بر اساس گزارش صحت خبر، طی روزهای اخیر، اخبار مثبتی از نحوه اخراج مهاجران افغانستانی به دست نمیآید. این گزارشات حاکی از آن است که در برخی موارد، رفتارهای دهدتی و غیرانسانی نسبت به این افراد صورت میگیرد. نکته حائز اهمیت این است که موج افغانستانستیزی در کشور ما، به مدت بیش از دو سال به یک رویکرد اجتماعی تبدیل شده است. رویکردی که متاسفانه باعث زیر سوال رفتن فرهنگ و تاریخ غنی این سرزمین و مردم آن شده است.
تجارت نیوز در گزارشی نوشت: طی دو سال اخیر، بسیاری از اتباع افغانستان در اکثر شهرها و استانهای ایران با هجمه و آزار و اذیت مواجه شدهاند. دولتها بهمنظور اخراج این مهاجران از کشور، تمام ظرفیتهای خود را به کار گرفتهاند. اما سوال این است که آیا مسئولیت این وضعیت را باید از خود مهاجران خواست یا این انتقاد به مقامات کشور که سالها بدون نظارت و برنامهریزی صحیح، به پذیرش این افراد اقدام کردند، وارد است؟
مهاجران افغانستانی ایران را بهعنوان اولین پناهگاه امن خود میشناسند؛ آنها به دلیل جنگهای بیپایان با طالبان و مشکلات اقتصادی فراوانی که با آنها روبرو بودند، ایران را بهعنوان وطن دوم خود انتخاب کرده و اقدام به ساختن زندگی جدید نمودند. اما اکنون به ناگاه با سیلی از طرد و نفرت توسط کشوری که روزگاری برای آنها خانهای امن به شمار میرفت، روبرو شدهاند. بسیاری از آنها زندگی خود را در ایران بنیانگذاری کردند و فرزندانشان در این دیار به دنیا آمدند، و با سختکوشی، آنچه را که در افغانستان از دست داده بودند، در ایران بدست آوردند.
وضعیت اقتصادی و اجتماعی، افغانستانستیزی را تشدید کرده است
میلاد منصوری، جامعهشناس در این خصوص به تجارتنیوز میگوید: متاسفانه شرایط اقتصادی و اجتماعی حاکم در سالهای اخیر، موج افغانستانستیزی را در میان مردم تقویت کرده است، اما نباید سهم دولتها در این افزایش را نادیده گرفت.
او ادامه میدهد: مردم ایران سالها با همسایگان افغانستانی خود در صلح و آرامش زندگی کردهاند. در واقع، افغانها به نیروی کار جانفشانی در ایران تبدیل شدند. آنها با توجه به وضعیت سخت خانه خود، ایران را بهعنوان خانه امنی انتخاب کرده و برای ماندن و ادامه زندگی در این سرزمین از هیچ تلاشی فروگذار نکردند.
این جامعهشناس اضافه میکند: اتباع افغانستان با انجام کارهای سخت و پایبندی به اصول اخلاقی، اعتماد اجتماعی ایرانیان را کسب کردهاند. اما حالا سوال این است که چه عواملی باعث شد تا این اعتماد و اعتبار در یک چشم به هم زدن از دست برود و وضعیت کنونی به وجود آید.
مهاجران، دشمن نیستند
منصوری در بخش دیگری از سخنان خود بر این نکته تاکید میکند که مهاجرت همیشه جنبههای مختلفی داشته است و بسیاری از ایرانیان که به کشورهای غربی، اروپایی و آمریکایی مهاجرت کردهاند، با مشکلات زیادی روبرو بودهاند. اما این کشورها از قوانین مدونی در این زمینه برخوردارند.
او تصریح میکند: متاسفانه ما مدتهاست که همسایگان افغانستانی خود را بدون هیچگونه نظارت و برنامهای صحیح پذیرفتهایم و به گونهای که بسیاری از آنها به دلیل همین بینظمی، توانایی تحصیل و حضور در جامعه را از دست دادهاند. اینگونه به نظر میرسد که ما تا زمانی این افراد را به گرمی پذیرفتهایم که به نیروی کار مزدوری نیاز داشتیم و حالا در شرایط جدید اقتصادی، آنها را بهعنوان مهاجم مشاهده میکنیم، نه بهعنوان مهاجر.
حتی برای بازگشت این افراد به وطنشان نیز قوانین مدونی نداریم
این جامعهشناس ادامه میدهد: تغییر نگرش ما نسبت به اتباع افغانستان از مهاجر به مهاجم، باعث بروز این سطح از رفتارهای غیرانسانی علیه آنها شده است. ما حتی برای بازگرداندن این افراد به کشور خودشان نیز هیچ چارچوب قانونی مشخصی نداریم. این نوع برخوردها موجب میشود تا تصویر اجتماعی ایران تحت تاثیر قرار گیرد و…
“`html
در گذشتهای نه چندان دور، چهرهای مهماننواز، دلسوز و همراه به چهرهای نژادپرست و ضدانسانی تبدیل گردید.
او ادامه میدهد: تعداد زیادی از ایرانیان در کشورهای اروپایی همواره با این مسئله دست و پنجه نرم کرده و واکنشهایی نسبت به رفتارهای نژادپرستانه در غرب داشتهاند و متأسفانه اکنون ما در وطن خود اینگونه با افرادی برخورد میکنیم که سالها با آنها در صلح و آرامش زندگی کردهایم.
اخراج نادرست اتباع افغانستان از ایران نشاندهنده عدم برنامهریزی مسئولان است
میلاد منصوری به این مساله اشاره میکند که هم در سالهایی که درهای ایران به روی مهاجران افغان باز شد و هم اکنون که به این شکل افراد را از کشور میرانند، همه اینها به دلیل عدم برنامهریزی صحیح مسئولان است. این بیبرنامگی عواقب خود را بر افرادی تحمیل میکند که هیچ نقشی در وقوع این مسائل ندارند.
مردم ایران همواره با اتباع افغانستان با رفتار نیکو برخورد کردهاند
او تاکید میکند: ملت ما هیچگاه با اتباع افغانستان رفتاری بیادبانه نداشته و ندارند. حتی در این روزها شاهد شکلگیری پویشهای مختلفی برای جلوگیری از عملهای ضدانسانی به این اتباع هستیم، اما باید اذعان کنیم که مشکلات اقتصادی و اجتماعی ناشی از پاندمی کرونا در کشور باعث شده که برخی افراد این مهاجران را به عنوان کسانی که فرصتهای زندگی را از آنها گرفتهاند، ببینند.
این جامعهشناس به این نکته میپردازد: این نوع نگرش کاملاً نادرست است. بیشتر اتباع افغانستان سالها در مشاغلی کار کردهاند که بسیاری از مردم ایران تمایلی به انجام آنها نداشته و یا برای انجام آن دستمزدهای کلان طلب کردهاند، اما این افراد بدون هیچ شکایتی با حداقل دستمزد این کارها را به انجام رساندهاند.
منصوری در پایان بیان میکند: به جای اینکه علت مشکلات اقتصادی، اجتماعی و بیکاری را در مهاجرت اتباع افغانستان بررسی کنیم، بهتر است نگاهی به برنامههای نادرست داشته باشیم که در این سالها کشور را به وضعیتی دشوار رسانده است. یافتن مقصر قطعا راهکاری برای خروج از این شرایط نیست.
۲۲۳۲۱۷
“`