حق‌خوری و ماجرای حق‌آبه استان هرمزگان

بحران آب در هرمزگان

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب هرمزگان، عبدالحمید حمزه‌پور، در یک کنفرانس مطبوعاتی به تشریح شرایط منابع آبی استان پرداخت. او تصریح کرد که بارش‌ها در کل کشور به طور متوسط حدود ۲۵۰ میلی‌متر است، در حالی که میانگین جهانی به طرز چشمگیری بالاتر از این رقم است و هرمزگان به سختی سهمی در آن دارد. طبق گفتار او، امسال ورودی سدها نسبت به سال گذشته بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است. به طور خاص، سدهای شمیل و نیان تقریباً خشک شده‌اند و ذخیره آب سد استقلال میناب به ۴ درصد کاهش یافته که منجر به عدم قابلیت استفاده از آن شده است. حمزه‌پور ادامه داد: مقدار زیادی از مصرف آب در کشور معادل بیش از ۸۰ درصد است، در حالی که میانگین جهانی بین ۲۰ تا ۴۰ درصد است. این وضعیت ناشی از آن بوده که بیشتر از ۳۰۰ دشت در کشور در وضعیت بحرانی یا ممنوعه قرار دارند و هرمزگان نیز از این قاعده مستثنی نیست.

مطالبه‌گری حق‌آبه برای هرمزگان

حمزه‌پور در خصوص پروژه‌های آب‌شیرین‌کن فراوان در استان گفت: «در حال حاضر در هرمزگان سه ابرآب‌شیرین‌کن تعریف شده است. یکی از آن‌ها آب آسیاست که آب تولیدی‌اش به یزد و موقتا به شیراز منتقل می‌شود. دو آب‌شیرین‌کن دیگر نیز در شهرستان سیریک واقع شده است که البته موقعیت زمین یکی از آن‌ها هنوز مشخص نیست.» او با اظهار یک درخواست از رسانه‌ها، ابراز امیدواری کرد که این رسانه‌ها پیگیر باشند تا ۱۰ تا ۱۵ درصد از آب این پروژه‌ها به هرمزگان اختصاص یابد. او یادآور شد که با ساخت آب‌شیرین‌کن آب آسیا، وضعیت استان به اندازه کنونی بحرانی نبود، اما اکنون هرمزگان با بحران جدی مواجه است. حمزه‌پور تأکید کرد که استاندار و نمایندگان مجلس باید در این زمینه یاری‌دهنده باشند، زیرا منابع در هرمزگان تعریف می‌شوند ولی آب حاصل به سایر استان‌ها منتقل می‌شود و هرمزگان ناچار است آب تولیدی از آب‌شیرین‌کن‌ها را خریداری کند. این روند نیاز به اصلاح دارد.

ضرورت تغییر الگوی مصرف آب

حمزه‌پور به الگوهای نادرست مصرف آب در برخی مناطق اشاره کرد و گفت: در چندین روستا، مصرف آب بیش از دو برابر نیاز واقعی است. وجود حیاط‌های بزرگ و آبیاری گسترده فشار زیادی به شبکه وارد کرده است. او افزود: «داشتن فضای سبز و باغچه در منزل اشکالی ندارد، اما باید با توجه به شرایط اقلیمی و به صورت مدیریت‌شده باشد. هرمزگان یک استان خشک است و باید هر قطره آب به طور حساب‌شده استفاده شود.»

مدیرعامل آبفا یکی از مشکلات عمده استان را فرسودگی شبکه توزیع تصویر کرد و گفت: حدود ۳۵ درصد از شبکه توزیع فرسوده است و هر گونه شکستگی می‌تواند باعث قطع آب برای چند ساعت شود. به گفته او، «زمانی که شکستگی اتفاق می‌افتد، ناچار به قطع آب برای چهار تا پنج ساعت هستیم تا کار تعمیر انجام شود و این مسئله به سرعت تبدیل به یک خبر می‌شود.»

حمزه‌پور بر ضرورت نصب صحیح مخازن خانگی تأکید کرد و گفت: «اگر هر خانواده نصب یک مخزن با ظرفیت تامین آب مصرفی منزل برای حداقل ۱۲ ساعت را در نظر بگیرد، وابستگی به شبکه کاهش خواهد یافت. متأسفانه در برخی منازل، مخازن به درستی نصب نشده که این موضوع در زمان قطع یا تعمیر شبکه مشکل ایجاد می‌کند. لازم است که آموزش عمومی در این زمینه جدی گرفته شود.» او همچنین بیان کرد که فشار شبکه توزیع در بندرعباس به‌نحوی طراحی شده که تا سه طبقه جوابگو باشد و شهروندان نباید نگرانی داشته باشند. نکته کلیدی مدیریت مصرف و ذخیره‌سازی اصولی آب در منازل است تا در مواقع بحرانی، خانواده‌ها با مشکل مواجه نشوند.

حمزه‌پور همچنین بر ضعف اطلاع‌رسانی به عنوان یکی از چالش‌ها تأکید کرد و اظهار داشت: «اطلاع‌رسانی درست در خصوص مدیریت آب باید بهبود یابد، هم در سطح رسانه و هم در سطح خانوار، تا مردم بتوانند آگاهانه با مشکلات برخورد کنند.»

بررسی وضعیت پروژه‌های در حال اجرا

مدیرعامل آبفا هرمزگان درباره پروژه‌های جاری گفت: در حال حاضر ۳۴۲ پروژه آبرسانی به شهرها و روستاهای استان با متوسط پیشرفت فیزیکی ۵۷ درصد در حال انجام است. برای این پروژه‌ها تا کنون ۶ هزار و ۱۴۳ میلیارد تومان هزینه شده و برای تکمیل آن‌ها به اعتباری معادل ۲ هزار و ۶۷۵ میلیارد تومان نیاز است. همچنین یک آب‌شیرین‌کن با ظرفیت ۱۵ هزار و ۶۸۰ مترمکعب در روز در حال ساخت است.

پروژه‌های آب شهری

این برنامه‌ها شامل اجرای ۶۰۰ کیلومتر خطوط انتقال آب، بازسازی و توسعه شبکه‌های توزیع به طول ۴۰۰ کیلومتر، ساخت و بازسازی مخازن ذخیره با ظرفیتی معادل ۲۴۰ هزار مترمکعب، و اجرای ۲۵ ایستگاه پمپاژ و تکمیل و احداث تصفیه‌خانه‌های آب با ظرفیت ۱۲۶ هزار مترمکعب می‌باشند.