دهیم.
وی بیان کرد: هر سال نمایشگاه مجازی و حضوری همزمان با هم برگزار میشد. این پیشنهاد خود ناشران کودک و نوجوان بود و کانون پرورش کودکان و نوجوانان این کار را انجام داد؛ هم از نظر فضا، هم از نظر اجرایی و هم از نظر تبلیغات، ظرفیتش را به میان گذاشت تا این رویداد شکل بگیرد.
دانشور اظهار کرد: حوزه کتاب کودک ذاتاً با حوزه کتاب بزرگسال فرق دارد. شما حتی در طول سال هم اگر نگاه کنید، پلتفرمهایی که کتاب الکترونیک ارائه میدهند، بیشتر حجمشان در حوزه بزرگسال است. خرید کتاب مجازی در حوزه کودک هم بیشتر توسط بزرگترها انجام میشود. مادر میآید، کتاب را میبیند، ورق میزند، تصویر و موضوعش را بررسی میکند. طبیعتاً در حوزه کودک، خرید حضوری کتاب بسیار بهتر است. ما سعی کردیم این شرایط را حداقل به اندازه یک فرصت خوب فراهم کنیم تا بچهها از خانه بیرون بیایند و این کار را انجام دهند.
وی افزود: ما همزمان برنامههای جنبی داریم؛ تلویزیون عروسک خونه را در بخشی از این نمایشگاه داریم؛ نمایش فیلم، اجرای تئاتر، قصهگویی مربیان از دیگر بخشهای جنبی این نمایشگاه به شمار میرود. ما صرفاً به نمایشگاه عرضه کتاب توجه نکردهایم بلکه سعی کردهایم مجموعهای ایجاد کنیم که بچهها چند ساعتی که اینجا هستند، بتوانند از یک فضای فرهنگی مناسب استفاده کنند.
نمایشگاه میناب ۱۶۸ در سه روزه پایانی هفته از ساعت ۱۰ صبح آغاز به کار میکند
دانشور با اشاره به استقبال مخاطبان از نمایشگاه کتاب میناب ۱۶۸ گفت: آخر هفته گذشته نسبتاً استقبال خوب بود. امیدواریم در چند روز آخر شاهد استقبال بیشتری باشیم. نمایشگاه هر روزه از ساعت ۱۵ میزبان مخاطبان است اما از چهارشنبه که همزمان با شب عید قربان است و پنجشنبه و جمعه به پیشنهاد غرفه داران و ناشران نمایشگاه را از ساعت ۱۰ صبح آغاز میکنیم تا میزبان مخاطبان بیشتری به نمایشگاه باشیم.
وی بیان کرد: یکی از چالشهای جدی حوزه محصولات فرهنگی و به تبع آن کتاب و زیرمجموعه کتاب کودک، چرخه توزیع و در دسترسپذیری است. مشکل ما در حوزه کالای فرهنگی، این در دسترسپذیری محصول است. این نوع نمایشگاهها که امیدواریم در پروسههای بعدی بتوانیم نمایشگاه استانی تخصصی کتاب کودک و نوجوان را هم برگزار کنیم، انشاءالله اگر شرایط فراهم باشد و ناشران هم موافق باشند، کمک میکند که کتاب به صورت مستقیم در دسترس مخاطبان قرار بگیرد.
دانشور اظهار کرد: همین که خانواده میآید، با ناشر تعامل دارد، کتابها را ورق میزند، کتابهای کانون را با سایر ناشران مقایسه میکند یا بالعکس، و متناسب با نیازش، نشر و کتاب را انتخاب میکند، خودش یک اتفاق بسیار خوب است. نمایشگاه به این تعامل و این عرضه مستقیم بین مخاطب و تولیدکننده کمک میکند. گرچه کتابفروشیهایی در سطح شهر وجود دارند و کتابفروشیهای بزرگی هستند که از عمده ناشران دارند، و در فضای مجازی نیز شهر کتاب، دیجیکالا و بسیاری از پلتفرمها کتاب عرضه میکنند، اما تعامل فیزیکی و اینکه بچهای دست پدر یا مادرش را بگیرد، بیاید در نمایشگاه، خودش کتاب انتخاب کند، خودش برود به سمت آن از نظر تربیتی تأثیر مثبت بسیار بالایی دارد.
