الهه جعفرزاده: مبحث سرکوب قیمت دارو و تلاش برای نگهداشتن آن در سطوح پایین، مسئلهای است که صنایع دارویی در سالهای اخیر با آن دست و پنجه نرم کردهاند. در واقع،«قیمتگذاری دستوری» بهطرز قابل توجهی به ظرفیت تولید کارخانجات لطمه وارد ساخته است؛ چراکه قیمتهای تحمیلی با هزینههای واقعی تولید دارو تناسبی ندارند و این روند به زودی موجب ضرر هرچه بیشتر به صنعت داروسازی کشور خواهد شد.
دکتر هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، در توضیح این موضوع به صحت اخبار اشاره میکند: «با پایان موجودی داروی مشخص و کاهش بودجه، تهیه و توزیع دارو به سبب افزایش هزینههای مواد اولیه با مشکلات زیادی روبهرو شده است. بنابراین، مکرراً کارشناسان در حوزه دارو درخواست کردند که قیمتها اصلاح شود تا تولیدکنندگان بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند و صنعت داروسازی در وضعیت پویایی قرار گیرد. هدف این تلاش اصلاح و واقعیسازی قیمتها است نه افزایش آن؛ که این نیز به نفع هم مردم و هم صنعت داروسازی خواهد بود.»
به نقل از یکی دیگر از متخصصان داروسازی، حداقل افزایش قیمت دارو به میزان ۵۰ درصد گزارش شده، اما برخی از داروها تا ۶۰-۷۰ درصد و برخی دیگر تا بیش از ۱۰۰ درصد گران شدهاند و این روند به طور مداوم ادامه خواهد داشت؛ زیرا برای برخی از کارخانجات، افزایش قیمت از مراحل قانونی و اداری خود عبور کرده و دیگر شرکتها نیز به زودی همین را تجربه خواهند کرد.
کمبود دارو؛ مشکلی که تکراری شده اما عادی نیست
احمدی بیان میکند که کمبود دارو حتی در کشورهای پیشرفته نیز کاملاً عادی است و غالباً به صورت مقطعی به وجود میآید که نگرانی ویژهای ندارد.
او تأکید میکند: «تا به حال ما موفق شدهایم به لحاظ عددی، ۹۸ درصد از داروهای مورد نیاز کشور را تأمین و تولید کنیم و از ایجاد کمبود برای مردم جلوگیری کنیم؛ اما این کمبود ممکن است در مقاطعی بیشتر جلوه کند. در عین حال، هرچند ظرفیت کلی دارویی مناسب است، اما گاهی برخی برندها کمیاب میشوند؛ بهطور مثال، در حالی که یک دارو ممکن است توسط ۱۰ کارخانه تولید شود، ممکن است در یک بازه زمانی محصولات فقط یک یا دو کارخانه دچار کمبود شوند. این وضعیت شاید از نظر سازمان غذا و دارو کمبود به حساب نیاید، اما در جامعه به عنوان کمبود دیده میشود. به عنوان نمونه، طبق اظهارات وزیر بهداشت، دکتر ظفرقندی، حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ قلم دارو از لحاظ برندی کسری داشتیم تا یک ماه پیش.»
دکتر محمد طاهری، کارشناس دارو، در این زمینه میگوید: «کمبود در ذخایر دارویی کشور یک پدیده جدید نیست و صنعت داروسازی از دیرباز با این غول روبهرو بوده است؛ گاهی آنتیبیوتیک یا داروهای بیماران خاص دچار کمبود میشوند. کمبود دارو مثل یک غول چندسری است که وقتی یکی از سرهایش از بین میرود، سر دیگر جلوهگر میشود. بهعبارتی دیگر، این مسئله همواره پایدار باقی مانده و به دلیل عدم حل ریشهای، در زمانهای مختلف و به دلایل متفاوت در انواع داروها بروز میکند و خودش را نشان میدهد.»
در حال حاضر با کدام داروها کمبود مواجه هستیم؟
مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان کشور در پاسخ به این سؤال میگوید: «در زمینه داروهای تنفسی و درمان آسم، با کمبود اسپریهای تنفسی مواجه هستیم. عمده واردات این اسپریها از هند بوده که در حال حاضر بهدلیل مشکلات نامشخص، متوقف شده است. همچنین داروهای دیگری وجود دارند که توزیع آنها به شکل سهمیهای و قطرهچکانی است؛ از جمله متیمازول (برای درمان اختلالات تیروئیدی) و وارفارین (برای درمان لختههای خون).»
طاهری نیز به این نکته اشاره میکند که «نمیتوان گفت که در شرایط کنونی در یک زمینه خاص، کمبود عمومی دارو داریم، خوشبختانه وضعیت اینگونه نیست و …
تنها چند دارو وجود دارند که در زمینههای گوناگون با کمبود مواجه شدهاند. در حال حاضر، برخی از این محصولات یا به دلیل نوسانات ارزی، وارداتشان متوقف شده و یا تولیدکننده در تامین مواد اولیه دچار مشکلاتی گردیده است. همچنین، ممکن است دارو در کارخانه موجود باشد اما به علت انتظار برای افزایش قیمت، از توزیع آن خودداری شود.»
او افزوده است: «در بخش بیماریهای خاص، داروی اکسجوا (که جزء داروهای ضد سرطان به شمار میآید) و در زمینه دیابت نیز برخی از اقلام انسولین مانند لِوِمیر به میزان کمتری در دسترس هستند. اما در حیطه اختلالات عصبی و روانشناختی، کمبود خاصی احساس نمیشود و تنها تعدادی از قرصها در بازار موجودی کمتری دارند.»
احمدی در انتها این نکته را یادآور میشود که: «گاهی اوقات، کمبود دارو موجب ایجاد نوعی ضرورت کاذب در بیماران میگردد و آنها به علت ترس از نایاب شدن دارو، میکوشند تا در هر خرید دارو، موجودی چند ماهه آینده خود را نیز تهیه کنند؛ که این موضوع به نوبه خودش به کاهش ذخایر دارو تاثیرگذار است. بنابراین، ضروریست تا در تولید یا واردات دارو، این نکته لحاظ شود که میزان تامین، چند برابر نیاز جامعه باشد تا نگرانی بیماران کاهش یابد.»
همچنین پیشنهاد میشود:
کدام داروها هنوز به میزان کافی موجود نیستند؟
بحران از داروهای خاص به داروهای عمومی کشیده شده است/ لیست داروهای کمیاب همچنان در حال افزایش است
۴۷۲۳۲