غزال زیاری- آیا تا به حال در حین انجام ورزش احساس کردهاید که زمان به نوعی متوقف شده یا تمرینات شما بیپایان به نظر میرسند؟ این حس جالب و مشترک، توسط بسیاری از ما تجربه شده و علم نیز این احساس را به اثبات رسانده است.
یک مطالعه تازه نشان میدهد که در حین فعالیتهای بدنی شدید، احساس گذر زمان واقعاً کندتر میشود؛ بهویژه در تمرینات چالشبرانگیز مانند دوچرخهسواری ثابت.
در این تحقیق، ۳۳ نفر از شرکتکنندگان درخواست شدند که مسیری ۴ کیلومتری را با دوچرخه طی کنند. در مراحل مختلف مسیر، به آنها خواسته شد تا مدتی که احساس میکنند ۳۰ ثانیه سپری شده را تخمین بزنند. این ارزیابیها در پنج مرحله و در زمانهای مشخصی از فعالیت آنها انجام شد: پیش از شروع، در سه ایستگاه مختلف از مسیر و پس از اتمام دوچرخهسواری.
شرکتکنندگان این آزمایش را در سه وضعیت متفاوت انجام دادند:
۱- بهصورت انفرادی
۲- با در نظر گرفتن یک “رقیب خیالی” غیرفعال
۳- در شرایط یک رقابت واقعی
در تمام این سناریوها، شرکتکنندگان بهطور مداوم زمان ۳۰ ثانیه را کمتر از مقدار واقعی آن تخمین زدند. بهطور میانگین، ارزیابی آنها ۸ تا ۹ درصد زودتر از زمان واقعی بود؛ به این معنی که زمان برای آنها به شکل مشهودی کندتر به نظر میرسید.
جالب توجه است که این پدیده بدون توجه به شرایط آزمایش (تنهایی یا رقابتی) ثابت مانده است؛ یعنی تفاوتی نمیکرد که شخص تنها رکاب بزند یا در یک رقابت حضور داشته باشد؛ در هر حالت، احساس زمان آنها دچار اختلال شده بود.
همچنین، شدت یا فشار تمرین نیز تأثیر چشمگیری بر این پدیده نداشت.
این یافتهها سوالات جذابی درباره نحوه پردازش زمان توسط مغز و بدن در شرایط استرس فیزیکی مطرح میکند. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که در زمان انجام حرکات ورزشی شدید، بدن دچار تغییراتی مانند افزایش ضربان قلب، محدودیت در تمرکز و خستگی شدید میشود و این عوامل نیز میتوانند درک ما از گذر زمان را دستخوش تغییر کنند.
برای ورزشکاران حرفهای، این اختلال درک زمان میتواند روی سرعت و توازن حرکات (Pacing) آنها تأثیر داشته باشد. بسیاری از ورزشکاران سطح بالا برای انطباق با زمان، تکنیکهای تجسم ذهنی را به کار میگیرند؛ خواه در لحظه چرخش در استخر یا هنگام شتاب گرفتن در مسابقات دو و میدانی.

اما اگر مغز در حین مسابقه به نوعی “کشیدگی” یا “فشردگی” زمان روبرو شود، حفظ این انطباق میتواند چالشبرانگیز باشد. باید به یاد داشت که زمان در واقعیت کند نمیشود و این فقط یک حس ذهنی است.
به هر حال، این پدیده سؤالات مهمی درباره عملکرد مغز در شرایط استرس شدید به وجود میآورد. دانشمندان در تلاشند تا به درک بهتری از چگونگی تعامل مغز با محیط خارج دست پیدا کنند و در آینده ممکن است توانایی بیشتری در فهم روند یادگیری و سازگاری مغز با شرایط مختلف کسب کنیم.
این پژوهش به افراد کمک میکند تا در حین ورزش، متوجه شوند که احساس طولانی شدن زمان یک حس عمومی است و در نتیجه میتواند به آنها انگیزه بیشتری بدهد تا با صبوری و پشتکار بیشتری به تمرینات خود ادامه دهند.
منبع: bgr
۲۲۷۲۲۷