تینا مزدکی_برای اولین بار در سطح جهانی، محققان به کمک فناوری ویرایش ژن CRISPR-Cas۹ موفق به ایجاد تغییرات ژنتیکی در عنکبوتها شدند که نتیجه آن تولید تارهایی با درخشش قرمز فلورسانس بود. این دستاورد به عنوان یک نقطه عطف عمده در حوزه علم مواد و زیستفناوری به شمار میرود.
تار عنکبوت سالهاست که دانشمندان را به خود جلب کرده است به خاطر ویژگیهای شگفتانگیز آن، از جمله مقاومت فوقالعاده، انعطافپذیری بالا، وزن سبک و همچنین قابلیت تجزیهپذیری زیستی. این خصوصیات منحصر به فرد باعث شده بسیاری به تحقیق و مهندسی این الیاف طبیعی و بهبود ظرفیتهای آن بپردازند. با این حال، مداخله در فرایند بیولوژیکی تولید تار داخل بدن عنکبوت همواره یکی از چالشهای بزرگ محسوب میشود.
اما پژوهش جدیدی از دانشگاه بایرویت آلمان موفق به عبور از این مانع شده است. گروهی به رهبری پروفسور توماس شایبل، استاد بیومواد، با بهرهگیری از فناوری CRISPR-Cas۹، توانستهاند یک ژن خاص را در ساختار پروتئینی تار عنکبوت وارد کنند و به این ترتیب، تارهایی با خاصیت فلورسانس قرمز تولید نمایند.
در این پروژه که بر روی عنکبوت خانگی (Parasteatoda tepidariorum) انجام گرفت، محققان در ابتدا محلولی ویژه متشکل از سیستم ویرایش ژن و یک توالی پروتئینی فلورسانس قرمز را طراحی کردند. سپس با استفاده از میکروتزریق و پس از بیحرکت کردن عنکبوت ماده با گاز CO₂، محلول را به تخمهای بارور نشده تزریق کردند. پس از جفتگیری این مادهها با نرهای همگونه، نسل جدیدی از تارهای درخشان به رنگ قرمز تولید شد.
این درخشش قرمز، نشانهای واضح از موفقیت درج توالی ژنتیکی مورد نظر در تارهای تولیدی بود. به بیان دیگر، پروتئینی که مسئول این درخشش بود، اکنون به بخش جداییناپذیر از دستورالعمل ژنتیکی تولید تار تبدیل شده و امکان طراحی تارهایی با ویژگیهای جدید را ایجاد کرده است.
به گفتهی شایبل، این موفقیت تنها آغاز مسیر است. این دستاورد نه تنها افقهای جدیدی را برای توسعه مواد نوین در مهندسی پیشرفته و زیستشناسی باز میکند، بلکه ممکن است سنگبنای تولید تارهایی با مقاومت بالاتر نسبت به نمونههای طبیعی را فراهم کند. در بخشهای بعدی پروژه، محققان از نسخهای دیگر از CRISPR برای غیرفعالسازی ژنی به نام so استفاده کردند که منجر به تولید عنکبوتهایی بدون چشم شد. این مرحله از آزمایش به شناسایی ژنهای مؤثر در رشد عنکبوت کمک میکند و ابزاری مهم برای بررسی عملکرد ژنها در گونههای غیر از مگس میوه یا موش فراهم میآورد.
منبع: interestingengineering
۵۸۳۲۳