نگار علی- در شرایطی که عربستان سعودی پروژهی «لاین» (The Line) را به عنوان یکی از نمادهای آیندهنگر ۲۰۳۰ و شیوههای جدید زندگی شهری ارائه میدهد، این طرح با انتقادات زیادی در زمینه محیطزیست روبهرو شده است. «لاین» که جزئی از پروژه بزرگ «نئوم» است، قرار است شهری خطی با طول ۱۷۰ کیلومتر و ارتفاعی حدود ۵۰۰ متر در دل بیابانهای عربستان بسازد؛ شهری با نمایی آینهای که گفته میشود قدمی انقلابی به سوی توسعه پایدار است. با این حال، فعالان محیطزیست دیدگاه متفاوتی دارند.
تهدید برای مسیرهای مهاجرت پرندگان
یکی از دغدغههای اصلی در مورد «لاین»، تأثیر آن بر پرندگان مهاجری است که هر ساله از طریق آسمان این ناحیه عبور میکنند. نمای آینهای این سازه عظیم میتواند تبدیل به مانع کشندهای برای میلیونها پرنده گردد. کارشناسان معتقدند این گونه سازهها در مسیرهای پرواز، میتواند سبب سردرگمی، برخورد و تلفات جانی فراوان پرندگان شود. این موضوع امروزه به یکی از چالشهای مهم زیستمحیطی پروژه تبدیل شده و بحثهای جدی درباره همزیستی توسعه شهری و اکوسیستمهای حساس به وجود آورده است.
جاهطلبی بیسابقه، اما با تأخیرهای جدی
این طرح «لاین» قرار بود تا سال ۲۰۳۰ حدود ۹ میلیون نفر را در خود جا دهد، اما گزارشهای اخیر نشان میدهند که این هدف بسیار دور از دسترس است. تخمینها حاکی از آنند که حتی با فرض پیشرفت در پروژه، تا انتهای دهه فقط ۳۰۰ هزار نفر در این منطقه زندگی خواهند کرد. بیشتر فعالیتهای فعلی به مراحل خاکبرداری و ایجاد زیرساختها محدود شده و چالشهای مهندسی و تأخیرهای مکرر، چشمانداز اولیه طرح را مورد سؤال قرار دادهاند.
توسعه پایدار یا توهم تکنولوژیک؟
پروژه «لاین» هماکنون به مفهومی تبدیل شده است که دو مسیر متفاوت را به هم میآمیزد: از یک سو دیدگاه پیشرفته در ساخت شهری هوشمند، پایدار و مبتنی بر نوآوریهای معماری؛ و از سوی دیگر، مسئولیتپذیری نسبت به محیطزیست و حفاظت از تنوع زیستی. این پروژه، نماد تنشی است که میان جاهطلبیهای صنعتی و ملاحظات زیستمحیطی در دنیای امروزی پرچمدار شده است.
فعالان محیطزیست این پرسش را مطرح میکنند: «چه مدت میتوان به نام پیشرفت از منابع طبیعی هزینه کرد؟» پاسخ به این سؤال نه تنها برای آینده پرندگان مهاجر عربستان، بلکه برای سرنوشت توسعه پایدار در سطح جهانی حائز اهمیت خواهد بود.
منبع: sustainability-times
227227