امیرمسعود عابدین: نخستین نمونه آزمایشی از جنگنده نسل ششم نیروی هوایی ایالات متحده، یعنی F-۴۷، بر اساس برنامهریزیها قرار است که اولین پرواز خود را در سال ۲۰۲۸ انجام دهد. این جدول زمانی نشان میدهد که پروژه آمریکا حدود چهار سال از برنامههای رقیب چینی که توسط شرکتهای چنگدو و شنیانگ توسعه یافته و نخستین پروازهای آزمایشی خود را در سال ۲۰۲۴ به پایان رساندند، عقبتر است. بر اساس تایید مقامات ارشد نظامی آمریکا، جنگنده F-۴۷ در پروازهای اولیه خود ناچار به استفاده از یک موتور موقت خواهد بود؛ زیرا موتورهای پیشرفته با چرخه تطبیقپذیر حداقل تا اوایل دهه ۲۰۳۰ آماده بهرهبرداری نخواهند شد. همین موضوع گمانهزنیها را درباره استفاده از موتور F۱۳۵ (موتور مورد استفاده در جنگنده F-۳۵) به عنوان یک راهکار موقت برای تستهای پروازی تقویت کرده است.
فاصله زمانی آمریکا و چین در ورود به خدمت
براساس گزارش militarywatchmagazine، در حال حاضر آمریکا و چین پیشتازان اصلی در عرصه توسعه جنگندههای نسل ششم به شمار میروند. با این حال، پیشبینی میشود که چین اولین نمونههای عملیاتی خود را حدود سال ۲۰۳۰ وارد خدمت کند، در حالی که F-۴۷ آمریکا تا اوایل دهه ۲۰۴۰ به صورت رسمی عملیاتی نخواهد شد. پروژه F-۴۷ پس از تاخیری سه ساله، رسما وارد فاز توسعه مهندسی و ساخت شده که نشاندهنده عبور از مرحله آزمایشی و ورود به ساخت واقعی هواپیماست. یکی از اصلیترین چالشهای این پروژه، سیستم پیشرانه NGAP با چرخه تطبیقپذیر است که قرار است علاوه بر تولید رانش فوقالعاده، بازدهی سوخت، تولید انرژی الکتریکی و مدیریت حرارتی به مراتب بهتری نسبت به موتورهای نسل پنجم ارائه دهد.
سرمایهگذاری بیسابقه بوئینگ و اتکای تکمنظوره نیروی هوایی
شرکت بوئینگ، بزرگترین سرمایهگذاری داخلی تاریخ خود را برای توسعه F-۴۷ اختصاص داده است؛ چرا که این جنگنده تنها پروژه نسل ششمی است که نیروی هوایی آمریکا قصد خرید آن را دارد. این رویکرد یک تغییر بزرگ محسوب میشود، زیرا پنتاگون در نسل پنجم به طور همزمان دو جنگنده F-۲۲ و F-۳۵ را توسعه داد. حالا اتکا به یک جنگنده واحد رویدادی کمنظیر است، هرچند این احتمال وجود دارد که نیروی دریایی آمریکا نیز به جای توسعه یک جنگنده کاملا مجزا (در قالب پروژه F/A-XX)، نسخهای تغییریافته از F-۴۷ را اتخاذ کند که این امر حجم تولید این پروژه را به شدت افزایش خواهد داد.
راهکار موقت آمریکا برای کاهش فاصله با چین
با توجه به تاخیرهای پیشبینیشده در پروژه F-۴۷، وزارت دفاع آمریکا گفتگوهای جدی و فشردهای را با شرکت لاکهید مارتین آغاز کرده تا جنگنده F-۳۵ را با تزریق فناوریهای نسل ششم به سطح «نسل +۵» ارتقا دهد. مدیران لاکهید مارتین معتقدند این ارتقا میتواند با نیمی از هزینه، حدود ۸۰ درصد از قابلیتهای نسل ششم را به F-۳۵ ببخشد. اگرچه این اقدام به تنهایی برای پر کردن برتری جنگندههای جدید چینی کافی نخواهد بود، اما میتواند از ایجاد یک برتری مطلق هوایی برای چین جلوگیری کند تا زمانی که F-۴۷ سرانجام وارد میدان شده و موازنه قدرت را برقرار سازد.
۲۲۷۳۲۲