غزال زیاری- گروهی از باستانشناسان که در اسکاتلند مشغول به فعالیت بودند، اخیرا موفق شدهاند تا جزئیات تازهای از یک جزیره مصنوعی که زیر آبهای جزیره لوئیس پنهان شده بود و متعلق به ۵۰۰۰ سال پیش است را کشف کنند که این خبر در نوع خود، جالب توجه است.
آنچه به شکل یک جزیره سنگی کوچک به نظر می رسد، در حقیقت یک سکوی چوبی است که به طرز ماهرانهای در دوران نوسنگی ساخته شده و قدمتش، حتی از بنای تاریخی و مشهور «استونهنج» واقع در بریتانیا هم بیشتر است. استون هنج که در جنوب انگلیس واقع شده، شامل سنگ افراشتههایی است که در بین ۳۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بنا شده بوده و در واقع به دوران نوسنگی و عصر برنز تعلق دارد.
سازهای قدیمیتر از تصورات ابتدایی
بعد از این کشف بود که تیمی از پژوهشگران از دانشگاه ساوتهمپتون انگلیس با همکاری محققان دیگری از دانشگاه ردینگ این کشور، این ساختار را که به نام «کرانوگ» نام گذاری شده بود، مورد مطالعه قرار دادند. کرانوگها در واقع جزایر مصنوعی کوچکی هستند که در دریاچه های اسکاتلند یافت میشوند. تا پیش از این تصور عمومی بر این بود که این جزایر معمولا متعلق به عصر آهن و دوره های بعد از آن هستند، اما شواهدی که اخیرا محققان به آن دست یافتهاند، حکایت از آن دارد که ساخت بعضی از آنها به مراتب زودتر از اینها، یعنی بین ۳۸۰۰ تا ۳۳۰۰ پیش از میلاد مسیح آغاز شده و سال ها ادامه یافته و بنابر این می توان با قاطعیت گفت که بیش از پنج هزار سال قدمت دارند.
کاوشها و بررسیهای انجام شده در زیر آب نشان داد که این کرانوگ اخیر، در ابتدا به صورت یک سکوی دایرهای از جنس چوب با قطری در حدود ۲۳ متر ساخته شده و سازندهها با استفاده از لایههای چوب و شاخ و برگ، پایه این جزیره را بنا کرده بودند. پژوهشگران در ادامه، یک راه سنگفرشِ زیر آب را شناسایی کردند که این جزیره را به ساحل متصل میکرده است و این نشان میدهد که در گذشته و قبل از تغییر سطح آب، دسترسی به این مکان به مراتب آسانتر از آنچه امروزه مشاهده میشود، بوده است.
در آب های اطراف این جزیره، صدها قطعه سفال نوسنگی، از جمله تکههایی از کوزهها و کاسهها پیدا شده اند که در بعضی از این ظروف هنوز آثار باقیمانده ای از مواد غذایی مشاهده میشد. باستانشناسان بر این باور هستند که این یافتهها نشان دهنده فعالیتهای اجتماعی تکرار شوندهای که احتمالاً شامل آشپزی، آمادهسازی غذا و گردهمایی های جمعی در این مکان بوده، هستند.
کشف اخیر، نه تنها یک کرانوگ نوسنگی دیگر را به فهرست رو به افزایش کرانوگها در کشور اسکاتلند اضافه میکند، بلکه در عین حال ابزار قدرتمندتری برای محققان و باستانشناسان در راستای مطالعه سایتهایی است که مدتها در این مناطق نادیده گرفته شده بودند. بدین ترتیب حالا میتوان با قاطعیت و اسناد و مدارک دقیقتری درباره مهارت انسانهای آن دوره تاریخی و فناوریهایشان در ساخت و ایجاد جزیرههای مصنوعی و بهرهگیری از امکانات مختلف صحبت کرد.
منبع: scitechdaily