صحت خبر – ترجمه از الجزیره – محمد عارف معزی: در حالی که شکاف در افکار عمومی آمریکا درباره حمایت از اسرائیل روزبهروز عمیقتر میشود، گروهی از قانونگذاران آمریکایی در سکوت در حال پیشبرد طرحی هستند که میتواند روابط نظامی واشنگتن و تلآویو را به سطحی بیسابقه برساند.
این طرح در قالب بند ۲۲۴ لایحه «مجوز دفاع ملی آمریکا برای سال ۲۰۲۷» (NDAA) با عنوان «ابتکار همکاری فناوریهای دفاعی آمریکا و اسرائیل» گنجانده شده است؛ بندی که به گفته کارشناسان، در صورت تصویب میتواند همکاریهای دو طرف را از چارچوب سنتی کمکهای نظامی فراتر برده و به ادغام ساختاری صنایع دفاعی و نهادهای نظامی دو کشور منجر شود.
هرچند این لایحه هنوز باید مراحل بررسی و اصلاح در کنگره را طی کند، اما برخی نمایندگان از هماکنون مخالفت خود را اعلام کردهاند. «توماس مَسی» نماینده جمهوریخواه کنگره گفته است در صورت طرح این بند در صحن مجلس نمایندگان، برای حذف آن تلاش خواهد کرد.
کارشناسان معتقدند تصویب این طرح، نظارت سیاسی بر روابط دفاعی آمریکا و اسرائیل را کاهش داده و حمایت از اسرائیل را از یک انتخاب سیاسی به بخشی ثابت از ساختار امنیت ملی آمریکا تبدیل میکند.
مفاد طرح چیست؟
بند ۲۲۴ بخشی از مفاد طرحی موسوم به «آینده جنگ آمریکا و اسرائیل» است که پیشتر توسط «رانی جکسون» نماینده جمهوریخواه ارائه شده بود. اگرچه آن طرح بهصورت مستقل به تصویب نرسید، اما بخشهای کلیدی آن در لایحه دفاعی سال ۲۰۲۷ گنجانده شده است.
بر اساس این بند، وزیر دفاع آمریکا موظف خواهد بود یک مقام ویژه برای هماهنگی همکاریهای نظامی میان دو کشور تعیین کند. این مقام مسئول هماهنگسازی تحقیقات، توسعه، آزمایش، ارزیابی، یکپارچهسازی و همکاریهای صنعتی دفاعی میان آمریکا و اسرائیل خواهد بود.
این همکاریها طیف گستردهای از فناوریهای نظامی را دربر میگیرد؛ از سامانههای مقابله با پهپادها، تهدیدهای زیرزمینی و فناوریهای دفاع موشکی گرفته تا حوزههای نوظهوری همچون:
- هوش مصنوعی
- یادگیری ماشین کوانتومی
- سامانههای خودکار
- سلاحهای انرژی هدایتشده
- فناوریهای پیشرفته شناسایی
- جنگ الکترونیک
- دفاع سایبری
- زیستفناوری و پزشکی دفاعی
بخش دیگری از این طرح بر «یکپارچهسازی شبکهها» و «ادغام دادهها» تأکید دارد؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران میتواند به اتصال عمیقتر سامانههای اطلاعاتی و نظامی دو کشور منجر شود.
فراتر از گنبد آهنین
آمریکا و اسرائیل پیش از این نیز در پروژههایی مانند سامانههای دفاع موشکی «گنبد آهنین»، «فلاخن داوود» و «پیکان» همکاری داشتهاند. با این حال، تحلیلگران میگویند بند ۲۲۴ تقریباً همه حوزههای مهم فناوریهای نظامی آینده را شامل میشود و نوعی وابستگی بلندمدت میان زیرساختهای دفاعی دو کشور ایجاد خواهد کرد.
«مارک هیلبورن» استاد مطالعات امنیتی کالج کینگ لندن در گفتوگو با الجزیره میگوید:
این طرح دیگر صرفاً درباره انتقال سلاح یا اشتراک فناوری نیست، بلکه بر توسعه مشترک فناوریهای نظامی تمرکز دارد و میتواند به ایجاد رابطهای نهادینه و ماندگار میان دو کشور منجر شود؛ رابطهای که حتی با تغییر دولتها در آمریکا نیز ادامه پیدا کند.
چرا این طرح جنجالبرانگیز شده است؟
طرح جدید در شرایطی مطرح میشود که بحث درباره حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل، بهویژه در پی جنگ غزه، بیش از هر زمان دیگری در جامعه آمریکا داغ شده است.
