عمل PRK برای چه افرادی مناسب‌تر از لیزیک است؟

اگرچه لیزیک یکی از شناخته‌شده‌ترین روش‌های اصلاح عیوب انکساری است، اما برای همه افراد انتخاب مناسبی محسوب نمی‌شود. در برخی شرایط، به‌ویژه برای افرادی که قرنیه نازک یا ویژگی‌های خاص چشمی دارند،  عمل PRK چشم می‌تواند گزینه ایمن‌تر و مؤثرتری باشد. انتخاب بهترین روش جراحی تنها پس از معاینه دقیق و بررسی شرایط چشم توسط چشم‌پزشک امکان‌پذیر است.

عمل PRK چیست؟

PRK یا Photorefractive Keratectomy یکی از روش‌های جراحی اصلاح عیوب انکساری چشم است که برای درمان نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم به کار می‌رود. هدف این جراحی، تغییر دقیق انحنای قرنیه است تا پرتوهای نور به‌درستی روی شبکیه متمرکز شوند و وابستگی فرد به عینک یا لنز کاهش پیدا کند.

در این روش ابتدا لایه بسیار نازک و سطحی قرنیه، یعنی اپی‌تلیوم، برداشته می‌شود. سپس جراح با استفاده از لیزر اگزایمر، بخش‌های مشخصی از بافت قرنیه را بر اساس شماره چشم و نقشه اختصاصی آن تغییر شکل می‌دهد. پس از پایان تابش لیزر، یک لنز تماسی پانسمانی روی چشم قرار می‌گیرد تا از سطح قرنیه محافظت کند و اپی‌تلیوم طی چند روز دوباره ترمیم شود. این جراحی معمولاً با قطره بی‌حسی انجام می‌شود و خود فرایند لیزر زمان کوتاهی دارد.

تفاوت اصلی عملPRK  چشم با لیزیک در نحوه دسترسی به لایه‌های قرنیه است. در لیزیک، یک لایه نازک به نام فلپ روی قرنیه ایجاد و پس از انجام لیزر دوباره در محل خود قرار داده می‌شود؛ اما در PRK فلپی ساخته نمی‌شود و درمان مستقیماً پس از برداشتن اپی‌تلیوم سطحی انجام می‌گیرد. به همین دلیل، PRK ممکن است برای افراد دارای قرنیه نازک یا کسانی که به دلیل شغل و ورزش در معرض ضربه به چشم قرار دارند، انتخاب مناسب‌تری باشد.

نتیجه نهایی هر دو روش در افراد واجد شرایط معمولاً مطلوب است، اما دوره بهبودی PRK کندتر خواهد بود. فرد ممکن است در روزهای ابتدایی سوزش، اشک‌ریزش و تاری دید داشته باشد و تثبیت کامل بینایی به زمان بیشتری نسبت به لیزیک نیاز داشته باشد. انتخاب میان این دو روش باید پس از بررسی ضخامت و شکل قرنیه، ثبات شماره چشم، وضعیت خشکی چشم و سبک زندگی فرد توسط چشم‌پزشک انجام شود. برای انجام این جراحی، انتخاب یک مرکز مطمئن، مجهز و دارای تیم چشم‌پزشکی باتجربه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دقت معاینات پیش از عمل و پیگیری‌های بعد از آن، مستقیماً بر ایمنی و نتیجه درمان اثر می‌گذارد. کلینیک تخصصی چشم مصنوعی ماهان نیز از مراکزی است که می‌توان برای دریافت مشاوره و بررسی تخصصی شرایط چشم به آن مراجعه کرد.

چه زمانی پزشک عمل PRK چشم را پیشنهاد می‌دهد؟

·      پزشک ممکن است عمل PRK چشم را در شرایط زیر پیشنهاد کند:

·      نازک بودن ضخامت قرنیه

·      مناسب نبودن فرد برای انجام لیزیک

·      ثابت بودن شماره چشم

·      بررسی نتایج معاینات تخصصی چشم

·      سبک زندگی یا شغل با احتمال بالای ضربه به چشم

·      وجود خشکی چشم یا احتمال تشدید آن پس از لیزیک

·      تشخیص چشم‌پزشک بر اساس شرایط اختصاصی چشم بیمار

تفاوت عمل PRK و لیزیک چیست؟

هر دو روش PRK و لیزیک برای اصلاح عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم به کار می‌روند و هدف نهایی آن‌ها کاهش وابستگی به عینک یا لنز است. با این حال، تفاوت‌هایی در نحوه انجام جراحی، روند بهبودی و شرایط مناسب برای هر بیمار وجود دارد. انتخاب بهترین روش تنها پس از معاینه کامل چشم و بررسی ضخامت قرنیه، شماره چشم و سبک زندگی فرد امکان‌پذیر است.

