“`html
بر اساس گزارشهای منتشر شده از خبرگزاری صحت خبر، موضوع حذف نام ایران از لیست اعضای شهرک بینالمللی هنر در پاریس یا سرنوشت چهار گالری ایرانی در سیته، به یکی از مسائل چالشبرانگیز در میان فعالان حوزه فرهنگ و هنر ایران تبدیل شدهاست. برخی منتقدان بر این باورند که عدم توجه و اقدام مناسب مسئولان، منجر به از دست رفتن این موقعیت کمیاب گردیده است. در مقابل، برخی مسئولان دولتی از جمله آیدین مهدیزاده، مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت ارشاد، اعلام کردهاند که هنوز فرصت برای حل این موضوع از دست نرفته و پیگیریها در حال انجام است. وی عنوان کرده که همکاری تیمهایی از وزارت ارشاد، موزه هنرهای معاصر، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه ادامه دارد. مهدیزاده بارها نسبت به بهبود روابط فرهنگی با فرانسه از طریق تعاملات داخلی و دیپلماتیک ابراز امیدواری کرده و تصریح کرده است که «هنرمندان ایرانی هنوز از ویترین سیته کنار گذاشته نشدهاند.»
انتقادات مطرح شده توسط منتقدان
شهرک بینالمللی هنر پاریس از دهه ۱۹۶۰ میلادی به عنوان یکی از مهمترین مراکز تجمع و اقامت هنرمندان جهانی شناخته میشود. ایران در زمان پهلوی با خرید و مجهز کردن چهار آتلیه خصوصی به این نهاد پیوست. این فضای هنری به منظور آشنایی هنرمندان معتبر ایرانی با جریانهای هنری مختلف طراحی و ایجاد شده بود.
در سالهای اخیر، نام سیته دوباره در محافل هنری و فرهنگی به میان آمده و نگرانیها نسبت به وضعیت آن افزایش یافته است. این افزایش نگرانی ناشی از اظهارات «جواد صادقی، کارشناس هنری در موزه هنرهای معاصر و مسئول پیگیری پرونده سیته در گفتگو با رسانهها» میباشد. هرچند که رسانهای که او برای نخستین بار وضعیت ایران در سیته را تبیین کرده، مشخص نیست؛ اما بیانهای او به موضوع روز تبدیل شد. وی اعلام کرده که ایران هنوز هیچ آتلیهای در این شهرک هنری ندارد و عملاً در مدت پنج ماه از این مجموعه جدا شده است. بر اساس گفتههای صادقی، مدیریت سیته به دلیل غیرفعال بودن ایران برای مدت پنج سال، اقدام به سلب مالکیت رسمی از ایران کرده است. او تصریح کرد: «آییننامه میگوید اگر کشوری در این مدت هنرمند اعزام نکند یا فعالیتی نداشته باشد، امکان استفاده از فضای اختصاصیاش سلب میشود. ما در این راستا هیچ فعالیتی نداشتیم.» وی همچنین خاطرنشان کرد: «از سال ۲۰۱۶، مدیریت سیته هشدار داده بود که تمامی فضاها باید بازسازی شوند، در غیر این صورت کشورها حق استفاده نخواهند داشت، اما ما هیچ اقدام موثری انجام ندادیم.» اظهارات وی بازتاب گستردهای داشته و در نهایت مهدیزاده در ویدئویی ۱۲ دقیقهای منتشرشده در خبرگزاری ایسنا به این اتهامات پاسخ داد.
موقف دولتمردان
مسئله سیته فقط به دو یا سه ماه اخیر مربوط نمیشود بلکه سابقهای طولانی دارد. آیدین مهدیزاده در سخنانش آغاز بحث را اینگونه مطرح میکند که ماجرای سیته، تنها یک بحث هنری نیست بلکه به زمینههای دیپلماتیک، اقتصادی، سیاسی و… نیز مرتبط میباشد که تحریمها بر روی حضور هنرمندان ایرانی در آن تأثیر گذاشته است. وی به سال ۲۰۱۸ اشاره میکند که نامهنگاریها برای چهار گالری مدنظر شروع شد. مهدیزاده همچنین به حضور هیأتمدیره سیته در سال ۲۰۱۹ در ایران اشاره نموده و به جلساتی که در آنها ایران متعهد به پرداخت هزینههای تعمیرات گالریها شد اشاره میکند. مدیرکل هنرهای تجسمی اذعان داشته که از سال ۲۰۱۹ به بعد، وارد فضای پیچیدهای از دیپلماسی بینالمللی شدهایم که شیوع ویروس کرونا نیز بر آن تأثیر گذاشته است. او تاکید میکند که در این بازه زمانی، نامههای ایران به سیته به دلایل مختلف بالاجبار در پاسخ نمانده است؛ از جمله به دلیل آییننامه جدید سیته (۲۰۲۲) که شرایط سختگیرانهتری برای ارسال هنرمندان ارائه داده است. در واقع، به گفتهی مهدیزاده، جمهوری اسلامی ایران با چالشهایی مواجه است، چرا که ورود هنرمندان منوط به تأیید سفارت فرانسه در ایران بوده و باید کنترل و نظارت داخلی نیز بر آن وجود داشته باشد. طبق…
