بر اساس گزارشی از صحت خبر، یک تقویتکننده لیزری نوین، با افزایش پهنای باند یعنی طول موجهای نوری که لیزرها میتوانند اطلاعات خود را منتقل کنند، به طرز چشمگیری سرعت انتقال دادهها را افزایش میدهد.
طبق اطلاعات منتشر شده، محققان پیشبینی میکنند که با توجه به رشد بیسابقه تولید و انتقال اطلاعات و توسعه خدمات انتقال محتوای صوتی و تصویری، همچنین بهرهگیری از دستگاههای هوشمند و مبتنی بر هوش مصنوعی، حجم ترافیک داده تا سال ۲۰۳۰ به دو برابر برسد. در این بین، پهنای باند به عنوان یک عامل کلیدی در افزایش ظرفیت انتقال اطلاعات، از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود.
در حال حاضر، سیستمهای مخابراتی فیبر نوری با ارسال پالسهای نوری لیزر از طریق کابلهای فیبر نوری، اطلاعات را منتقل میکنند. ظرفیت انتقال در این سیستمها به پهنای باند تقویتکننده مرتبط است.
اکثر لیزرهای به کار رفته در مخابرات مدرن نیاز به یک تقویتکننده دارند. این تقویتکنندهها با استفاده از فرآیند «گسیل تحریکی» (stimulated emission) شدت پرتوهای نوری را افزایش میدهند. پژوهشگران نوع جدیدی از فناوری لیزری را توسعه دادهاند که از تقویت نوری با کارایی بالا جهت انتقال داده استفاده میکند.
«پیتر آندرکسون» (Peter Andrekson)، استاد فوتونیک در «دانشگاه فناوری چالمرز» (Chalmers) سوئد، در این زمینه اظهار داشت: تقویتکنندههای مورد استفاده در سیستمهای ارتباطی نوری فعلی، دارای پهنای باندی در حدود ۳۰ نانومتر هستند. این در حالی است که تقویتکننده جدید ما، پهنای باندی معادل ۳۰۰ نانومتر دارد و قادر است اطلاعات را در هر ثانیه، ۱۰ برابر بیشتر از سیستمهای موجود منتقل کند.
تقویتکننده جدید از «نیترید سیلیکون» (silicon nitride) ساخته شده است. این ماده سرامیکی، سخت و مقاوم در برابر دماهای بالا میباشد. در این تقویتکننده، از موجبرهای مارپیچی برای هدایت مؤثر پالسهای لیزری و حذف ناهنجاریها از سیگنالها استفاده میشود. همچنین، این فناوری آنقدر کوچک شده است که میتوان چندین تقویتکننده را بر روی یک تراشه جمعوجور جا داد.
اگرچه سرعت نور ثابت است و نور لیزر سریعتر از لیزرهای عادی حرکت نمیکند، اما با وجود این پهنای باند بزرگتر، این تقویتکننده جدید قادر است ۱۰ برابر بیشتر از لیزرهای معمولی دادهها را منتقل کند. این تقویتکننده در حال حاضر در محدوده طول موجی ۱۴۰۰ تا ۱۷۰۰ نانومتر فعالیت میکند. مراحل بعدی این تحقیقات، بررسی عملکرد آن در طول موجهای دیگر، از جمله نور مرئی و طیف گستردهتری از نور فروسرخ خواهد بود.
دانشمندان بر این باورند که این تقویتکننده پتانسیلهای کاربردی متعددی در زمینه تصویربرداری پزشکی، طیفسنجی و میکروسکوپ داشته و کوچکسازی این فناوری میتواند به کاهش اندازه و هزینههای لیزرها برای کاربردهای مبتنی بر نور کمک کند.
«آندرکسون» بیان کرد: با اعمال تغییرات جزئی در طراحی، امکان تقویت نور مرئی و فروسرخ نیز وجود دارد. این مسئله به این معناست که این تقویتکننده میتواند در سیستمهای لیزری جهت شناسایی، بررسی و درمان پزشکی به کار رود. پهنای باند بزرگ، دقت بیشتری در بررسی و تصویربرداری از بافتها و اندامها فراهم کرده و به شناسایی زودهنگام بیماریها کمک خواهد کرد.
۵۸۵۸