به نقل از خبرگزاری صحت، «هاکان فیدان» وزیر خارجه جمهوری ترکیه در مصاحبه‌ای اعلام کرد که «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از زمان آغاز به کار خود، توجهات بین‌المللی نظامی را از یک «چشم‌انداز آمریکایی» تازه‌ای چالش کرده است که این موضوع موجب حیرت جهانیان شده است.
بر اساس اطلاعات ایسنا، فیدان در گفت‌وگویی با شبکه تی‌آرتی خاطرنشان کرد: ترامپ در تلاش است تا بیشتر از آنچه که سیستم کنونی ارائه می‌دهد، بهره‌برداری کند. نظر او این است که ایالات متحده چیز کمتری نسبت به آنچه که اهدا می‌کند، دریافت می‌کند. به همین دلیل، این کشورها تمامی ارتباطات از جمله حوزه‌های اقتصادی، تجاری، فناوری و امنیتی را مورد تردید قرار می‌دهند.
ترکیه به‌عنوان «شریک قابل‌اعتماد و قوی» برای اروپا
فیدان همچنین با ابراز نگرانی از «واقعیت‌های جدید» بازیگران اروپایی اظهار داشت که اروپایی‌ها امیدوارند این شرایط جدید تنها به‌صورت موقتی باشد.
او اشاره کرد درصورتی‌که این وضع برطرف نشود، گزینه‌ها و برخی مسایل مهم دیگر مورد بررسی قرار خواهد گرفت که در حال حاضر نیز بحث درباره آنها آغاز شده است.
فیدان بر این نکته تاکید کرد که سؤالاتی نظیر «چگونه می‌توان یک ساختار امنیتی جدید را تشکیل داد، چطور می‌توان در یک ساختار امنیتی تازه پیشرفت نمود، چطور کاهش وابستگی اروپا به ایالات متحده ممکن خواهد بود و چگونه می‌توان در برابر چالش‌های مدرن امروز پیش رفت» در حال حاضر مباحثه می‌شود.
او با اشاره به اینکه این مسائل پرسش‌های کلی هستند که اروپایی‌ها در پی پاسخ آنها هستند، افزود که آنها این شرایط را زنگ خطر برای کل جهان تعبیر می‌کنند.
وزیر امور خارجه ترکیه متذکر شد که وقتی کشورهای اروپایی موضوعاتی از قبیل اوکراین، غرب آسیا و امکان خروج(نظامیان) ایالات متحده از اروپا را بررسی می‌کنند، ترکیه را «شریکی قابل‌اعتماد و قدرتمند» در تحت رهبری «رجب طیب اردوغان» در نظر می‌گیرند.
فیدان تاکید کرد که آنکارا در مقابله با مشکلاتی نظیر تروریسم و ثبات در سوریه، عراق و دیگر نقاط، رهبری شایسته‌ای از خود نشان داده است و نه‌تنها در برابر این چالش‌ها مبارزه کرده، بلکه «بارها به‌عنوان شریک و هم‌پیمان معتبر شناخته شده است.»
ترکیه آماده بر عهده گرفتن هر مسئولیتی در زمینه صلح اوکراین است
در ادامه این مصاحبه، وزیر امور خارجه ترکیه به این نکته اشاره کرد که ترامپ به دنبال «آتش‌بسی فوری» در conflit روسیه-اوکراین است و افزود که «یک برنامه صلح محتمل ممکن است چالش‌برانگیز باشد ولی ارزش تلاش برای آن را دارد».
فیدان با تأکید بر میزان آسیب‌ها و ویرانی‌های جنگ، گفت که ترکیه «آماده و مایل است هر نقشی در راستای برقراری صلح در اوکراین و بازسازی آن ایفا کند.»