“““html
مهدیزاده در صحبتهای خود تأکید کرده است که موضوع اصلی، روش پرداخت و نه حتی رقم پرداختی بوده است. وی بیان میکند که در خصوص شیوه پرداخت هزینههای تعیین شده، پاسخی شفاف دریافت نکردهاند. مدیرکل هنرهای تجسمی به سال ۲۰۲۳ (آذر ۱۴۰۲) اشاره کرده و میگوید که در آن زمان نشستی با حضور نمایندگان فرهنگی ایران، بخش حقوقی و مدیریت سیته برگزار گردید. در این جلسه تصمیم بر این شد که مبلغ و روش پرداخت را سیته مشخص کند. اما مهدیزاده تصریح میکند که نه تنها مبلغ تعیین شده بلکه نحوه پرداخت نیز در نهایت مشخص نشد. او افزود که این موضوع از بهمن ۱۴۰۲ تا اوایل سال ۱۴۰۳ تحت پیگیری بوده است. وی با استفاده از عبارت «دوره تاریک دوم»، شش یا هفت ماهه را بهعنوان مقطع انتقال دولت معرفی کرد که به نامه ژانویه ۲۰۲۵ سیته درباره لغو عضویت ایران مربوط میشود. به گفته او، این نامه در اردیبهشتماه ۱۴۰۴ به سفارت ایران در فرانسه ارسال شد بدون اینکه ایران درباره آن هشدار یا اطلاعیهای دریافت کند. مهدیزاده همچنین بر این باور است که این نامه باید به موزه هنرهای معاصر یا ادارهکل هنرهای تجسمی ارسال میشد و نه به سفارت. او میگوید رایزنیها از آن زمان آغاز گردید و همچنان ادامه دارد.
از دست دادن سیته به معنای از دست دادن یک پایگاه هنری مهم است
سیته تنها مکانی مختص هنرمندان تجسمی نیست و هنرمندان تئاتر نیز در سالهای اخیر در سیته نقش مهمی داشتهاند. از جمله نامهای شناختهشده میتوان به علیاصغر دشتی و علی شمس اشاره کرد. علی شمس، که این روزها نمایش «بر زمین میزَنَدَش» را به عنوان نویسنده و کارگردان در تالار اصلی مجموعه تئاتر شهر به اجرا درآورده، در حاشیه صحبتهایش درباره این نمایش به موضوع سیته نیز پرداخته است. او که در سالهای پس از شیوع کرونا، پرفورمنسی را در سیته اجرا کرده است، معتقد است که از دست رفتن موقعیت ایران در شهرک بینالمللی هنر پاریس، به معنای خاکساری برای هنر ملی ایران است.
او در این زمینه درباره صحت این خبر میگوید: «سیته در واقع یک مرکز و نمایندگی هویت هنری مدرن کشورهای صاحب فرهنگ محسوب میشود. بسیاری از کشورهای تاریخی به عنوان سازندگان آثار هنری در سیته به عنوان یک قطب هنری دارای گالری و رزیدنسی فعال هستند. ایران قبل از انقلاب نیز با اتخاذ تصمیمات و سیاستهای فرهنگی صحیح، به چنین وضعیتی دست یافته و صاحب چهار گالری شده بود. این موضوع به شدت مهم است. بنابراین زمانی که فهمیدیم با بیاطلاعی و نااهلی مسئولین، این موقعیت به نظر از دست رفته است، میتوان گفت که به شکلی نمادین برای هنر ملی ایران عزاداریم.
شمس ادامه میدهد که اگر این موضوع واقعی باشد، به خاطر بیتوجهی و نادانی مسئولین است که نه به ایران و نه به آبروی این کشور توجهی ندارند. او با اشاره به این که اگر بخواهد ابعاد خسارت را به صورت قابل درک توضیح دهد، باید بگوید که یکی از مهمترین ویترینهای هنریمان در جهان را از دست دادهایم. شمس باور دارد که در کشوری که به مسأله ترجمه رمانها و متون تئوری اهمیتی نمیدهد، از دست دادن سیته هم از نظر آنها بیمورد به نظر میرسد. به گفته او، در حالی که کشورهای ایتالیا، فرانسه، اسپانیا و… به طور سالانه به بیش از هزار نفر بودجه اختصاص میدهند که آثارشان از زبان مبدا به زبانهای دیگر ترجمه شود، به ما که در وطنمان با غرور بیجا و ناکارآمدی یکی از مهمترین پایگاههای هنریمان را از دست دادهایم، توجهی نمیشود.»
علی شمس که تجربه اجرای پرفورمنس را در سالهای بعد از شیوع کرونا در سیته دارد، آن را محلی برای گردهمایی هنرمندان معاصر و آیندهدار میداند.
59242
“`