غزال زیاری-طبق بررسیهای محققان، رومیها اولین کسانی بودند که از کفشهای «کلاگ» (چوبی) در حمام استفاده کردند تا درعین محافظت از پاهایشان در سطوح داغ، بتوانند در سطوح لغزنده هم بهتر حرکت کنند. اخیرا باستانشناسان، تعداد زیادی کفش سالم را در «ویندولاندا»، قلعه رومی باستانیای در امتداد دیوار هادریان، کشف کردهاند که احتمالاً قدیمیترین نمونه از یک دمپایی حمام در جهان است.
دلیل ساخت اولین دمپاییها
این صندل حمام، که از یک کفی چوبی پلتفرمدار و یک رویه چرمی تشکیل شده، نسخهای از همان نوع کفشهای راحتی بدون بند است که مردم امروزه در حمامها یا سالنهای زیبایی میپوشند. البته رومیها این صندلها را میپوشیدند تا از خود در برابر کفهای داغ و لغزنده حمام محافظت کنند.
یکی از مهمترین اختراعها در حمامهای رومی، سیستم «هیپوکاست» بود که شامل روشن کردن کوره در زیر یک کف مرتفع برای گرم کردن اتاقهای گرم و داغ و حوضچههای آنها بود. این سیستم گرمایش تابشی باعث میشد که کف زمین هنگام راه رفتن بهروی آن، کاملا گرم باشد.
از آنجا که دمپاییهای حمام رومی از مواد فاسدشدنی ساخته میشدند، قدیمیترین و شناختهشدهترین نمونهها در «ویندولاندا»، یک قلعه رومی در انگلستان که بقایای آلی در لایههای گلی بدون اکسیژن حفظ شدهاند،کشف شدند. طبق گفته الیزابت گرین، باستانشناس دانشگاه وسترن انتاریوی کانادا، باستانشناسان بیش از ۵۰۰۰ کفش رومی در ویندولاندا پیدا کردهاند که حدود ۵۰ عدد از آنها صندل حمام هستند.
بیشتر صندلهای حمام دارای یک پلتفرم چوبی به اندازه ۲.۵ تا ۵ سانتیمتر و یک بند چرمی روی آن هستند. برخی از این صندلها ساده بودند و برخی دیگر با الگوهای هندسی یا نقشهایی از انگشتان پا که روی سطح آنها حک شده بود، تزئین شده بودند.
اینکه آیا صندلهای حمام ویندولاندا قدیمیترین دمپاییهای حمام جهان هستند یا خیر، هنوز قطعی نیست. باستانشناسان نمونههای خیلی قدیمیتری از صندلها، از جمله صندلهای توتعنخآمون متعلق به ۳۳۰۰ سال پیش از میلاد در مصر را پیدا کردهاند. الیزابت سملهاک، مدیر موزه کفش باتا در تورنتو در این باره توضیح داد: «اتروسکها در قرن ششم قبل از میلاد، صندلهایی با قاب فلزی داشتند، اما آنها را در حمام استفاده نمیکردند.»
در سال ۲۰۲۵ در ایسارنودوروم، سایت باستانشناسی دوران رومی در فرانسه،دو کفش با کفی چوبی متعلق به کودکان کشف شد که کمی قدیمیتر از کفشهای ویندولاندا هستند. اگر تأیید شود که اینها صندل برای حمام بودند، قدیمیترین نمونههای جهان لقب خواهند گرفت.
گرین به دنبال پاسخ این سوال است که آیا صندلهای حمام فقط در حمام استفاده میشدند یا نه. چند قرن بعد از آنکه رومیها، اروپا را ترک کردند، مردم قرون وسطی کفشهایی با ظاهر مشابهی اختراع کردند که به عنوان نوعی روکش کفش (کفشی که روی کفش دیگری پوشیده میشود) برای محافظت از پا در برابر گل، آب یا برف روی زمین عمل میکرد.
بعضی از صندلهای چوبی یافتشده در ویندولاندا ممکن است به عنوان روکش کفش استفاده شده باشند و شاید هم دو هزار سال پیش کاربرد دوگانهای داشتهاند: هم به عنوان دمپایی حمام و هم به عنوان روکش کفش.
این صندل حمام از ویندولاندا تا سپتامبر ۲۰۲۷ در موزه کفش باتا در تورنتو به عنوان بخشی از نمایشگاه «اشیای از زیر خاک درآورده شده ویندولاندا» قابل مشاهده است.
منبع: Livescience
۵۸۳۲۱