“`html
تینا مزدکی_ زمانی که اپل نخستین گوشی خود را با صفحهنمایشهایی که حتی قادر به پشتیبانی از «کپی-پیست» نبودند به بازار عرضه کرد، کمتر کسی بود که تصور کند روزی همان شرکت، یک آیفون با فناوری هوش مصنوعی پیشرفته، دوربینهایی بهقدری قوی مثل دوربینهای سینمایی و چیپستهای اختصاصی تولید خواهد کرد. اما این داستان مختص اپل نیست. در این گزارش، سفری در زمان خواهیم داشت؛ از زمانی که گوگل بیسر و صدا وارد عرصه با پیکسلها شد تا به امروز که با سری پیکسل پرو به ادعای سلطنت در دنیای عکاسی پرداخته است. همچنین از مایکروسافتی که با ویندوز فون قصد داشت متفاوت جلوه کند و اکنون تقریباً از رقابت در این میدان خارج شده است.
در این گزارش، به بررسی نخستین گوشیهای هوشمندی که برندهای معتبری چون اپل، گوگل، سامسونگ، هواوی، شیائومی، سونی و مایکروسافت به بازار عرضه کردند، خواهیم پرداخت؛ محصولاتی که شاید در حال حاضر ساده و ابتدایی به نظر بیایند، ولی در زمان خود نشانهای از یک آغاز جسورانه یا حداقل تلاشی نوآورانه بودند.
اپل: آیفون
- اولین مدل: آیفون (نسل اول)
- تاریخ عرضه: ۲۹ ژوئن ۲۰۰۷
- آخرین پرچمدار: سری آیفون ۱۶
نخستین آیفون کمپانی اپل (Apple)، در ژانویه ۲۰۰۷ توسط استیو جابز به نمایش درآمد؛ محصولی که نهتنها آغازگر فصل جدیدی در تاریخ گوشیهای همراه بود، بلکه خود را بهعنوان ترکیبی از سه دستگاه انقلابی ارائه داد: یک آیپد با کنترل لمسی، یک گوشی موبایل نوآور و یک ابزار ارتباطی اینترنتی پیشرفته. این گوشی با صفحهنمایش ۳.۵ اینچی لمسی، میکروفون، کنترلهای هدفون، حافظه داخلی ۴، ۸ یا ۱۶ گیگابایتی و طراحی مینیمالیستیاش، استانداردهایی را به وجود آورد که امروزه برای کاربران گوشیهای هوشمند عادی به حساب میآیند. این مدل با سیستمعامل iPhone OS ۱.۰ عرضه شد و تا نسخهٔ ۳.۱.۳ بهروزرسانی شد. والاستریت ژورنال در آن زمان، آن را «رایانهای دستی و پیشرو» نامید و مجله تایم نیز به آن عنوان «اختراع سال» را اهدا کرد.
گوگل: نکسوس و پیکسل
- اولین مدل: نکسوس One (تولید مشترک با HTC)
- تاریخ عرضه: ژانویه ۲۰۱۰
گوشیهای نکسوس گوگل (Google Nexus) مجموعهای از گوشیهای هوشمند و تبلتها هستند که گوگل بههمراه شرکتهای سختافزاری متفاوت تولید میکند؛ هدف اصلی این کار نمایاندن تجربه خالص و بدون واسطه از سیستمعامل اندروید بود. بر خلاف برند پیکسل گوگل (Pixel) که بهطور کامل تحت مدیریت خود گوگل ساخته میشود، گوشیهای نکسوس توسط شرکتهای ثالث (مانند HTC، سامسونگ، LG و هواوی) ساخته میشدند، اما نرمافزار و تجربه کاربری تحت کنترل گوگل بود. نخستین گوشی از سری نکسوس، Nexus One، در ژانویه ۲۰۱۰ معرفی شد. این گوشی که توسط HTC طراحی و ساخته شده بود، به طور کامل نمایانگر دیدگاه گوگل نسبت به آینده اندروید بود.
