امیرمسعود عابدین: این روزها فرار از نمایشگرها تقریبا غیرممکن شده است. از تلفنهای همراه و رایانهها گرفته تا کابین خودروها، همهجا صحبت از صفحات نمایش کوچک و بزرگ است. امروزه حتی اقتصادیترین خودروهای بازار نیز به نمایشگرهای لمسی عریض مجهزند و موج جدیدی از صفحات نمایش سرنشین جلو، کل فضای داشبورد را پوشانده است. زمانی وجود یک صفحه نمایش در خودرو ابزاری جذاب برای جلب توجه جوانان محسوب میشد؛ اما با محول شدن کنترل بیشتر بخشهای خودرو به این نمایشگرها، این فناوری به یکی از دردسرهای بزرگ خودروسازان تبدیل شده است.
تاریک شدن ناگهانی نمایشگرها
آمارها نشان میدهند که در حال حاضر، حدود ۳۰ فراخوان فعال مربوط به سیستمهای نمایشگر خودرو در آمریکا وجود دارد که نزدیک به ۳٫۸ میلیون دستگاه خودرو را در بر میگیرد. این ایرادات از کار افتادن دوربین دنده عقب تا خاموش شدن کامل نمایشگرها و آمپرهای دیجیتال در حین رانندگی را شامل میشود. در میان تمام این موارد، عملکرد نامناسب تصویر دوربین دنده عقب به حساسترین موضوع برای سازمانهای ایمنی تبدیل شده است.
از فورد تا لامبورگینی؛ همه درگیر بحران یکسان
مشکل نمایشگرها به یک برند خاص محدود نمیشود. خودروسازی فورد از مجموع فراخوانهای سال ۲۰۲۶ خود، بیش از ۲ میلیون دستگاه را به دلیل نقص در نمایش تصویر دوربین دنده عقب فراخوانده است که مدلهای پرطرفداری مانند برانکو، اسکیپ، اکسپلورر و لینکلن اویاتور را شامل میشود. هوندا با بیش از ۳۲۵ هزار دستگاه، جنرال موتورز با حدود ۲۷۷ هزار دستگاه و حتی سازنده سوپراسپرتی مانند لامبورگینی نیز با مشکل سیاهی یا تصویر شطرنجی دوربین دنده عقب مواجه شدهاند.
چرا دوربینهای دنده عقب ناگهان سوژه اصلی فراخوانها شدند؟
علت اصلی افزایش چشمگیر این فراخوانها، به سختگیرانهتر شدن قوانین ایمنی اجباری بازمیگردد. طبق استانداردهای ایمنی، تمام خودروهای جدید موظفند تصویری کاملا شفاف و بدون تاخیر از فضای پشت خودرو به راننده ارائه دهند. از آنجایی که تصویر دوربین روی همان نمایشگر مرکزی سیستم مالتیمدیا پخش میشود، هرگونه باگ نرمافزاری که باعث کندی، سیاه شدن یا تاخیر در نمایش تصویر شود، حتی اگر خود لنز دوربین سالم باشد، سازمانهای ایمنی را مجاب به صدور دستور فراخوان رسمی میکند.
ایراد واقعی چیست؛ لنز دوربین یا نرمافزار؟
نکته مهم اینجاست که در بیشتر این پروندهها، خودِ لنز دوربین یا قطعات سختافزاری دچار مشکل نشدهاند، بلکه کدهای نرمافزاری رابط میان دوربین و سیستم مرکزی خودرو دچار باگ شدهاند. خاموش شدن ناگهانی صفحه نمایش فقط به تصویر دنده عقب محدود نمیشود؛ برندهایی نظیر هیوندای، جنسیس و نیسان نیز با فراخوانهای دهها هزار دستگاهی برای خاموش شدن ناگهانی داشبورد دیجیتال و مانیتور در حین حرکت مواجه شدهاند؛ اتفاقی که راننده را در سرعتهای بالا از دسترسی به کیلومترشمار و میزان سوخت محروم میکند.
نفوذ نرمافزار؛ هم فرصت بزرگ و هم ریسک بالا
بر اساس آمارهای معتبر، سهم خودروهای دارای نمایشگر لمسی از حدود ۵۰ درصد در سال ۲۰۱۴ به نزدیک ۹۸ درصد در سال ۲۰۲۶ رسیده است. هرچه وابستگی خودرو به کدهای نرمافزاری بیشتر میشود، احتمال بروز اختلال نیز بالا میرود. نقطه امیدوارکننده این است که امروزه خودروسازان میتوانند بسیاری از این ایرادات نرمافزاری را بدون نیاز به مراجعه حضوری مالکان به نمایندگیها و از طریق بهروزرسانیهای آنلاین (OTA) برطرف کنند؛ اما روی دیگر سکه این است که یک باگ کوچک نرمافزاری میتواند همزمان چند سیستم حیاتی خودرو را از کار بیندازد.
چالش اصلی خودروسازان در آینده
با وجود تمام انتقادها از حذف کلیدهای فیزیکی و تسلط نمایشگرها، واقعیت این است که مانیتورها از کابین خودروها رفتنی نیستند و در آینده نقش پررنگتری ایفا خواهند کرد. چالش اصلی صنعت خودرو در دهه آینده، فقط افزودن امکانات دیجیتالی جذاب نخواهد بود، بلکه تضمین پایداری و عملکرد بینقص این فناوریها در تمام شرایط رانندگی است؛ حوزهای که نشان میدهد خودروسازان هنوز مسیر درازی برای رسیدن به اطمینان کامل پیش رو دارند.
منبع: motor۱
۵۸۳۲۲