گروه اندیشه: در اثر جدید خود با عنوان “علم اقتصاد و جامعه خوب”، جوزف استیگلیتز به بررسی انتقادی مدل‌های اقتصادی نئوکلاسیک می‌پردازد که بر پایه بازار آزاد و رقابت کامل شکل گرفته‌اند. او بر این باور است که این مدل‌های اقتصادی به تنهایی قادر به شکل‌دهی یک جامعه خوب و عادلانه نیستند و به همین خاطر، نیاز است که دولت نقشی فعال‌تر ایفا نماید.
استدلال مرکزی استیگلیتز این است که اقتصاددانان طرفدار بازار آزاد و سیاستمداران محافظه‌کار در دهه‌های گذشته، باعث ترویج فهمی از آزادی شده‌اند که عمدتاً به نفع منافع گروه‌های مرفه و قدرتمند و به هزینه جامعه می‌باشد. این سیاست‌ها شامل کاهش مالیات بر ثروتمندان و شرکت‌های بزرگ، حذف برنامه‌های اجتماعی، عدم سرمایه‌گذاری در پروژه‌های عمومی و رهایی شرکت‌ها از هرگونه نظارت است. همچنین، استیگلیتز به مشکلاتی که از این نوع سیاست‌گذاری‌های محافظه‌کارانه به وجود آمده‌اند، اشاره می‌کند؛ از جمله نابرابری روزافزون، آسیب به محیط‌زیست، تثبیت انحصارات شرکت‌ها، بحران مالی ۲۰۰۸، و ظهور شخصیت‌هایی پوپولیستی و خطرناک نظیر دونالد ترامپ.
او همچنین در فصل‌های کتاب به نقد نابرابری اقتصادی در جوامع کنونی می‌پردازد و تأکید می‌کند که این نابرابری تنها به نفع اقلیت ثروتمند و به ضرر اکثریت مردم است. محور دیگری که مورد توجه استیگلیتز قرار دارد، نقش دولت در تنظیم بازارها و کنترل نابرابری‌هاست. او بر این باور است که دولت باید با اتخاذ سیاست‌هایی مانند افزایش مالیات بر ثروتمندان، سرمایه‌گذاری در بخش‌های آموزشی و بهداشتی، و حمایت از کسب‌وکارهای کوچک به ایجاد جامعه‌ای منصفانه‌تر یاری رساند. همچنین، اهمیت عدالت اجتماعی و انتقادات به جهانی‌سازی را می‌توان از دیگر خطوط کلیدی این کتاب دانست. از نظر استیگلیتز، هدف اصلی اقتصاد باید فراهم آوردن بستر مناسبی برای ایجاد یک جامعه عادلانه باشد که در آن تمامی افراد دسترسی یکسانی به فرصت‌ها داشته باشند. او به انتقاد از جهانی‌سازی غیرمنطقی و تأثیرات منفی آن بر کشورهای در حال توسعه پرداخته و بر این باور است که این فرایند باید به شکلی مدیریت شود که منافع تمامی کشورها را در نظر بگیرد.
استیگلیتز در این اثر نظرات انتقادی خود را به شیوه‌ای بیان می‌کند که به مخاطبان کمک می‌کند تا به درک عمیق‌تری از مسائل اقتصادی و اجتماعی برسند. روش‌ها و راهکارهای پیشنهادی او، به ویژه در زمینه عدالت اجتماعی، کتاب را برای خوانندگان با توجه به وضعیت بحرانی اقتصاد ایران جذاب‌تر می‌سازد.
این کتاب می‌تواند منبع خوبی برای دانشجویان و پژوهشگران در زمینه توسعه، سیاست‌گذاران و همچنین علاقه‌مندان به مباحث اجتماعی باشد. این اثر جدید جوزف استیگلیتز در آوریل ۲۰۲۴ منتشر شده و به تازگی انتشارات روزنه نسخه فارسی آن را با ترجمه علیرضا بهشتی عرضه کرده است. عنوان اصلی کتاب “The Road to Freedom: Economics and the Good Society” می‌باشد.
216216