- اولین مدل: پیکسل و پیکسل XL
- تاریخ عرضه: ۲۰ اکتبر ۲۰۱۶
- آخرین پرچمدار: سری پیکسل ۹
نخستین گوشیهای سری پیکسل گوگل (Google Pixel) شامل Pixel و Pixel XL، در تاریخ ۴ اکتبر ۲۰۱۶ رونمایی شده و در تاریخ ۲۰ اکتبر همان سال به بازار عرضه شدند. این سری بهعنوان جانشین مستقیم خانواده نکسوس معرفی گردید و هدف آن فراهم کردن سختافزار و نرمافزاری بود که بهطور کامل تحت کنترل و طراحی گوگل تولید شود؛ تغییر ریشهای نسبت به نکسوس که در آن سختافزار توسط دیگر شرکتها ساخته میشد. گوشیهای Pixel و Pixel XL توسط HTC تولید شده بودند، ولی بر خلاف نکسوس، برند گوگل بهطور کامل بر روی آنها حک شده بود. این دو دستگاه تحت شعار تبلیغاتی “Made by Google” عرضه شدند و ویژگی ممتاز آنها، تمرکز ویژه بر روی دوربین و هوش مصنوعی بود. برای اولینبار، گوگل اپلیکیشن اختصاصی Google Assistant را با این گوشیها معرفی کرد. Pixel دارای صفحهنمایش ۵ اینچی و Pixel XL دارای صفحهنمایش ۵٫۵ اینچی بودند، و هر دو از پردازندهٔ Snapdragon ۸۲۱ بهرهمند بودند و با سیستمعامل Android ۷.۱ Nougat عرضه شدند.
“““html
عرضه شدند.

سامسونگ: گلکسی
- مدل اولیه: سامسونگ گلکسی GT-I۷۵۰۰
- تاریخ معرفی: ۲۹ ژوئن ۲۰۰۹
- آخرین پرچمدار: سری گلکسی اس۲۵
اولین گوشی هوشمند سامسونگ (Samsung) با پلتفرم اندروید، که Galaxy GT-I۷۵۰۰ نام دارد، در تاریخ ۲۷ آوریل ۲۰۰۹ رونمایی و در ۲۹ ژوئن همان سال به بازار عرضه شد. البته باید به این نکته توجه کرد که این مدل، نخستین گوشی هوشمند سامسونگ به شمار میآید؛ پیش از آن، در سال ۱۹۸۸، این شرکت گوشی موبایل Samsung SH-۱۰۰ را معرفی کرده بود که به نسل اول شبکههای موبایلی (۱G) تعلق داشت و در واقع، فاقد هوش بود. در حقیقت، سامسونگ با ورود Galaxy GT-I۷۵۰۰ به دنیای گوشیهای هوشمند مبتنی بر اندروید، نخستین گام خود را برداشت.
این گوشی، که آغازگر خانواده بزرگ گلکسی (Galaxy) محسوب میشود، از نسخه ۱.۵ اندروید (Cupcake) استفاده میکرد و با نمایشگری ۳.۲ اینچی از نوع AMOLED، پردازندهای ۵۲۸ مگاهرتزی، دوربینی ۵ مگاپیکسلی و حافظه داخلی ۸ گیگاباتی به بازار ارائه گردید؛ ویژگیهایی که در آن زمان بسیار پیشرفته و تحسینبرانگیز به شمار میآمدند. GT-I۷۵۰۰ نه تنها مقدمهای بر ورود سامسونگ به اکوسیستم اندروید بود، بلکه رقابت جدی با دیگر تولیدکنندگان گوشیهای هوشمند را فراهم کرد. هرچند این مدل در مقایسه با رقبا کمتر شناخته شده بود، اما مسیری را هموار کرد که در نهایت به عرضه گوشیهایی مانند سری Galaxy S، Note و Z منجر شد؛ محصولاتی که سامسونگ را به یکی از بازیگران برجسته بازار جهانی گوشی تبدیل کردند.

