“`html
مریم فکری: سرانجام، پس از تقریباً شش سال حضور ایران در فهرست سیاه افایتیاف، روز جمعه هفته گذشته خبری منتشر شد که به نظر میرسد نقطهعطفی در روابط مالی کشور باشد.
دبیرخانه FATF با ارسال دعوتنامهای رسمی به دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با جرایم پولشویی و تأمین مالی تروریسم و رییس مرکز اطلاعات مالی کشور، از وی خواسته است تا در نشستهای حضوری این نهاد در مادرید شرکت نماید.
این دعوت نتیجه یک روند طولانی و دشوار است که طی دو سال گذشته با ارائه مستندات، گزارشهای فنی و نهایتاً تصویب «کنوانسیون پالرمو» آغاز شدهاست؛ مسیری که اکنون به مرحلهای رسیده که میتواند سرنوشت پرونده ایران در FATF را تحت تأثیر قرار دهد.
طبق گزارشهای منتشر شده، هدف این نشستها عادیسازی وضعیت پرونده ایران، تعلیق اقدامهای تلافیجویانه و ایجاد زمینههایی برای خروج از لیست کشورهای پرخطر میباشد.
در این میان، به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، ایران از ۱۵ مرداد بهطور رسمی به عضویت کنوانسیون پالرمو درآمد.
او تصریح میکند که تحول مهم اخیر، که لزوماً به افایتیاف مربوط نمیشود، عضویت جمهوری اسلامی ایران در «کنوانسیون مقابله با جرایم سازمانیافته فراملی» معروف به کنوانسیون پالرمو است. پس از تأیید این عضویت در مراجع ذیصلاح، سند الحاق ایران به این کنوانسیون به دبیرکل سازمان ملل متحد ارائه شد. این عمل در تاریخ ۱۵ مرداد (۶ اوت) انجام گرفت و بدین ترتیب ایران بهطور رسمی وارد این کنوانسیون شد.
تأثیر افایتیاف بر اقتصاد ایران چیست؟
کارشناسان و فعالان اقتصادی در سالهای اخیر بارها اشاره کردهاند که پذیرش افایتیاف از لحاظ تسهیل روابط تجاری و کاهش هزینههای مبادلات، یک گام مهم به سمت بهبود وضعیت اقتصادی کشور محسوب میشود، اما با این وجود، فرصتها یکییکی در حال از دست رفتن هستند.
محمدصادق الحسینی، اقتصاددان، در گفتوگو با خبرگزاری صحت خبر در مورد تأثیر افایتیاف بر اقتصاد ایران بیان میدارد: «قبل از هر چیز، باید موضوع را به درستی درک کنیم و بررسی کنیم آیا افایتیاف ممکن است ما را از لیست سیاه خارج کند و به عنوان یک کشور عادی در وضعیت کنونی بپذیرد یا خیر. پس از آن، باید پی بگیریم که اگر افایتیاف چنین اقدامی انجام دهد، تأثیر آن بر بازارها و در اقتصاد چگونه خواهد بود.»
وی ادامه میدهد: «در این خصوص بایستی بگوییم احتمال خروج ایران از لیست سیاه در این مرحله بهطور فعلی منتفی است اما اگر سیافتی در ایران تصویب شود و ایران نیز هم پالرمو و هم سیافتی را پذیرفته باشد، به احتمال زیاد از لیست سیاه خارج شده و وارد لیست خاکستری خواهیم شد، زیرا برای خروج از لیست سیاه و رفتن به لیست خاکستری، نیاز به رأیگیری پلنری نیست و با رعایت برخی الزامات میتوانیم وارد لیست خاکستری FATF شویم.
این کارشناس اقتصادی تأکید میکند: «اما ورود از لیست خاکستری برای ایران در حال حاضر ممکن نیست، حتی با پذیرش این دو کنوانسیون. زیرا فرصتها را از دست دادهایم و در زمانی که اسرائیل عضو اصلی نبود، اقدامهای لازم را انجام ندادیم. اکنون اسرائیل به عنوان عضو اصلی شناخته شده و رأیگیری نیز اجماعی است؛ به این معنا که همه کشورهای عضو باید رأی دهند و یک کشور نیز اگر رأی ندهد، نمیتواند از لیست خارج شود، مگر آن که شرایط خاصی برقرار گردد که در آن صورت، ایران و آمریکا به توافق برسند و آمریکاییها عملاً تعهد خارج شدن ایران از لیست خاکستری را لغو نمایند.»
فرصتها یکی یکی از دست رفتند
الحسینی متذکر میشود: «در نتیجه، در حال حاضر برای ایران تغییری خاصی ایجاد نخواهد شد. برگزاری جلسهای برای بررسی اقدامات ایران، رویداد خوبی تلقی میشود؛ اما نه به معنای خروج از لیست سیاه و نه به معنای ورود به لیست خاکستری. حتی در صورت تصویب سیافتی، تنها از لیست سیاه خارج شده و در لیست خاکستری باقی خواهیم ماند.»
