به گزارش صحت خبر، شاید فکر کنید گرمشدن تاج خورشید مانند گرمشدن قابلمه روی اجاق است؛ یعنی گرما از جسم داغ به جسم سرد میرود. اگر اینطور بود، گرمتربودن تاج واقعاً قانون فیزیک را نقض میکرد: گرما نمیتواند از جسم سردتر به جسم داغتر برود.
اما اینطور نیست. انرژی گرمایی تاج از زیر سطح خورشید میآید و با کمک میدان مغناطیسی به بالا منتقل میشود؛ نه به شکل گرما، بلکه به شکل انرژی مغناطیسی. وقتی این انرژی در تاج آزاد میشود، آن را گرم میکند. پس هیچ قانونی نقض نمیشود.
دو نظریه اصلی
دانشمندان میدانند میدان مغناطیسی خورشید پشت این ماجراست؛ اما درباره نحوه دقیق آن دو نظریه دارند:
۱. گرمایش موجی: امواجی در امتداد خطوط مغناطیسی حرکت میکنند و انرژی را به تاج میرسانند؛
۲. نانوشعلهها: هزاران انفجار ریز که هرکدام یکمیلیاردم انرژی یک شعله معمولی خورشیدی را دارد.
هیچکدام هنوز ثابت نشده است. نانوشعلهها برای دیدهشدن خیلی کوچک هستند و گرمایش موجی هم به سختی قابل اندازهگیری است.
کاوشگر پارکر؛ سفری به دل خورشید
در سال ۲۰۱۸ میلادی ناسا کاوشگر پارکر را پرتاب کرد. این فضاپیما در سال ۲۰۲۱ میلادی برای اولینبار وارد تاج خورشید شد و در دسامبر ۲۰۲۴ میلادی به نزدیکترین فاصله خود از خورشید (حدود ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار کیلومتر از سطح آن) رسید. هیچ فضاپیمایی تا به حال اینقدر به یک ستاره نزدیک نشده بود.
پارکر با پرواز درون تاج، میتواند پلاسما (گاز داغ و باردار) و میدان مغناطیسی را مستقیماً اندازهگیری کند. یافتههای جدید برخی از نظریههای قبلی را رد کرده و شواهدی برای گرمایش موجی پیدا کرده است.
چرا معما حل نشده است؟
آنچه تاج را گرم میکند در ابعاد بسیار ریزی رخ میدهد؛ آنقدر ریز که تلسکوپهای فعلی قادر به دیدنش نیستند. دانشمندان فقط میتوانند تأثیر کلی را اندازه بگیرند، اما نمیتوانند تکتک رویدادها را ببینند.
آینده
کاوشگر پارکر هر سه ماه یکبار از تاج خورشید عبور میکند و دادههای تازهای جمعآوری میکند؛ این یعنی معمای ۸۰ ساله خورشید هنوز حل نشده، اما دانشمندان از حل آن ناامید نشدهاند.
5858