هوآوی: U
- مدل اولیه: هوآوی U۸۲۲۰
- تاریخ عرضه: اکتبر ۲۰۰۹
- آخرین پرچمدار: سری هوآوی پیورا ۷۰
اولین گوشی هوشمند این شرکت، هواوی (Huawei) با نام Huawei U۸۲۲۰ در سال ۲۰۰۹ معرفی و به بازار عرضه شد. این دستگاه که در برخی مناطق با نام T-Mobile Pulse شناخته میشد، قدم اول رسمی هواوی برای ورود به عرصه گوشیهای هوشمند با سیستمعامل اندروید بود. Huawei U۸۲۲۰ بهعنوان یک گزینه اقتصادی، با سیستمعامل اندروید ۱.۵ (Cupcake) به بازار آمد و دارای صفحهنمایش ۳.۵ اینچی با رزولوشن ۳۲۰×۴۸۰ پیکسل، دوربینی ۳.۲ مگاپیکسلی، حافظه رم ۱۹۲ مگابایتی و حافظه داخلی ۲۵۶ مگابایتی بود. این دستگاه امکان افزوده شدن کارت حافظه microSD تا ظرفیت ۱۶ گیگابایت را داشت و به امکاناتی نظیر Wi-Fi، GPS و ارتباطات ۳G تجهیز شده بود.
Huawei U۸۲۲۰ بهعنوان یکی از نخستین گوشیهای اندرویدی اقتصادی در بازار شناخته شده و زمینهساز ورود هواوی به سطح جهانی در عرصه گوشیهای هوشمند شد. این دستگاه با قیمتی مقرونبهصرفه ارائه گردید و در برخی بازارها بهعنوان نخستین گوشی اندرویدی با طرح پرداخت اعتباری (Pay As You Go) معرفی گردید.

شیائومی: می
- مدل اولیه: شیائومی می ۱
- تاریخ عرضه: ۱۶ اوت ۲۰۱۱
- آخرین پرچمدار: سری شیائومی ۱۵
نخستین گوشی هوشمند از سوی شیائومی (Xiaomi)، تحت عنوان Xiaomi Mi ۱، در تاریخ ۱۶ اوت
“““html
در سال ۲۰۱۱، شیائومی جایگاه خود را با معرفی دستگاهی به نام “Mi One” یا “Xiaomi Phone” تثبیت کرد. این گوشی که در اکتبر ۲۰۱۱ به بازار عرضه شد، نقطه عطفی برای این برند در حوزه سختافزار موبایل به شمار میرود. از ویژگیهای بارز این دستگاه میتوان به پردازنده دو هستهای Qualcomm Snapdragon S۳ با فرکانس ۱.۵ گیگاهرتز، یک گیگابایت حافظه رم، حافظه داخلی ۴ گیگابایت، صفحهنمایش ۴ اینچی با وضوح ۸۵۴×۴۸۰ پیکسل، دوربین پشتی ۸ مگاپیکسلی، دوربین جلویی ۲ مگاپیکسلی و باتری ۱۹۳۰ میلیآمپرساعتی اشاره کرد. Xiaomi Mi ۱ با سیستمعامل اندروید ۲.۳ (Gingerbread) و رابط کاربری MIUI ارائه شد.
قیمت رقابتی این گوشی یکی از عوامل کلیدی موفقیت آن بود، زیرا Mi ۱ با قیمت ۱۹۹۹ یوان (تقریباً ۲۸۰ دلار در زمان خود) عرضه شد و در عرض تنها ۳۴ ساعت، بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ پیشسفارش دریافت کرد. این استقبال بسیار زیاد، نشاندهنده تقاضای چشمگیر برای گوشیهای هوشمند با کیفیت و قیمت مناسب بوده و به رشد سریع شیائومی در بازار جهانی کمک شایانی کرده است.