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین گفت که «در ابتدا، نیازمند یک آتش‌بس، برنامه‌ای کارآمد و پایدار هستیم» و بیان کرد: در حال حاضر، دولت ایالات متحده، کشورهای اروپایی و ما در حال بررسی جنبه‌های مختلف یک آتش‌بس ممکن و برنامه صلح هستیم. همچنین تأکید کرد که توجه به ضرورت آتش‌بس فوری کوتاه‌مدت با در نظر گرفتن نگرانی‌های استراتژیک بلندمدت، موضوعی بسیار مهم در این وضعیت است. این دقیقاً همان چیزی است که در حال کار بر روی آن هستیم.
فیدان همچنین اعلام کرد که ترکیه پیشنهاداتی برای شرکت در مذاکرات صلح اوکراین، میزبانی این مذاکرات و اقداماتی که می‌توانند انجام دهند، ارائه کرده است.
او افزود که ایالات متحده در حال حاضر مذاکرات اولیه را انجام می‌دهد و در مسیر تهیه یک طرح است.
وزیر امور خارجه ترکیه به دیدارهایش در آلمان با «مارکو روبیو» همتای آمریکایی خود و «کیت کلاگ» نماینده…
در ارتباط با امور اوکراین و روسیه، «آندری یرماک» رئیس دفتر رئیس‌جمهور اوکراین و «رستم اومروف» وزیر دفاع این کشور اذعان داشتند که احساس می‌کنند که این طرح فعلاً در حال تهیه و تنظیم است.
فیدان بیان کرد: ما نگرانی‌های دوستان اروپایی‌مان را به خوبی درک می‌کنیم. راستش این است که به نظرم اظهارات آنها درباره عدم حضور اروپایی‌ها در میز مذاکرات اوکراین کاملاً صحیح است.
این اظهارات فیدان هم‌زمان با این موضوع عنوان می‌شود که عربستان سعودی، قصد دارد در روز سه‌شنبه (فردا) میزبان هیئت‌های مذاکره‌کننده ایالات متحده و روسیه باشد تا مقدمات دیداری میان رئیس‌جمهور آمریکا و «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه را به منظور بحث و تبادل نظر در مورد صلح اوکراین فراهم کند.
پایتخت‌های اروپایی از لحظه تماس ۹۰ دقیقه‌ای ترامپ و پوتین که در چهارشنبه گذشته انجام شد، خود را در وضعیتی بحرانی یافته‌اند؛ چرا که این تماس عملاً نشان داد که مذاکرات صلح اوکراین بدون مشارکت آنها در حال پیشرفت است.
کشورهای اروپایی به درخواست «امانوئل ماکرون» رئیس‌جمهور فرانسه، روز جاری در پاریس نشستی فوری تشکیل دادند تا استراتژی خود را در پاسخ به اقدام دولت ترامپ مشخص کنند.
افزایش موضوعات ناپخته از سوی اروپا در مذاکرات صلح اوکراین
فیدان در ادامه گفت‌وگو خاطرنشان کرد که نیاز است که اروپایی‌ها نیز در این روند به عنوان همکاری به میدان بیایند و آنان نیز باید در این مذاکرات مانند ترکیه شرکت کنند.
وزیر امور خارجه ترکیه تصریح کرد که برخی اوقات، کشورهای اروپایی «رفتار پخته‌ای نشان نمی‌دهند» و گفت: ما حق آنها برای حضور در مذاکرات را محترم می‌شماریم؛ ولی بیشتر مواقع، فراموش می‌کنند که ترکیه نیز باید در این فرآیند حضور داشته باشد زیرا این موضوع در نزدیکی ما در حال وقوع است. افزون بر این، ما با دو طرف روابط نزدیکی داریم و ترکیه می‌تواند به مراتب بیشتر از بسیاری از بازیگران کمک کند.
فیدان ادامه داد: در یک دنیای ایده‌آل، ما آرزومندیم که از تمامیت ارضی اوکراین حفاظت شود. اما در حال حاضر، در زمان جنگ به سر می‌بریم و متاسفانه در نتیجه این جنگ، ناچار به اتخاذ تصمیمات دشواری هستیم.