وی میافزاید: «این بدان معنا نیست که با این حال، نباید کنوانسیونها را تصویب کنیم. ما فرصتها را یک به یک از دست دادهایم و وقتی باید اقدام درست را انجام میدادیم، به دلایل مختلف به وضعیتی رسیدهایم که حالا چه کنوانسیونها را تصویب کنیم و چه نکنیم، از لیست خاکستری خارج نخواهیم شد. اما همین که فعلاً از لیست سیاه…»
“““html
خروج از وضعیت کنونی گامی مثبت برای کشور است و قطعا باید این مسیر را دنبال کنیم.
این اقتصاددان خاطرنشان میسازد: افرادی که باور دارند پذیرش افایتیاف منجر به افشای اطلاعات به خارج میشود، در اشتباه هستند. افایتیاف اغلب شامل یکسری دستورالعملها است؛ مشابه با راهنماهای اینترپل که هدف آن جلوگیری از پولشویی در کشور است. به عنوان مثال، یکی از این دستورها مربوط به نحوه جابهجایی پول نقد و یا انتقال به حسابها با رعایت چه مقرراتی است. این موارد واقعاً دستورالعملهای لازم محسوب میشوند.
الحسینی ادامه میدهد: اطلاعات تنها در زمانی ارائه میشود که خودتان بخواهید. در مورد اینترپل نیز شما مجرمانی را معرفی میکنید که قصد دارید.
وی تصریح میکند: افرادی که موجب افتضاح ایران شدند و با درک نادرست از افایتیاف، کشور را به این وضعیت رساندند که حتی با تصویب کنوانسیون، به سختی بتوانیم از لیست سیاه خارج شویم و فعلا در لیست خاکستری باقی بمانیم، باید پاسخگوی اقدامات خود باشند.
پیوستن ایران به افایتیاف چه تغییراتی در اقتصاد کشور ایجاد میکند؟
این اقتصاددان در مورد پیوستن ایران به لیست خاکستری افایتیاف بیان میکند: قرار گرفتن در لیست خاکستری، در شرایطی که هنوز تحریمها برقرار است، فایده زیادی برای ما ندارد. هدف ما این است که افایتیاف را بپذیریم تا زمانی که تحریمها لغو شدند، بتوانیم به راحتی مبادلات جهانی داشته باشیم.
الحسینی توضیح میدهد: اما خروج از لیست سیاه افایتیاف به ایرانیها کمک میکند تا بتوانند با مشکلات کمتری در خارج از کشور حساب بانکی باز کنند. این همچنین به برخی مبادلات ایران کمک میکند تا کمهزینهتر انجام شوند. علاوه بر این، بانکهای ایرانی از طریق شعبههای خود در خارج از کشور قادر خواهند بود اقداماتی موثر انجام دهند.
وی همچنین اظهار میکند: بهطور کلی تحریمهای آمریکایی بار اصلی را بر دوش ایران گذاشتهاند، اما باید اقدامات افایتیاف را به درستی انجام دهیم تا بعد از لغو تحریمها، کشور برای شروع به کار آماده باشد.
این کارشناس اقتصادی متذکر میشود: از طرفی، خروج ایران از لیست سیاه افایتیاف میتواند تأثیرات روانی مثبتی در داخل کشور بههمراه داشته باشد. این تأثیرات شامل بهبود وضعیت برخی سهامها در بورس مانند صنعت خودروسازی و بانکی است. همچنین این اقدام میتواند علامتی برای مردم باشد که در کشور ارادهای برای مذاکره و توافق و تغییر وضعیت سیاست خارجی وجود دارد.
الحسینی تأکید میکند: تمام این رویدادها باید در کنار توافقی با آمریکا صورت گیرد تا عملاً ایران را از بحران کنونی خارج کند. اگر این شرایط تحقق یابد، خروج ایران از لیست خاکستری نیز ممکن خواهد بود و در آن زمان اثرات واقعی و عمدهای بر اقتصاد کشور مشاهده خواهد شد.
مزایای مخالفان در مخالفت با پیوستن به افایتیاف چیست؟
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به این سؤال که منفعت مخالفان از عدم پذیرش افایتیاف چیست، بیان میکند: این موضوع را باید از خود ایشان بپرسید، اما بهطور طبیعی برآوردهایی میتوان کرد. بی شک، اسرائیل به عنوان رقیب و دشمن ایران از عدم تصویب افایتیاف در کشور بهرهمند میشود. برخی از تندروها نیز ممکن است تحت تأثیر افرادی نزول کرده باشند.
الحسینی ادامه میدهد: از سویی دیگر، بسیاری از این افراد اطلاعات کافی ندارند و تنها به اطلاعاتی که توسط نفوذیها به آنها منتقل میشود، اعتماد میکنند. به همین دلیل، با ناآگاهی و عدم اطلاع از سازوکارها، به مخالفت با افایتیاف میپردازند. این نوع مخالفت نشأت گرفته از جهل است زیرا اگر فردی شناختی از این سازوکارها داشته باشد، خواهد فهمید که این نوع استدلالها واقعاً بیپایه و اساس است.
وی تصریح میکند: افایتیاف به شکل جهانی توسط تمامی کشورها پذیرفته شده و ما نیز باید به همین سمت حرکت میکردیم. به وضوح مشخص است که منافع دشمنان ایران در قرار گرفتن کشور در لیست سیاه افایتیاف نهفته است. در واقع، افایتیاف هیچ آسیبی به ایران نمیزند.
۲۲۳۲۲۵
“`