سونی: اکسپریا
- مدل اولیه: سونی اریکسون اکسپریا X۱۰
- تاریخ معرفی: فوریه ۲۰۱۰
- آخرین پرچمدار: سونی اکسپریا ۱ VII
نخستین گوشی هوشمند شرکت سونی، با نام Sony Ericsson Xperia X۱، در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۸ روی کار آمد. این گوشی که در نمایشگاه جهانی موبایل (MWC) همان سال معرفی گردید، نقطه شروع سری Xperia به حساب میآید و نشاندهنده اولین تلاش سونی در ورود به بازار گوشیهای هوشمند تحت سیستمعامل Windows Mobile ۶.۱ بود. طراحی و تولید Xperia X۱ به عهده شرکت تایوانی HTC بود و با طراحی کشویی منحنی و بدنهای از آلومینیوم، ترکیبی از زیبایی و عملکرد را به ارمغان میآورد. این گوشی دارای صفحهنمایش لمسی ۳ اینچی با وضوح WVGA، صفحهکلید فیزیکی QWERTY، دوربین ۳.۲ مگاپیکسلی، Wi-Fi، GPS، بلوتوث و پشتیبانی از شبکههای ۳G بود.
یکی از ویژگیهای برجسته Xperia X۱، رابط کاربری X-Panels بود که این امکان را به کاربران میداد تا به راحتی بین پنلهای مختلف جابجا شوند و به برنامهها و خدمات گوناگون دسترسی پیدا کنند. این نوآوری تجربهای متفاوت از تعامل با گوشیهای هوشمند را به وجود آورد و سونی اریکسون را در مسیری رقابتی با سایر تولیدکنندگان برجسته قرار داد.

مایکروسافت: لومیا
- مدل اولیه: مایکروسافت لومیا ۵۳۵
- تاریخ عرضه: نوامبر ۲۰۱۴
- آخرین پرچمدار: Surface Duo ۲
نخستین گوشی هوشمند برند مایکروسافت (Microsoft) که بدون نام نوکیا وارد بازار شد، Microsoft Lumia ۵۳۵ نام دارد. این گوشی در نوامبر ۲۰۱۴ به بازار آمد، پس از آنکه مایکروسافت با خرید بخش موبایل نوکیا، تصمیم به کنار گذاشتن نام این برند معروف گرفت و محصولات خود را با هویت تازهای به عرضه رساند. Lumia ۵۳۵ به عنوان یک گوشی اقتصادی با سیستمعامل Windows Phone ۸.۱ شناخته میشود و تمرکز آن بر ارائه تجربهای یکپارچه با خدمات خاص مایکروسافت نظیر Skype، Office و OneDrive بود. شعار تبلیغاتی این محصول به این صورت بود: «تجربهای بزرگ، با قیمتی نهچندان بزرگ.»
این گوشی با نمایشگر ۵ اینچی، دوربینهای ۵ مگاپیکسلی در جلو و عقب، دستیار صوتی Cortana و کاشیهای زنده (Live Tiles) طراحی شده و تلاشی جدی از سوی مایکروسافت برای ورود مستقل به بازار گوشیهای هوشمند به شمار میرود؛ تلاشی که هرچند با جاهطلبی آغاز شد، اما با چالشهای جدی روبهرو گردید. مایکروسافت در نهایت به دلایل گوناگون از بازار گوشیهای هوشمند کنار کشید.
“`
شکست تجاری سیستمعامل Windows Phone عمدتاً به کمبود یک اکوسیستم نرمافزاری قوی و رقابت سخت با سیستمعاملهای اندروید و iOS مرتبط بود.

تحول تلفنهای همراه از مدلهای ساده و ابتدایی به پرچمداران پیشرفته و چندمنظوره نمایانگر رشد سریع تکنولوژی و سازگاری بیوقفه برندهای معتبر با نیازهای جدید مصرفکنندگان است. امروزه گوشیهای هوشمند فراتر از صرفاً یک وسیله ارتباطی عمل میکنند و به مرکز کنترل زندگی دیجیتالی انسان تبدیل شدهاند. با این حال، این تمام ماجرا نیست. پیشرفتهای چشمگیر در زمینه هوش مصنوعی، فناوریهای پوشیدنی، واقعیت ترکیبی و حتی رابطهای عصبی موجب بوجود آمدن سوالاتی در زمینه آینده این کمپانیها شده است: آیا آنان قادر خواهند بود مرزهای جدیدی را عبور کنند؟ آیا همچنان در این رقابت پیچیده باقی میمانند یا همانند مایکروسافت از این عرصه کنار میروند؟
۵۸۳۲۳