سازمانهای حقوق بشری و کارشناسان سازمان ملل بارها نسبت به عملکرد نظامی اسرائیل در غزه هشدار دادهاند. همچنین عملیات نظامی اسرائیل در جنوب لبنان نیز انتقادهای گستردهای را برانگیخته است.
نظرسنجیها نیز نشان میدهد حمایت بیقید و شرط از اسرائیل در میان آمریکاییها رو به کاهش است.
بر اساس نظرسنجی روزنامه نیویورکتایمز در ماه مه:
* تنها ۳۰ درصد آمریکاییها از حملات نظامی دولت ترامپ علیه ایران حمایت کردهاند.
* ۶۴ درصد این اقدام را اشتباه دانستهاند.
همچنین طبق نظرسنجی مؤسسه امور جهانی:
* تنها ۱۶ درصد از ادامه ارسال سلاح به اسرائیل بدون هیچ محدودیتی حمایت میکنند.
* ۳۸ درصد خواهان توقف کامل ارسال تسلیحات هستند.
* ۲۴ درصد نیز معتقدند کمکهای نظامی باید مشروط به نحوه استفاده از این سلاحها باشد.
مخالفت در اردوگاه جمهوریخواهان
مخالفت با این طرح تنها به دموکراتها محدود نیست.
«مارجری تیلور گرین» نماینده جمهوریخواه، در شبکههای اجتماعی نوشت: این دقیقاً همان چیزی است که تسلط کامل یک دولت خارجی بر آمریکا به نظر میرسد؛ بدون آنکه حتی یک گلوله شلیک شده باشد.
«توماس مَسی» نیز وعده داده است برای حذف این بند از لایحه دفاعی تلاش کند.
در همین حال، چهرههای محافظهکار بانفوذی مانند «تاکر کارلسون» نیز در ماههای اخیر انتقادهای خود از حمایتهای بیقید و شرط واشنگتن از اسرائیل را افزایش دادهاند.
پیامدهای احتمالی
منتقدان هشدار میدهند که این طرح میتواند نوعی «قفلشدگی نهادی» میان آمریکا و اسرائیل ایجاد کند؛ بهگونهای که صنایع دفاعی و برنامههای نظامی دو کشور به یکدیگر وابسته شوند و خروج از این همکاریها در آینده بسیار دشوار باشد.
به گفته هیلبورن، توسعه مشترک فناوریهای جدید میتواند تواناییهای نظامی اسرائیل در حوزههایی مانند:
* نظارت و پایش
* پهپادهای خودکار
* سامانههای هدفگیری مبتنی بر هوش مصنوعی
* دفاع موشکی و ضدپهپادی
را بهطور چشمگیری افزایش دهد؛ موضوعی که از نگاه فلسطینیها نگرانکننده خواهد بود.
وی همچنین معتقد است تعمیق این همکاریها میتواند بخشی از اهرم فشار واشنگتن بر تلآویو را از بین ببرد؛ زیرا آمریکا دیگر بهراحتی قادر نخواهد بود دسترسی اسرائیل به برخی فناوریها را محدود کند.
فراتر از روابط دوجانبه
«عماد سلامه» استاد روابط بینالملل دانشگاه آمریکایی لبنان، این طرح را مرحله بعدی «توافقات ابراهیم» توصیف میکند.
به گفته او، این ابتکار میتواند زمینهساز شکلگیری یک نظام امنیتی جدید در خاورمیانه با محوریت اسرائیل باشد؛ نظمی که با حمایت آمریکا دنبال خواهد شد و اهدافی همچون مهار ایران، محدود کردن نفوذ مستقل ترکیه و گسترش همکاریهای امنیتی با کشورهای عربی را دنبال میکند.
به باور این کارشناس، چنین روندی ممکن است فشارها بر لبنان و غزه برای پذیرش ترتیبات امنیتی مورد نظر اسرائیل را نیز افزایش دهد.
با وجود این، هنوز مشخص نیست که بند ۲۲۴ از سد فرآیند قانونگذاری آمریکا عبور خواهد کرد یا خیر؛ اما گنجاندن آن در لایحه دفاعی سال ۲۰۲۷ نشان میدهد بخشی از سیاستمداران آمریکایی، با حمایت لابیهای حامی اسرائیل، در تلاشاند روابط نظامی واشنگتن و تلآویو را به سطحی برسانند که بازگشت از آن برای دولتهای آینده آمریکا دشوار باشد.
۲۱۹