به گزارش صحت خبر از خبرگزاری آسوشیتدپرس، «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا در سخنرانی خود در نشست سنگاپور موسوم به «گفتوگوی شانگری-لا» گفت که منطقه هند-آرام دارای «پیامدهای عمیقی برای امنیت و رفاه آمریکا» است و واشنگتن همچنان دستیابی به «توازن قدرت پایدار و مطلوب در اقیانوس آرام» را در اولویت قرار میدهد. وی همچنین ادعاها مبنی بر عقبنشینی ایالات متحده از منطقه آسیا-اقیانوسیه را رد کرده و بار دیگر بر تعهد واشنگتن در قبال متحدانش تأکید کرد.
به روایت صحت خبر؛ سخنان هگست در شرایطی مطرح شد که تنها دو هفته از دیدار «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا و «شی جینپینگ» رئیسجمهور چین در پکن میگذرد؛ دیداری که دو طرف پس از آن از ایجاد چارچوبی برای «ثبات راهبردی سازنده» میان دو کشور سخن گفتند. وزیر جنگ آمریکا اعلام کرد که رهبران دو کشور توافق کردهاند در عین دفاع از منافع خود، در حوزههای دارای منافع مشترک به توافقهای عملی و سودمند دست یابند.
با این حال، هگست تأکید کرد که آمریکا همچنان اجازه نخواهد داد هیچ قدرتی بر منطقه هند-اقیانوس آرام مسلط شود. وی گفت که «نگرانیهای موجهی درباره گسترش تاریخی توان نظامی چین و توسعه فعالیتهای نظامی این کشور در منطقه و فراتر از آن وجود دارد.» او افزود که حاکمیت هر قدرت هژمونیک بر اقیانوس آرام میتواند توازن قدرت منطقهای را بر هم بزند.
در مقابل، «مِنگ شیانگچینگ»، ژنرال ارشد ارتش چین و عضو هیأت اعزامی پکن، از اظهارات هگست درباره دیدار شی و ترامپ استقبال کرد و گفت که توافق دو رهبر باید «راهنمای راهبردی روابط چین و آمریکا در سه سال آینده و فراتر از آن» باشد. وی تأکید کرد که شی جینپینگ خواهان ثباتی مبتنی بر همکاری، مدیریت اختلافات و حفظ صلح بلندمدت است.
یکی از مهمترین نکات نشست امسال، غیبت دوباره «دونگ جون» وزیر دفاع چین بود. برای دومین سال متوالی، پکن به جای اعزام وزیر دفاع، هیأتی متشکل از کارشناسان و پژوهشگران نظامی را به سنگاپور فرستاد. در نتیجه، سخنرانی سنتی مقام ارشد دفاعی چین که معمولاً بخشی مهم از برنامه سالانه نشست بود، برای دومین سال پیاپی برگزار نشد.
هگست نیز به این موضوع اشاره کرد و گفت که «دوست داشتم همتای من در این کنفرانس حضور داشت.» وی ابراز امیدواری کرد که فرصتهای دیگری برای گفتوگو و تبادل نظر مستقیم با مقامهای چینی فراهم شود. «ریچارد مارلز» وزیر دفاع استرالیا نیز غیبت همتای چینی خود را از دست رفتن فرصتی برای گفتوگوهای صریح و رودررو درباره مسائل حساس منطقهای توصیف کرد.
آمریکا بر تعهد به امنیت آسیا تأکید کرد؛ غیبت چین در نشست «شانگریلا» در کانون توجه
رویترز گزارش داد، برخی تحلیلگران معتقدند که پکن بهطور آگاهانه از حضور در سطح عالی خودداری کرده است. «چونگ جا ایان»، استاد علوم سیاسی دانشگاه ملی سنگاپور، گفت که «احساس من این است که آنها تلاش میکنند از پرسشهای دشوار اجتناب کنند.» به گفته وی، مسائلی مانند تنشهای تایوان و تأثیر پاکسازیهای ضدفساد در ارتش چین بر آمادگی رزمی این کشور، از جمله موضوعات حساس برای پکن به شمار میروند.
دیپلماتها نیز میگویند که پکن شاید خواسته است از تکرار وضعیت نشست سال گذشته جلوگیری کند؛ زمانی که هگست چین را تهدیدی برای منطقه هند-اقیانوس آرام توصیف کرد و از متحدان آسیایی خواست هزینههای دفاعی خود را افزایش دهند.
وزیر جنگ آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود از چند کشور آسیایی که بودجه دفاعی خود را افزایش دادهاند، تمجید کرد و اظهار داشت که واشنگتن «به شریک نیاز دارد، نه تحتالحمایه». وی بهطور خاص از همکاریهای منطقهای از جمله نقش مالزی در اعزام هیأت ناظر آسهآن به مرز تایلند و کامبوج به عنوان نمونهای موفق از همکاریهای امنیتی منطقهای یاد کرد.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، هگست در سخنرانی خود به جنگ اوکراین یا جنگ ایران اشارهای نکرد. او در پاسخ به پرسشی درباره ایران تنها گفت که ترامپ به او اطمینان داده است که پس از پایان مذاکرات با تهران، «هر توافقی، توافق خوبی خواهد بود.»
همزمان، سناتور آمریکایی «تامی داکورث» از حزب دموکرات، رویکرد دولت ترامپ در قبال چین را مورد انتقاد قرار داد و گفت که نگران است دولت ایالات متحده بیش از حد به خواستههای پکن نزدیک شود. وی همچنین هشدار داد تمرکز واشنگتن بر درگیریهای دیگر جهان ممکن است به بهای کاهش تعهدات آمریکا در منطقه هند-اقیانوس آرام تمام شود.
در رویدادی که در حاشیه نشست برگزار شد، وزیران دفاع استرالیا، انگلیس و آمریکا از یک ابتکار جدید در چارچوب پیمان امنیتی «آکوس» (AUKUS) رونمایی کردند. بر اساس این طرح، سه کشور در توسعه فناوریهای جدید پهپادهای زیرسطحی (شهپاد) و سامانههای شناسایی تهدیدات علیه کابلها و خطوط لوله زیر دریا سرمایهگذاری خواهند کرد؛ اقدامی که نشاندهنده تمرکز فزاینده متحدان غربی بر امنیت دریایی و زیرساختهای راهبردی در منطقه هند-اقیانوس آرام است.
در مجموع، نشست امسال شانگری-لا در حالی برگزار شد که از یک سو نشانههایی از کاهش تنش میان آمریکا و چین دیده میشود و از سوی دیگر، نگرانیها درباره رقابت راهبردی این دو کشور و آینده نظم امنیتی در آسیا همچنان بر فضای گفتوگوها سایه افکنده است.
315