“`html
تینا مزدکی_در طول تاریخ، انسانها به دلایل متعدد طلا را به عنوان یک دارایی ارزشمند شناختند. این فلز با دوام، چکشخوار، غیرسمی و شگفتانگیز است. اما یکی از عواملی که باعث میشود طلا اینقدر مورد توجه قرار گیرد، کمیاب بودن آن است. این ویژگی موجب میشود تا طلا به عنوان واحد پول مناسبی در نظر گرفته شود، هرچند به نظر میرسد این وضعیت در حال تغییر است. با کشف جدیدی که نشان میدهد هسته زمین در حال نشت مواد است، این فرضیه به چالش کشیده میشود؛ سوال اصلی اینجاست که چرا؟
نیلز مسلینگ، زمینشیمیدان دانشگاه گوتینگن و نویسنده اصلی این پژوهش، بیان کرد: «زمانی که نخستین اطلاعات بهدست آمد، متوجه شدیم که در واقع به دادههای حیرتآور دست یافتهایم! دادههای ما نشاندهنده نشت موادی از هسته زمین، از جمله طلا و دیگر فلزات با ارزش هستند.»
این یافته به عنوان قویترین شواهد نشت فلزات گرانبها از هسته زمین شناخته میشود و از طریق بررسیهای زمینشناختی سنگهای جزایر هاوایی بهدست آمده است. در بین عناصر شناسایی شده در این نمونهها، مسلینگ و همکارانش با کشف ایزوتوپی خاص از رودیم به نام ¹⁰⁰Ru نیز روبرو شدند.
چرا این ایزوتوپ خاص اهمیت دارد؟ رودیم یک فلز نقرهای-سفید است که نه تنها در سطح زمین وجود دارد بلکه در هسته زمین نیز در مقادیر بیشتری یافت میشود. ایزوتوپ ¹⁰⁰Ru حتی بیشتر قابل ردیابی است: بر اساس نتایج تیم تحقیق، ترکیب ایزوتوپی رودیم در مواد متصل به زمین در مراحل نهایی شکلگیری سیاره تغییر پیدا کرده است؛ این به این معناست که ایزوتوپهای رودیم در هسته و گوشته شکلهای متفاوتی دارند. به عبارتی دیگر، اگر در نمونههای سنگی، میزان ¹⁰⁰Ru بیشتر از حد معمول برای پوسته زمین باشد، این نشانهای است از این که منبع آن واقعاً از هسته زمین بوده که حدود ۳۰۰۰ کیلومتر زیر پای ما واقع شده است!
ماتیاس ویلبولد، استاد همکار در دانشگاه گوتینگن و یکی از نویسندگان این پژوهش، اظهار میکند: «نتایج ما نه تنها نشان میدهند که هسته زمین به شدت منزوی نیست، بلکه اکنون میتوانیم اثبات کنیم که مقادیر زیادی از این ماده داغ و فوقالعاده به سطح زمین میآیند تا جزایر اقیانوسی مانند هاوایی را شکل دهند.»
با اینحال، با وجود کشف منبع جدیدی از طلا و فلزات گرانبها، ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که آیا این داستانها مانند روایتهای فیلمهای apocalyptic نیستند؟ آیا باید از نشتی هسته زمین نگران باشیم؟ پاسخ به این سوال منفی است؛ حداقل در حال حاضر نگرانیها غیرضروری به نظر میرسند. زیرا هنوز نکات زیادی در این زمینه مبهم باقی ماندهاند. به طور مثال بسیاری از سوالات در مورد اینکه آیا این نشتی یک پدیده نادر است یا رایج، منبع آن چیست و چه موادی دیگر از هسته نشت کردهاند، هنوز بیپاسخ مانده است.
فورست هورتون، زمینشیمیدان مؤسسه اقیانوسشناسی وودز هول، که همچنین در سال ۲۰۲۳ کشفی مشابه درباره نشت هلیوم از هسته انجام داده است، توضیح میدهد: «ما اطلاعات بسیار کمی درباره هسته زمین داریم، به جز اینکه آن وجود دارد. به طور سنتی، تصور میشد که هسته و لایههای بیرونی سیاره (گوشته و پوسته) از نظر زمینشناسی مستقل از هم هستند و مادهای بین آنها جابهجا نمیشود. با این حال، دانشمندان به طور مداوم این درک را مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهند.» هورتون به جای نگرانی، این کشف را «جذاب» توصیف کرد و در مصاحبهای گفت که این کشف نشاندهنده این است که اعماق زمین بسیار پویاتر از آن چیزی هستند که پیشتر تصور میشد.
همچنین باید به نکات مثبت اشاره کرد. طلا یک منبع بسیار ارزشمند است که در صنایع الکترونیک، دندانپزشکی، پزشکی و حتی مهندسی فضایی کاربرد دارد. اما برای مسلینگ و تیمش، مهمتر از هر چیز، افقهای جدیدی است که این کشف برای تحقیقات زمینشناسی ایجاد کرده است. آنها اکنون با سوالات متعددی روبرو هستند که نیاز به پاسخی دقیق دارند؛ به عنوان مثال، این که آیا این فرایندهایی که اکنون مشاهده میشوند، در گذشته هم فعال بودهاند یا خیر؟ پاسخ به این سوال نیز نیازمند اثبات است. مسلینگ عنوان کرد: «یافتههای ما یک دیدگاه کاملاً نو برای درک تکامل درونی زمین ارائه میدهند.»
منبع: iflscience
۲۲۷۳۲۳
“`