نورا حسینی: در حالی که دوچرخه به عنوان یک وسیله نقلیه سبز و کارآمد در بسیاری از شهرهای بزرگ دنیا در حال گسترش است، اما در دوره ششم مدیریت شهری تهران، شاهد محدود شدن مسیرهای دوچرخهسواری و کند شدن روند رشد دوچرخههای اشتراکی هستیم. مسئولین شهری از چالشها و موانع موجود در این طرح یاد میکنند، اما کارشناسان و تعدادی از اعضای شورای شهر بر این باورند که بیاعتنایی و فقدان عزم جدی دلیل اصلی عدم پیشرفت تهران در زمینه حمل و نقل پاک است.
تحلیل مدیران شهری:
پوریا علیمردانی، مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران، درباره وضعیت دوچرخههای اشتراکی و برنامههای آینده به طور دقیق اشاره کرد: «دوچرخه به عنوان یک موضوع سودآور مطرح نیست و در گذشته، برخی از همکاران ما به راهاندازی شرکت “بیدود” اقدام کردند که در حیطه میکروبیلیتی و استفاده از دوچرخهها با شهرداری همکاری داشتند. شهرداری نیز از آنان حمایت کرده و یارانههایی برای تسهیل این فعالیتها پرداخت کرده است. با این حال، بسیاری از دوچرخههای این طرح در مدت کوتاهی فرسوده و با مشکلاتی همچون سرقت و مفقودی مواجه شدهاند.»
این اظهارات نشاندهندهی این است که موانع اجرایی نظیر سرقت و فرسودگی تجهیزات، یکی از چالشهای مهم در مسیر توسعه این پروژه بوده است. اما آیا این مشکلات به تنهایی میتوانند دلیل کافی برای توقف این طرح باشند؟
علیمردانی افزود: «در حال حاضر، شهرداری تهران برای تقویت دوباره این حوزه، فراخوان و مناقصهای جدید برگزار کرده تا از تمامی فعالان در این زمینه دعوت به همکاری کند. بر اساس رویکرد جدید، دوچرخههای مورد استفاده حتماً باید الکتریکی باشند تا با توجه به ابعاد وسیع تهران، امکان استفاده مؤثرتر از این وسایل فراهم شود.»
او همچنین خاطرنشان کرد: «ما به دنبال این هستیم که از فعالان عرصه میکروبیلیتی خواسته تا بهترین پیشنهادات خود را ارائه دهند، زیرا شهرداری از یارانههای لازم برای تقویت این بخش استفاده خواهد کرد. هدف ما این است که بازاری که پیشتر با موانع رو به رو شده بود، دوباره شکوفا گردد. البته شایان ذکر است که در گذشته، فعالان این حوزه به صورت مستقل وارد بازار شدند اما به دلایل متعددی در رقابت شکست خوردند. اکنون شهرداری در تلاش است تا با حمایتهای لازم، این بخش را مجدداً راهاندازی کند.»
او در مورد اقداماتی که شهرداری انجام داده تا به نتیجهگیری در فراخوان جدید امیدوار باشد، بیان کرد: «مبلغ یارانه را افزایش دادهایم و امیدواریم که تا سال جاری به نتیجه نهایی برسیم و بتوانیم تسهیلات بیشتری را برای ترددهای کوتاهمدت و مکرر از طریق دوچرخههای برقی و اسکوتر فراهم آوریم.»
به نظر میرسد مدیریت شهری به جای ادامه روش قبلی، تمایل به تغییر در شیوه اجرایی دارد. اما آیا این فراخوانها موفق خواهد بود یا این تنها عذری برای به تأخیر انداختن پروژه است؟
شورای شهر تهران: ما اعتبار اختصاص دادیم، اما شهرداری اقدامی نکرد!
جعفر تشکری هاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای شهر تهران، در این زمینه انتقادات جدی را مطرح کرد و اظهار داشت: «ما در طی سه سال گذشته، منابعی را در بودجههای سالانه برای تقویت دوچرخهسواری به عنوان یک شیوة حمل و نقل پاک و راهکاری مناسب برای تسهیل بخشی از سفرهای شهری پیشبینی کردهایم. این روش در بسیاری از شهرهای بزرگ دنیا به خوبی اجرا میشود، اما متأسفانه با وجود تخصیص این اعتبارات و فراهم کردن فرصت برای شهرداری، هنوز هیچ اقدام مؤثری در این زمینه صورت نگرفته است.»
او با تأکید بر ضرورت رعایت مصوبات شورای شهر، افزود: «این موضوع بارها در جلسات شورای شهر بررسی شده و به شهرداری در این باره هشدار دادهایم. ما مکرراً به این کوتاهیها اطلاعرسانی کردهایم و مجدداً تأکید داریم که در سال ۱۴۰۴، که به عنوان آخرین سال فعالیت این دوره شورای شهر محسوب میشود، منابع لازم را تخصیص خواهیم داد و فشار مناسب را به منظور عملیاتی کردن این مصوبات اعمال خواهیم کرد. امیدواریم این عدم توجه به مصوبات شورای شهر در سال پایانی این دوره تکرار نشود و شهرداری به وظایف قانونی خود در این حوزه عمل نماید.
این جملات گویای این واقعیت هستند که هرچند منابع مالی برای توسعه دوچرخهسواری در تهران تقسیمبندی شده، ولی اقدام مؤثری از سوی شهرداری برای اجرای آنها به چشم نمیخورد.
دلیل حذف مسیرهای دوچرخه کدام است؟
یکی از انتقادات موجود به مدیریت شهری، حذف تعدادی از مسیرهای دوچرخه در نقاط مختلف پایتخت است. در حالی که شهرهای توسعهیافته به سمت گسترش زیرساختهای دوچرخهسواری حرکت میکنند، تهران در مسیر معکوس قرار گرفته است.
آینده دوچرخهسواری در تهران چگونه خواهد بود؟
با توجه به وضعیت کنونی، آینده دوچرخهسواری در تهران به نظر میآید که نامشخص باشد. از یک سو، شهرداری وعدههایی در زمینه توسعه دوچرخههای برقی و ایجاد تسهیلات جدید ارائه میدهد، اما از طرف دیگر، شورای شهر نسبت به عدم اجرای مصوبات هشدار میدهد.
اگر مدیریت شهری در سال پایانی این دوره اقدام جدی در این راستا انجام ندهد، احتمالا دوچرخهسواری در تهران به یک پروژه ناکام بدل خواهد شد. حالا باید منتظر بمانیم که آیا ارادهای برای احیای این طرح وجود دارد یا اینکه دوچرخههای اشتراکی برای همیشه از خیابانهای تهران کنار گذاشته خواهند شد.
همچنین بخوانید:
تعطیلی استارتآپ محبوب بدون پاسخ شفاف/ «بیدود» تعطیل شد تا زنان دوچرخهسواری نکنند؟
۴۷۲۳۲