امیرمسعود عابدین: برخی سامانهها مانند سیستم پیشگیری از تصادف از جلو توانستهاند برخوردهای جلو به عقب را تا ۵۰ درصد کاهش دهند، اما کارشناسان معتقدند که همه این امکانات لزوما به سود ایمنی نبودهاند. هرچه نرمافزار بخش بیشتری از هدایت خودرو را بر عهده میگیرد و کابینها به نمایشگرهای لمسی بزرگتر و دکمههای کمتر مجهز میشوند، ماجرا پیچیدهتر میشود.
مرز خاکستری میان کمک و حواسپرتی
براساس گزارش motor۱، دادهها نشان میدهند که هشدار خروج از خط و سامانه پایش نقطه کور برای ایمنی خودرو و عابران پیاده سودمند هستند. اما وقتی پای فناوریهای پیشرفتهتر کمکراننده به میان میآید، اوضاع متفاوت میشود.
جسیکا جرماکیان، معاون ارشد تحقیقات خودرو در موسسه بیمهای ایمنی بزرگراهها (IIHS)، میگوید: «وقتی به سطوح بالاتر کمکراننده میرسیم، چیزهایی مانند کروز کنترل تطبیقی و فناوری نگهداشتن خودرو در مرکز لاین، با یک منطقه خاکستری روبهرو میشویم.»
به گفته جرماکیان، وقتی این موسسه دادهها را بررسی میکند، «هیچ نفعی از این نوع فناوری نمیبینیم. در عین حال، دقیقا همین نوع فناوری است که میبینیم رانندگان با آن بیشتر دچار حواسپرتی میشوند و بیشتر سراغ کارهای جانبی میروند.»
راهحل، باز هم فناوری بیشتر است
جالب اینجاست که راه نگهداشتن تمرکز راننده، خود به فناوری بیشتری نیاز دارد؛ سامانههایی مانند پایش راننده که کمک میکنند چشمان او بهجای جابهجایی میان منوهای نمایشگر لمسی، روی جاده بماند. بسیاری از خودروهای امروزی با کمک دوربین و الگوریتمها میتوانند رانندگی همراه با حواسپرتی یا خوابآلودگی را تشخیص دهند و به راننده هشدار دهند.
این سامانهها شاید روزی یک گام جلوتر بروند و حتی رانندگان دارای اختلال در توان رانندگی را نیز شناسایی کنند.
گامهای بعدی ایمنی خودرو
موسسه IIHS همچنان به آزمایش تصادف خودروها ادامه خواهد داد تا مطمئن شود ایمنی آنها همانقدر است که خودروسازان ادعا میکنند، اما در کنار آن میکوشد سازندگان را به ارتقای استانداردهایشان وادار کند. هدف، کاهش تصادفهای ناشی از حواسپرتی و اختلال در رانندگی است.
جرماکیان میگوید: «هر چیزی که توجه راننده را از وظیفه رانندگی و از جاده پیشِرو منحرف کند، هر چیزی که توان حواسپرت کردن راننده را داشته باشد، قطعا نگرانکننده است.»
مسابقه با زمان برای تشخیص رانندگان دارای اختلال
پنهان نیست که خودروسازان، دولت و شرکتهای بیمه همگی در تلاشاند تا تصادفها و مرگهای ناشی از رانندگان دارای اختلال را کاهش دهند. قانونی وجود دارد که بر اساس آن همه خودروهای نوی فروختهشده در آمریکا باید تا سال ۲۰۲۷ به فناوری تشخیص اختلال راننده مجهز شوند، اما این فناوری هنوز با آمادگی فاصله زیادی دارد.
تا فوریه امسال، اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراهها (NHTSA) در گزارشی به کنگره اعلام کرد که هیچ فناوری شناختهشدهای درون خودرو وجود ندارد که بتواند به صورت غیرفعال میزان الکل خون یا تنفس را اندازهگیری کند، و دیگر سامانههای مبتنی بر حسگر نیز «برای ادغام در خودروهای فروخته شده به عموم مردم آماده نیستند.»
نگاه IIHS به افق ۲۰۳۰
با وجود این، IIHS قصد دارد استانداردهای جایزه Top Safety Pick+ خود را ارتقا دهد و امکاناتی را که نشانههای اختلال راننده را تشخیص میدهند، در آن بگنجاند؛ گامی در راستای چشمانداز این موسسه برای کاهش مرگهای جادهای آمریکا تا سال ۲۰۳۰. هدف، کاستن از رفتارهای پرخطر و غیرقانونی است که اغلب به تصادف میانجامند.
جرماکیان میگوید: «به نظرم رفتار راننده و حمایت از تصمیمهای ایمن در رانندگی، جایی واقعا مهم است که فناوری میتواند کمک کند.» او به سامانه کمک سرعت هوشمند (ISA) اشاره میکند و میافزاید: «حتی همین سطح از اطلاعات میتواند به مردم کمک کند تا درباره سرعت، تصمیمهای ایمنتری بگیرند.»
دوسوم خودروهای مدل ۲۰۲۵ که IIHS آزمایش کرده، نوعی از ISA دارند که محدودیت سرعت را به راننده اطلاع میدهد. این اطلاعات اغلب در صفحه نمایشگرها و نزدیک نشانگر سرعت خودرو نمایش داده میشود.
بازی طولانی؛ چرا تغییر زمان میبرد
حتی با وجود تلاش خودروسازان برای افزودن امکانات بیشتر، سالها طول میکشد تا این امکانات واقعا تفاوت ملموسی ایجاد کنند. میانگین عمر خودروهای در حال تردد در جادهها نزدیک به ۱۳ سال است.
جرماکیان توضیح میدهد: «حتی اگر همین امروز آن فناوری تازه را وارد خودروها کنیم، باز هم تا زمانی که اکثر خودروها به آن مجهز شوند فاصله زیادی داریم. پس این یک بازی طولانی است؛ اما کارهایی هم هست که در بازهای بسیار کوتاهتر میتوان انجام داد، مانند اجرای بهتر قوانین.»
۵۸۳۲۲