وی در پایان گفت: تمام هدف ما این است که به سهم خودمان، بتوانیم یک سهم کوچک در پر کردن اوقات فراغت بچههایی داشته باشیم که نزدیک به سه ماه است از مدرسه و همسالانشان دور هستند. یادم است در اولین دوره بعد از کرونا حدودا سال ۱۴۰۱ که که کمی پاندمی کرونا فروکش کرده بود، باز هم کانون پرورش فکری اولین جشنواره حوزه کودک را راه انداخت. جشنواره اسباببازی را بعد از چند سال توقف، در همین سالن برگزار کردیم و فضای پرنشاط و خیلی خوبی ایجاد شد. الان هم هدفمان همین است بتوانیم به کمک ناشران و سایر فعالان حوزه کودک، بچهها را یک کم به فضای اجتماعی برگردانیم.
توسعه ویترین یکی از راههای افزایش سرانه مطالعه در کشور است
فتح الله فروغی مدیر نشر شورا گفت: تفاوت اساسی بین نمایشگاههای فیزیکی و مجازی وجود دارد. در نمایشگاه مجازی، به دلیل اینکه دسترسی آسان برای مخاطبان فراهم میشود، ممکن است به توسعه ویترین کتاب در سطح کشور کمک کند. اما نمایشگاه فیزیکی، به خصوص برای کودکان و نوجوانان، بسیار مؤثرتر است. بچهها دوست دارند فیزیک کتاب را ببینند، لمس کنند و ورق بزنند. این تجربه حسی باعث میشود که آنها به خریداران دائمی تبدیل شوند و مهمتر اینکه خودشان انتخابگر هستند. در حالی که در نمایشگاههای مجازی، ممکن است عوامل اثرگذار دیگری در خرید نقش داشته باشند.
وی افزود: اگر بخواهیم سرانه مطالعهمان بالا برود و کتابخوانی ارتقا پیدا کند، باید در کنار توسعه ویترین که به معنای تسهیل دسترسی به کتاب است، از نمایشگاههای فیزیکی از این جنس نیز استفاده کنیم. به همین دلیل بود که انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان، برگزاری چنین نمایشگاهی را به کانون پرورش فکری پیشنهاد داد. مسئولان کانون پرورش نیز استقبال کردند و امیدواریم خانوادهها از این گردشگری فرهنگی استفاده ببرند.
رئیس هیئت مدیره انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک نوجوان با اشاره به وضعیت نشر کودک و نوجوان گفت: در پاسخ به این پرسش باید از دو جنبه به آن نگاه کنیم؛ جنبه تولید و دیگری جنبه محتوا. منظور از جنبه تولید، آن چیزی است که ناشران میتوانند تولید کرده و به نمایشگاه و خواننده عرضه کنند. متأسفانه در چند ماه گذشته، از اواسط سال قبل، با مشکلات فیزیکی تولید روبهرو بودیم. گرانی مواد مورد استفاده، به خصوص برای کتاب کودک و نوجوان، بسیار مهم بود و تأثیر گذاشت که تولیدات زیاد افزایش پیدا نکند. اما خوشبختانه حوزه کتاب کودک از نظر پدیدآورندگان و تصویرگران ظرفیت بسیار بالایی دارد.
وی ادامه داد: ناشران ما میتوانند کتاب خوب تولید کنند، مشروط بر اینکه امکانات لازم در اختیارشان قرار گیرد. آن بخش از امکانات که در اختیار نهادهای دولتی است، به ویژه بحث کاغذ و مواد مورد نیاز کتاب کودک و نوجوان، نیاز به حمایت دارد. بنابراین وضعیت تولیدمان تا حدودی قابل قبول است، اما از نظر محتوا، من صد درصد تأیید میکنم. اگرچه در حوزه نوجوان به نظرم میرسد نویسندگان و پدیدآورندگان باید کمی شتاب بیشتری داشته باشند برای رسیدن به آنچه که کودکان و نوجوانان ما نیاز دارند.
ضرورت برنامهریزی فرهنگی برای سالهای آینده
فروغی گفت: پیشنهاد من به سیاستگذاران فرهنگی این است که برنامهریزی فرهنگی را برای سالهای آینده در دستور کار داشته باشند. وقتی برنامهریزی داشته باشیم، میتوانیم عوامل مؤثر را آماده کنیم. منظورم بحث کاغذ، مواد چاپ، توسعه ویترین و مهمتر از همه موضوع «عدالت کتاب» و «دسترسی عدالتمحور به کتاب» است. ما نباید فقط به تهران توجه کنیم؛ باید شهرستانها و استانها را هم در نظر داشت. بخشی از این موضوع را نمایشگاه فیزیکی میتواند جبران کند، اما همان طور که گفتم رویکردهای نمایشگاه فیزیکی و مجازی متفاوت است.
