بر اساس اخبار منتشر شده، میخائیل میشوستین، نخستوزیر روسیه، در روز جمعه ۱۲ بهمن ۱۴۰۳، طی سخنانی در این نشست، از محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، که به عنوان نماینده رسمی ایران اولین بار در این جلسات اتحادیه به عنوان ناظر شرکت کرده بود، استقبال کرد.
وی همچنین ابراز کرد: روسیه به توسعه فرایندهای ادغام کشورهای دیگر در فعالیتهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا علاقهمند بوده و به مناسبت پیوستن ایران به عنوان ناظر، تبریک گفت.
طبق گزارشی که از سوی سرویس مطبوعاتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا دریافت شده است، این اتحادیه در جلسه شورای بین دولتی، وضعیت کلی اقتصادی کشورهای عضو را مورد بررسی قرار داد و پیشنهاداتی برای توسعه پایدار اقتصادی مطرح کرد.
اوایل برآوردها نشان میدهد که تولید ناخالص داخلی پنج کشور عضو این اتحادیه در سال ۲۰۲۴ به میزان چهار درصد افزایش داشته است، که این رقم از متوسط جهانی (۳.۲ درصد) بالاتر است و فراتر از پیشبینیهای اولیه قرار دارد.
این گزارش همچنین به ارزش تجارت کالا در بین کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا اشاره کرد که برای سال ۲۰۲۴ در مقایسه با تجارت خارجی و متقابل در دیگر انجمنها، با نرخ رشد بیشتری مواجه شده و تا سال ۲۰۲۶ به تقریباً ۱۰۰ میلیارد دلار آمریکا خواهد رسید.
همچنین شورای بین دولتی اوراسیا به کمیسیون واقع در مسکو دستور داد تا با همکاری کشورهای عضو، راهکارهای مالی برای پروژههای تعاونی مشترک و زیرساختهای مربوط به کشاورزی صنعتی را مورد بررسی قرار دهد.
نخستوزیران کشورهای اعضای اتحادیه، همچنین گزارشی درباره فعالیتهای کشورهای عضو در حوزه توسعه زیرساختهای حمل و نقل از جمله راهآهن، جاده و بندر، به ویژه کریدورهای حمل و نقل اوراسیا را مطالعه کردند.
اتحادیه اقتصادی اوراسیا، یک نهاد اقتصادی میاندولتی بوده که شامل کشورهای بلاروس، قزاقستان، روسیه، قرقیزستان و ارمنستان میشود. جمهوری اسلامی ایران، ازبکستان، مولداوی و کوبا نیز به عنوان ناظران این اتحادیه شناخته میشوند. اساسگذار این اتحادیه حدود یک دهه پیش، در سال ۲۰۱۴ بنیانگذاری شد.
سند اعطای موقعیت ناظر به جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، در تاریخ ششم دیماه ۱۴۰۳ توسط سران پنج کشور عضو این اتحادیه به امضا رسید.
اجلاس نخستوزیران اتحادیه اقتصادی اوراسیا در روز جمعه برگزار شد که جمهوری اسلامی ایران به عنوان ناظر برای اولین بار به طور رسمی در این جلسه حاضر بود. محمدرضا عارف معاون اول رئیسجمهور در این اجلاس و همایش دیجیتال آلماتی ۲۰۲۵ به ملاقات و گفتوگو با برخی مقامات دیگر کشورهای عضو پرداخت.
عارف در سخنانی در این مجلس، کسب موقعیت ناظر جمهوری اسلامی ایران را به منزله گامی مهم در جهت گسترش روابط اقتصادی متقابل تلقی کرد و تصریح نمود که حضور در این اتحادیه یادآور تعهدات جدی ایران در این حوزه خواهد بود.
لازم به ذکر است که عارف در مهرماه ۱۴۰۳ نیز بر دعوت اتحادیه اقتصادی اوراسیا به عنوان شریک ویژه در مجمع اقتصادی این سازمان که در ایروان برگزار شد، شرکت کرد و تمایل ایران برای پیوستن به این اتحادیه به عنوان ناظر را اعلام نمود.
این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در تاریخ چهارم دیماه ۱۴۰۲، توافقنامهای برای ایجاد تجارت آزاد در سنپترزبورگ به امضا رساندند. با اجرایی شدن این توافق، طرفین تعرفههای گمرکی را برای ۸۷ درصد اقلام خود به طور کامل حذف خواهند کرد.
به گفته آندری اسلپنف، وزیر تجارت این اتحادیه، تمامی مراحل قانونی برای اجرای این موافقتنامه در پنج کشور عضو به اتمام رسیده است.
در جمهوری اسلامی ایران، فرآیند تصویب این موافقتنامه در حال پیشرفت است. نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ دوم دیماه ۱۴۰۳، با کلیات لایحه موافقتنامه تجارت آزاد بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا به توافق رسیدهاند.
علاوه بر این، کمیته نظارتی مجمع تشخیص مصلحت نظام در تاریخ ۱۸ دیماه ۱۴۰۳ لایحه مذکور را مخالف سیاستهای کلی ندانست.
الکسی اوورچوک، معاون نخستوزیر روسیه، نیز ضمن اعلام استقبال از عضویت ناظر ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، اعلام کرد که این توافق انتظار میرود در سال ۲۰۲۵ به مرحله اجرا دربیاید.
علاوه بر این، نخستوزیر ارمنستان در روز جمعه ۱۲ بهمنماه ۱۴۰۳ بیان کرد که ایروان از گسترش روابط ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا حمایت خواهد کرد.
نیکول پاشینیان در یک کنفرانس خبری در ایروان افزود که ما در حال همکاری و کمک به توسعه و تعمیق روابط بین ایران و این اتحادیه هستیم و رئیسجمهور وقت جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۱۹ به دعوت وی در نشست این سازمان در ایروان حضور داشت.
311311