چه افرادی کاندید مناسب عمل PRK هستند؟

افراد زیر معمولاً گزینه‌های مناسب‌تری برای انجام عمل PRK محسوب می‌شوند:

• افراد دارای قرنیه نازک
• ورزشکاران حرفه‌ای، به‌ویژه ورزش‌های رزمی و تماسی
• افرادی با مشاغل پرخطر مانند نیروهای نظامی، پلیس و آتش‌نشانان
• افرادی که احتمال وارد شدن ضربه به چشم در آن‌ها زیاد است
• افراد مبتلا به خشکی چشم یا کسانی که مستعد این مشکل هستند
• افرادی که از نظر ضخامت قرنیه، کاندید مناسبی برای لیزیک نیستند
• افرادی با شماره چشم ثابت که شرایط عمومی مناسبی برای جراحی اصلاح عیوب انکساری دارند

چه افرادی نباید PRK انجام دهند؟

·      انجام عمل PRK برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط ممکن است پزشک روش درمانی دیگری را پیشنهاد دهد. مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

·      زنان باردار یا در دوران شیردهی

·      افراد دارای بیماری‌های فعال قرنیه

·      افرادی که نمره چشم آن‌ها هنوز ثابت نشده است

·      مبتلایان به برخی بیماری‌های خودایمنی

·      افراد دارای عفونت یا التهاب فعال چشم

·      افرادی که دچار خشکی شدید و کنترل‌نشده چشم هستند

·      بیماران مبتلا به قوز قرنیه (کراتوکونوس) یا ضعف شدید ساختار قرنیه

·      افرادی که روند ترمیم زخم در بدن آن‌ها با اختلال همراه است

مزایای عمل PRK چشم

اگرچه هر دو روش نتایج بسیار خوبی در اصلاح عیوب انکساری دارند، اما PRK در برخی شرایط مزایای قابل‌توجهی نسبت به لیزیک دارد و ممکن است انتخاب مناسب‌تری برای برخی بیماران باشد.

·      مناسب برای افراد دارای قرنیه نازک

·      عدم ایجاد فلپ (لایه) در قرنیه

·      کاهش احتمال آسیب به قرنیه در صورت وارد شدن ضربه شدید به چشم

·      مناسب برای ورزشکاران و افراد دارای مشاغل پرخطر

·      نتایج بینایی مشابه با لیزیک در بلندمدت

·      کاهش برخی از عوارض مرتبط با جابه‌جایی فلپ قرنیه

معایب عمل PRK چشم

در کنار مزایای فراوان، PRK نسبت به لیزیک محدودیت‌هایی نیز دارد که بهتر است پیش از تصمیم‌گیری از آن‌ها آگاه باشید.

·      دوران نقاهت طولانی‌تر

·      درد، سوزش و اشک‌ریزش بیشتر در چند روز نخست پس از عمل

·      بازگشت تدریجی بینایی و نیاز به زمان بیشتر برای تثبیت دید

·      بازگشت دیرتر به فعالیت‌های روزمره نسبت به لیزیک

·      نیاز به استفاده طولانی‌تر از قطره‌های چشمی و مراجعات پیگیری بیشتر

جمع‌بندی

عمل PRK برای بسیاری از افراد، به‌ویژه کسانی که قرنیه نازک دارند یا به دلیل شغل و سبک زندگی در معرض ضربه به چشم هستند، می‌تواند انتخاب مناسب‌تری نسبت به لیزیک باشد. با این حال، بهترین روش جراحی تنها پس از معاینه دقیق و بررسی شرایط چشم مشخص می‌شود. مراجعه به مراکز تخصصی و انجام ارزیابی کامل توسط چشم‌پزشک، نقش مهمی در دستیابی به بهترین نتیجه و حفظ سلامت بینایی دارد.