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین اشاره کرد که این سوال برای تمامی طرفین به وجود می‌آید که «اولویت آتش‌بس باید چه باشد» و اظهار داشت که دو طرف دارای اهداف و نگرانی‌های متفاوتی هستند و این سوال مطرح است که آیا میانجیگری آمریکا می‌تواند به تفاهم رساندن دو طرف کافی باشد یا خیر.
«زمان رهایی از ویروس پ‌ک‌ک فرا رسیده است»
وزیر امور خارجه ترکیه در مورد وضعیت سوریه نیز با همتای آمریکایی خود گفت‌وگو کرد و اظهار نظر کرد که فکر می‌کند مقامات آمریکایی در حال حاضر در حال تعیین سیاست‌های خود هستند و برای گفت‌وگوهای عمیق‌تر، به زمان نیاز دارند.
«دولت بشار اسد» رئیس‌جمهور پیشین سوریه در تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۲۴ و به دنبال پیشروی مخالفان مسلح این کشور و ورود آنها به دمشق سرنگون شد. در حال حاضر، «احمد الشرع» سرکرده گروه «هیات تحریرالشام» ریاست دولت انتقالی این کشور را در دست دارد. بازیگران منطقه‌ای و جهانی بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر با مشارکت اقلیت‌های قومی و مذهبی برای برقراری وحدت و ثبات در سوریه، و همچنین تقویت ظرفیت‌های نظامی و امنیتی آن برای مقابله با تروریسم، به ویژه در پاسخ به تهدید ظهور دوباره داعش، تأکید دارند.
فیدان با اشاره به اینکه دولت جدید سوریه با چالش‌های دشواری مواجه است، اعلام کرد که یکی از اولویت‌های آن، متوقف کردن فعالیت سازمان تروریستی پ‌ک‌ک و یگان‌های مدافع خلق می‌باشد.
او افزود: ضروری است از پ‌ک‌ک به دلیل منافع مشترک سوریه، ترکیه، عراق و کردها رها شویم.
وزیر امور خارجه ترکیه بر این نکته تأکید کرد که پ‌ک‌ک «یک سازمان تروریستی با اهداف چندگانه است و تنها ترکیه را هدف قرار نمی‌دهد؛ آنها همچنین ایران، عراق و سوریه را مورد هدف قرار می‌دهند. بنابراین، به نظر می‌رسد زمان آن فرارسیده که باهم از این ویروس رهایی یابیم.»
ترکیه به عنوان یک کشور، «یگان‌های مدافع خلق» سوریه و «حزب کارگران کردستان» (پ‌ک‌ک) را به عنوان شاخه‌ای از تروریسم شناسایی می‌کند.
به منظور مقابله با تهدیدات ناشی از تروریسم، نظامیان کشور ترکیه در نزدیکی مرزهای خود به سمت شمال سوریه استقرار یافته و درگیری‌های متعددی تا به امروز بین دو طرف به وقوع پیوسته است. ترکیه عملیات‌های خود علیه داعش و نیروهای دموکراتیک سوریه را با توجه به منافع ملی‌اش توجیه کرده و مدعی است که عملیاتش در این نواحی سوریه به منظور نابودی پ‌ک‌ک و یگان‌های مدافع خلق ادامه خواهد داشت.
لزوم ایجاد بستر مناسب برای مبارزه با تروریسم در منطقه
وزیر امور خارجه ترکیه در ادامه صحبت‌هایش بر ضرورت در دست گرفتن کنترل مبارزه با تروریسم توسط کشورهای منطقه و فراهم آوردن فضایی برای تعامل در این راستا به‌منظور جلوگیری از تجدید ظهور سازمان‌های تروریستی مشابه داعش تاکید کرد و بر پیشنهاد خود برای ایجاد چنین فضایی تاکید نمود.