وی افزود: انتظار من این است که ویترین فیزیکی را هم برای استانها در نظر بگیرند. باز هم تأکید میکنم برنامهریزیهای فرهنگی مورد نیاز جامعه را داشته باشند. پیشنهاد مشخص من این است که اطلاعات لازم نسبت به ذائقه مردم و کتابهایی که مردم تهیه میکنند، آمار و ارقامی که در اختیار نهادهای دولتی مثل خانه کتاب است، در اختیار ناشران قرار بگیرد. این میتواند عامل مؤثری برای تولید باشد.
مدیر نشر شورا گفت: در مورد نمایشگاه مجازی که همزمان برگزار میشود، مانعی در کار نیست و تداخلی ایجاد نمیکند. اما امسال ناشران ما با مشکلات عدیدهای روبهرو بودند و برخی نتوانستند نیروهای خود را حفظ کنند. متأسفانه امسال بخشی از ناشران به دلیل اینکه نمیتوانستند هم نمایشگاه فیزیکی را به لحاظ نیروی اجرایی حمایت کنند و هم نمایشگاه مجازی را، عملاً نتوانستند حضور مؤثری داشته باشند. واقعاً بیش از ۵۰ درصد ناشران با تعدیل نیرو مواجه شدند و این آسیب بزرگی به تولید کتاب میزند.
نمایشگاه حضوری کتاب به شناسایی ذائقه مخاطبان کمک میکند
محسن سالم مسئول غرفه سروش در نمایشگاه کتاب میناب ۱۶۸ گفت: با بیش از ۱۱۰ عنوان کتاب به این نمایشگاه آمدهایم؛ تقریباً حدود ۱۰ عنوان کار جدید داریم که به چاپ رسیده و به این نمایشگاه رسیده است.
وی افزود: یکی از چالشهای ما این بود که در واقع سه نمایشگاه همزمان برگزار میشود؛ هم نمایشگاه مجازی، هم باغ کتاب و هم نمایشگاه میناب ۱۶۸ و انتشارات سروش در همه این نمایشگاهها حضور دارد، چون سابقاً بخش کودک جدی داشتیم. حالا این روزها ممکن است کمی کمتر شده باشد، اما انتظار از ما این بود که حضور فعال داشته باشیم. چالش سختی بود، اما سعی کردیم خودمان را به این نمایشگاه برسانیم.
سالم گفت: یکی از کارهایی که امسال سعی کردیم در غرفهمان رقم بزنیم، فروش آثار سالهای گذشته با همان قیمت گذشته است و دیگر بر خلاف برخی از ناشران نیامدیم روی کتابهای قدیمی برچسب جدید بزنیم و قیمتها را به روز کنیم و در نهایت کتابها را با همان قیمت سابق ارائه میدهیم، به اضافه ۱۰ درصد تخفیف نمایشگاهی.
وی بیان کرد: در این گرانیهایی که در بازار نشر اتفاق افتاده، خانوادههایی که به دلایل اقتصادی کمتر کتاب میخرند، بتوانند باز هم بخشی را تهیه کنند. برای مثال برخی از کتابهای سالهای گذشته زیر ۱۰۰ هزار تومان قیمت خورده، در حالی که با این کیفیت چاپ، این روزها حداقل قیمت یک کتاب ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان است.
مسئول غرفه سروش در نمایشگاه کتاب میناب ۱۶۸ گفت: به طور کلی، امسال به شکل ویژهتری چالشهای نشر کودک را تجربه کردیم، به خاطر اینکه نمایشگاه کتاب مجازی شد. نمایشگاه حضوری علاوه بر بحث فروش کتاب، فضای دیگری هم ایجاد میکند؛ مثلاً ارتباط ناشرها با یکدیگر برای همکاریهای نشر به نشر، همافزاییهایی که میتوانند با هم داشته باشند، تبادلات، ارتباط نویسندهها با ناشرها، یا پخشکنندهها با ناشرها. در نهایت ارتباطاتی که در این صنف شکل میگیرد، در بستر نمایشگاه کتاب بود که امسال تا حد زیادی از بین رفت.
