تینا مزدکی_تلسکوپ فضایی هابل موفق به رصد دنبالهدار اطلس/31 (۳I/ATLAS) شده و اطلاعات جدیدی در مورد این سومین مهمان میانستارهای ما به دست آورده است. این رصدخانه مداری با استفاده از دادههای جدید، اندازه هسته این دنبالهدار را تخمین زده و همچنین تأیید کرده که این دنبالهدار سریعترین جسمی است که تاکنون از خارج از منظومه شمسی بهسوی ما آمده است.
این دنبالهدار در تاریخ اول ژوئیه توسط سامانه «آخرین هشدار برخورد اجرام آسمانی به زمین» که با حمایت ناسا فعالیت میکند، کشف شد و بهعنوان سومین جسم میانستارهای بعد از اومواموا (۲۰۱۷) و دنبالهدار ۲I/بوریسوف (۲۰۱۹) شناسایی گردید. در همان ابتدا، بنا به شواهد، دنبالهدار اطلس/31 با ویژگیهای خاص خود، نظیر سرعت بالاتر از دو برابر دنبالهدارهای قبلی، توجه همگان را جلب کرد.
از نظر سرعت، این دنبالهدار همچنان رکورددار بوده و سرعت آن حتی از برخی دنبالهدارهای معروف منظومه شمسی، از جمله دنبالهدار هالی، نیز بیشتر است که به هنگام نزدیکترین فاصلهاش از خورشید به سرعت ۵۴ کیلومتر بر ثانیه میرسد. دو دنبالهدار بزرگ سال ۱۶۸۰ و ۱۸۴۳ به احتمال زیاد تا ده برابر سریعتر بودند چون بهشدت به خورشید نزدیک شدند. همچنین دنبالهدارهایی که بهطور قابل توجهی به خورشید نزدیک میشوند، عموماً سرعت بالاتری دارند.
با این وجود، دنبالهدار اطلس/31 به دلیل سرعت بالای خود در فاصلهای بسیار دور از خورشید، همچنان سرعتش شگفتانگیز محسوب میشود.
دیوید جوویت از دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس و سرپرست تیم علمی هابل در بیانیهای اعلام کرد: «این دنبالهدار تازهوارد یکی از اعضای یک جمعیت پیشتر شناسایی نشده است که به تدریج در حال مشاهدهاند. این کشف به لطف تواناییهای پیشرفتهای که اکنون برای رصد آسمان داریم، امکانپذیر شده است. ما به یک نقطه عطف مهم دست یافتهایم.»
تلسکوپ هابل موفق به اندازهگیری میزان گازدهی دنبالهدار شد که با توجه به فاصله زیاد آن از خورشید کاملاً طبیعی به نظر میرسد. بهعلاوه، این گازدهی باعث میشود که اندازه هسته دنبالهدار تخمین زده شود. اومواموا شکلی شبیه به سیگار دارد و طولانیترین محور آن بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ متر تخمین زده شده است. هسته دنبالهدار بوریسوف کمتر از نیم کیلومتر بود. در روزهای اولیه پس از کشف، دنبالهدار اطلس/31 حدود ۲۰ کیلومتر تخمین زده میشد، اما پس از بررسیهای هابل این مقدار کاهش یافت و اکنون بین ۵.۶ کیلومتر تا ۳۲۰ متر تخمین زده میشود.
جوویت میگوید هیچکس نمیداند این دنبالهدار از کجا آمده است. مشاهدات این دنبالهدار شبیه تجربهای گذرا مانند مشاهده گلولهای از تفنگ است. نمیتوان مسیر آن را بهخوبی دنبال کرد تا نقطه شروع حرکتش را دقیقاً مشخص کرد. اگر چه سیستم ستارهای دقیق آن ناشناخته است، اما دانشمندان بر اساس سرعت و مدار دنبالهدار حدس میزنند از ناحیه دیسک ضخیم کهکشان راه شیری آمده است؛ ناحیهای که شامل بازوهای مارپیچی و همچنین خورشید است. با این حال، این موضوع هنوز تایید نشده و محققان فرضیهای قابل آزمایش درباره میزان آب موجود در دنبالهدار دارند.
رصدهای مستمر، به ویژه در آینده با استفاده از تلسکوپهای فضایی JWST، TESS (ماهواره جستجوی گذر سیارهای) و Swift، و نیز رصدخانههای زمینی، اطلاعات جامعتری درباره این جرم ارائه خواهند داد. دنبالهدار اطلس/31 در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵، به نزدیکترین فاصله خود از خورشید، حدود ۲۱۰ میلیون کیلومتر، که فراتر از مدار زمین است، خواهد رسید. این مسافر میانستارهای تا سپتامبر از زمین قابل مشاهده خواهد بود و سپس به دلیل قرار گرفتن پشت خورشید، از دید ما ناپدید میشود. انتظار میرود دوباره در دسامبر قابل رصد باشد.
نتایج بررسیهای هابل در یک مقاله منتشر خواهد شد که در مجله The Astrophysical Journal Letters انتشار یافته و نسخهای از آن در arXiv در دسترس قرار خواهد گرفت.
منبع: iflscience
58323