وی همچنین به اهمیت فعالیت‌های اطلاعاتی در این زمینه اشاره کرد و اظهار داشت که «لزوم وجود یک سازوکار سازمان یافته در این زمینه ضروری است تا بتوان گام‌های موثری در راستای مسئله داعش و همچنین تقویت امنیت مرزها برداشت.»
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین اذعان داشت که مداخلات خارجی در منطقه، به بهانه حل مشکلات تروریسم، منجر به ایجاد مسائل جدیدی شده است و بر اهمیت کانوندار بودن مسایل منطقه‌ای در جلوگیری از تکرار چنین شرایطی تاکید کرد.
چالش‌های آتش‌بس در غزه و نیت رژیم صهیونیستی برای مانع‌تراشی
تی‌آرتی در گزارشی به نقل از فیدان، بیان کرد که بررسی تحولات منطقه نشان می‌دهد «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در پی حفظ آتش‌بس در غزه نیست.
به گفته او، «متاسفانه، نتانیاهو به محض بازگشت تمامی اسرا به سرشت جنگ را دوباره آغاز خواهد کرد. چراکه فقط آمریکایی‌ها قادر به اعمال فشار بر او هستند و افرادی دیگر نمی‌توانند او را متوقف کنند.»
فیدان همچنین خاطرنشان کرد که دولت ترامپ باید بر انجام وظیفه جلوگیری از نسل‌کشی بعدی در غزه تاکید کند و اضافه کرد که در غیر این صورت، سخنان ترامپ در مبارزات انتخاباتی‌اش درباره پایان جنگ‌ها بی‌فایده خواهد بود.
وزیر امور خارجه ترکیه با امیدواری به اینکه طرف‌های مذاکره کننده جزئیات مسائل باقی‌مانده را برای ورود به مرحله دوم توافق آتش‌بس حل کنند، بیان داشت که «دو هفته آینده از لحاظ حرکت به سمت مرحله دوم مذاکرات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.»
توافق آتش‌بس و تبادل اسرا میان حماس و رژیم صهیونیستی از تاریخ ۱۹ ژانویه وارد مرحله اجرا شده است. این توافق به سه مرحله تقسیم می‌شود که هر یک از آنها به مدت ۴۲ روز به طول می‌انجامد.
رژیم صهیونیستی با کمک بی‌چون و چرای آمریکا، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تا ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵، به نسل‌کشی در غزه پرداخته است که نتیجه آن حدود ۱۶۰ هزار شهید و مجروح بوده است. در این میان، بیشترین قربانیان را کودکان و زنان تشکیل می‌دهند و بیش از ۱۴ هزار نفر همچنان مفقود هستند.
از زمان آغاز آتش‌بس، ۱۹ اسیر اسرائیلی در ازای بیش از هزار اسیر فلسطینی در مرحله اول تبادل اسرا آزاد شدند. مرحله دوم هنوز مذاکرات آن آغاز نشده که قرار است شامل آزادی باقی‌مانده اسرا و پایان جنگ باشد.
در همین راستا، یکی از رهبران فلسطینی به المیادین بیان کرد: هیئتی از اسرائیل امروز به قاهره می‌رود تا در مورد تکمیل اقدامات مرحله اول مذاکرات کند. این نشست‌ها تمام طرف‌های مرتبط با وضعیت غزه را شامل می‌شود.
این رهبر فلسطینی تصریح کرد: حماس انتظار دارد که تمام مفاد توافق و آنچه در هفته گذشته در خصوص ورود تجهیزات و کاروان‌ها و توقف نقض‌ها مطرح شد، اجرایی گردد.
وی افزود: «قرار است فردا، روز سه‌شنبه، تجهیزات و کاروان‌ها وارد شوند. طرف اسرائیلی آماده مذاکره درباره مرحله دوم است، ولی هیچ جزئیاتی در مورد شرایط آن ارائه نمی‌شود.»
310310