نگار علی- طبق گزارشی که در اوایل ماه مه توسط نشریه علمی «توان هوافضا» منتشر شد، تیمی از پژوهشگران آکادمی فناوری پرتاب چین (CALT) به همراه دانشگاه پلیتکنیک شمالغرب این کشور، توانستهاند با موفقیت آزمایش زمینی محفظه ODE را با بهرهگیری از سوخت معمولی جت (نفت سفید هوایی RP-3) به انجام رسانند. این آزمایش در شرایطی مشابه پرواز با سرعت هشت برابر صوت (ماخ ۸) در ارتفاع ۳۰ کیلومتری انجام شد و توانست بیش از دو ثانیه احتراق پایدار و متمرکز را ایجاد کند.
این دستاورد در حالی به وقوع پیوسته که موتورهای هایپرسونیک معمولی، مانند اسکرمجتها، اغلب نیازمند سوخت هیدروژنی هستند. بهکارگیری سوخت متداول جت در ODE میتواند یک قدم اساسی در زمینه عملیاتیسازی این فناوری خصوصاً برای مصارف نظامی به حساب آید.
ODE، که در دهه ۵۰ میلادی در دانشگاه میشیگان و با حمایت نیروی هوایی آمریکا توسعه یافت، نوعی موتور بدون قطعات متحرک است که نیروی پیشران را از ترکیب موج شوک و احتراق تولید میکند. به گفته ناسا، این نوع موتور مزایایی از جمله وزن سبکتر، نیاز کمتر به خنکسازی و کارایی بهتر در سرعتهای بسیار بالا نسبت به اسکرمجتها را داراست.
چین پیشتر نیز در فناوریهای مرتبط با منشأ آمریکایی به نتایج قابل توجهی دست یافته است. به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد که توانسته مشکلات فنی در توسعه گلولههای هوشمند هایپرسونیک برای پرتاب از توپ ریلی الکترومغناطیسی را حل کند؛ پروژهای که نیروی دریایی آمریکا آن را در سال ۲۰۱۲ آغاز کرده بود ولی در سال ۲۰۲۱ متوقف شد.
در نمونه اخیر، پژوهشگران چینی با یک آزمایش دقیق موفق به حفظ احتراق موجی در جریان هوای مافوق صوت شدند. سوخت بهوسیله نازلهایی بسیار کوچک وارد محفظه احتراق شده و پس از برخورد با گوهای زاویهدار، موج احتراق آغاز گردید. نتایج عددی نشان داد که فشار ناشی از انفجار به بیش از ۱۰ برابر حالت نرمال افزایش یافته است.
با این وجود، مقاله اشاره به محدودیتهایی نیز کرده است. از جمله اینکه تنها ۳۹ درصد از کانال عبور جریان بهطور مؤثر با سوخت پر شده بود و ناپایداریهایی به دلیل تغییر فشار مشاهده شد. پیشنهاداتی برای بهبود، شامل بازطراحی انژکتورها و افزایش زمان اختلاط سوخت و هوا مطرح گردیده است.
در حالی که همچنان تا طراحی و ساخت هواپیماهای مافوق سریع برای سفرهای بینقارهای فاصله وجود دارد، پژوهشگران چینی معتقدند که کاربردهای نظامی این فناوری در دسترستر خواهد بود. چین برنامهریزی کرده تا سال ۲۰۳۵ ناوگانی کوچک از هواپیماهای سرنشیندار هایپرسونیک ایجاد کند که قادر به دسترسی سریع به هر نقطه از زمین هستند. این کشور همچنین تسلیحات هایپرسونیک متنوعی مانند DF-17، YJ-21 و DF-27 را تولید و آزمایش کرده است.
این پیشرفتها در حالی صورت میگیرد که آمریکا همچنان با چالشهایی نظیر پایداری احتراق موجی و کنترل حرارت و فشار بالا روبهروست.
منبع: eurasiantimes
۲۲۷۲۲۷