وی افزود: هر کسی که به این حوزه علاقهمند است، منتظر میماند که هر سال نمایشگاه کتاب برگزار شود و بیاید. کسی که کتاب اولش را دارد، میخواهد به ناشری ارائه بدهد، یا شاعری که تازه دفترچه شعری سروده، این نمایشگاه کانون پرورش فکری و نمایشگاه اردیبهشت باغ کتاب تا حدی این خلأ را پر کرد و این ارتباطات شکل گرفت.
ضرورت برگزاری چندین نمایشگاه کودک و نوجوانان در یک سال
سالم گفت: کانون پرورش فکری به دلیل مرجعیتی که در حوزه کودک و نوجوان دارد، اگر بتواند چنین فضایی را حالا اگر نمیتواند دائمی، حداقل در دفعات بیشتری در طول سال برقرار کند؛ این کار کمک میکند که اقتصاد نشر کودک و نوجوان به شکل جدیتر و پویاتری شکل بگیرد. آن وقت ناشرها هم به تبع آن میروند به سمت تولید جدیدتر و عناوین بهتر. این کار کمک میکند که ذائقه مخاطب را بیشتر بشناسیم.
وی بیان کرد: وقتی نمایشگاه حضوری است، افراد میآیند و گفتگو میکنند؛ میگویند مثلاً فلان کتاب را دارید؛ کتابی با این مضمون را دارید؛ وقتی این درخواست تکرار میشود، متوجه میشویم که این مورد نیاز جامعه است. لذا به فکر میافتیم که برویم به سمتی که کتاب و عناوین مورد نیاز را تولید کنیم. اگر این اتفاقات شکل بگیرد، میتوانیم انشاءالله بر سرانه مطالعه تأثیرگذار باشیم.
مسئول غرفه سروش در نمایشگاه کتاب میناب ۱۶۸ خاطرنشان کرد: به نظرم برگزاری نمایشگاه حضوری خیلی جدی است، وقتی شما تولید کتاب را متناسب با نیاز جامعه کنید، این میتواند به شکل جدی تأثیرگذار باشد. در نمایشگاه مجازی، مردم میآیند و جستجو میکنند، احتمالاً با چند گزینه مواجه میشوند، اگر اطلاعات خلاصه و توضیحات در دسترس باشد، میروند مطالعه میکنند، ممکن است به این نتیجه برسند که فلان عنوان به نیازشان نزدیکتر است و تهیه میکنند. این اطلاعات میتواند ناشرها را به سمت تولید آن دسته از کتابها سوق دهد. نمایشگاه حضوری به افزایش سرانه مطالعه کتاب کمک بسیاری میکند.
کودکان و نوجوانان ایرانی سزاوار انتخاب کتاب هستند
در روزهایی که جنگ و گرانی، نفس بازار کتاب را به شماره انداخته بود، برگزاری نمایشگاهی از جنس «میناب ۱۶۸» بیش از یک رویداد فرهنگی، یک ادعای بزرگ بود؛ ادعای اینکه کودکان این سرزمین هنوز سزاوار دیده شدن، لمس کردن و انتخاب کردن هستند. غرفههایی که با عشق چیده شده بودند، کتابهایی که با همان قیمتهای قدیم به دست بچهها میرسید، نویسندگانی که بیواسطه با مخاطبان خود حرف میزدند، و تئاتر و فیلمی که لبخند را بر لبان کودکان نشاند- همه نشان داد که هنوز میشود برای فرهنگی زیست که کودک در مرکز آن قرار دارد.
شاید امسال نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در قاب مجازیاش گم شده بود، اما کانون پرورش فکری با «میناب ۱۶۸» ثابت کرد که خلأ را میتوان با اراده و عشق پر کرد. حالا چشمها به راه است؛ به وعده نمایشگاههای استانی، به حمایت از ناشران در بحران کاغذ، به برنامهریزی فرهنگی که عدالت دسترسی به کتاب را برای کودکان تمام نقاط ایران ممکن کند. اگر این مسیر با همان همت ادامه یابد، شاید اردیبهشتهای آینده، نه یک نمایشگاه، که جشنوارهای از امید در گوشه گوشه این سرزمین برپا شود؛ جایی که کودکان، بدون هیچ واسطهای، با کتاب آشتی کنند و ایران فردا را با همان دستهای کوچکشان ورق بزنند.
59243