طبق اعلام صحت خبر، چشم‌انداز جمهوری عربی مصر برای غزه که امروز (سه‌شنبه) در جلسه اتحادیه عرب به بحث گذاشته خواهد شد، روشنی ندارد که آیا این طرح پیش از برقراری صلح دائمی برای خاتمه جنگ‌های ناشی از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ اجرایی خواهد شد یا نه.
طرح ترامپ با هدف تخلیه فلسطینیان از غزه، به‌وضوح از سیاست سنتی آمریکا در خاورمیانه که بر مبنای راه‌حل دو دولتی است، انحراف کرده و موجی از خشم را در میان فلسطینیان و کشورهای عربی ایجاد کرده است.
درباره اینکه پس از این بحران چه کسی مسئول اداره غزه خواهد بود، سوالی است که همچنان بی‌پاسخ مانده و در مذاکرات مربوط به سرنوشت این سرزمین نقش بسزایی دارد. تاکنون حماس هرگونه تلاش برای تحمیل پیشنهاد از جانب کشورهای دیگر به فلسطینیان را رد کرده است.
بر اساس گزارشی از ایسنا به نقل از رویترز، طرح قاهره به موضوعات اصلی چون منبع تأمین هزینه بازسازی غزه و همچنین نحوه مدیریت این ناحیه مطالب مشخصی ارائه نکرده و همچنین روشن نکرده که چگونه قرار است گروه مقاومت تحت سلطه حماس کنار گذاشته شود.
در طرح مصر، «مسئولیت مدیریت غزه» به‌طور موقت به نهاد دیگری سپرده می‌شود و این نهاد مسئولیت امور بشر دوستانه و آغاز پروسه بازسازی این سرزمین جنگ‌زده را بر عهده خواهد داشت.
پیش‌نویس اهداف این طرح مصر تصریح می‌کند که «هیچ کمک بین‌المللی اساسی برای بازسازی و نوسازی غزه امکان‌پذیر نخواهد بود، اگر حماس همچنان تسلط خود را در اداره این ناحیه حفظ کند.»
جزئیات چارچوب اصلی پیشنهاد مصر برای آینده غزه تا کنون منتشر نشده بود. مصر، اردن و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به مدت تقریباً یک ماه در حال کار بر روی یک راهکار دیپلماتیک برای مقابله با برنامه ترامپ هستند. در میان چندین ایده مطرح‌شده، طرح مصر به‌طور ویژه به‌عنوان گزینه اصلی در نظر گرفته می‌شود.
خبرگزاری رویترز نتوانسته است تایید کند که آیا رهبران عرب از طرح پیشنهادی مصر حمایت خواهند کرد یا خیر.
این طرح مشخص نکرده است که چه نهادی مسئولیت اجرای این مأموریت را بر عهده خواهد گرفت. در آن ذکر شده که «از تجربیات فلسطینیان در غزه و سایر نواحی برای تسریع روند بازسازی غزه بهره‌برداری خواهد شد.»
این پیش‌نویس که توسط یکی از مقامات مرتبط با مذاکرات غزه ارائه شده و خواسته نامش فاش نشود، هنوز به‌طور رسمی منتشر نشده است. این طرح به‌صراحت پیشنهاد آمریکا برای جابه‌جایی گسترده فلسطینیان از غزه را رد می‌کند؛ پیشنهادی که کشورهای نظیر مصر و اردن آن را تهدیدی برای امنیت خود تلقی می‌کنند.
«برایان هیوز» سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید در واکنش به سوالی درباره طرح مصر و موضع واشنگتن در قبال آن بیان کرد: «رئیس‌جمهور ترامپ به‌روشنی اعلام کرده که حماس نمی‌تواند به تسلط بر غزه ادامه دهد.»
وی ادامه داد: «با اینکه رئیس‌جمهور همچنان به دیدگاه قوی خود برای غزه پس از جنگ پایبند است، اما از نظرات شرکای عرب ما در منطقه استقبال می‌کند. واضح است که پیشنهادات وی باعث جذب منطقه به میز مذاکره شده و از تشدید بحران جلوگیری کرده است.»
تعیین آینده غزه باید به فلسطینیان واگذار شود
«سامی ابوزهری» مقام ارشد حماس به خبرگزاری رویترز اظهار داشت که این گروه از هیچ یک از طرح‌های مصر اطلاع ندارد.
او تاکید کرد: «آینده غزه باید به‌طور کامل توسط فلسطینیان تعیین شود.»
سامی ابوزهری همچنین اضافه کرد: «حماس به‌طور قاطع هرگونه تلاش برای تحمیل پروژه‌ها، هر نوع مدیریت غیر فلسطینی و حضور نیروهای خارجی در نوار غزه را رد می‌کند.»
در پیش‌نویس مصر به موضوع انتخابات آتی هیچ اشاره‌ای نشده است.
وزارت امور خارجه مصر به‌سرعت به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداد، و دفتر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز واکنشی نشان نداد؛ اظهارات آنها برای اطمینان از عدم تخریب دوباره بازسازی‌های آتی بسیار حیاتی محسوب می‌شود.
آتش‌بس ۱۹ ژانویه ضربه موقتی به درگیری‌ها وارد کرد، اما مرحله اول توافق روز شنبه به پایان رسیده و نشانه‌ای از توافق برای ورود به مرحله بعدی مشاهده نمی‌شود.
پیش‌نویس مصر به این پرسش که در صورت عدم خلع سلاح حماس یا ادامه سیاست‌های آن، چه اقداماتی انجام خواهد شد، نمی‌پردازد.
«نیروهای بین‌المللی ثبات»
براساس گزارش رویترز، این پیشنهاد شامل تشکیل یک
نیروهای بین‌المللی ثبات، که عمدتاً از کشورهای عربی تشکیل شده‌اند، قصد دارند مسئولیت تأمین امنیت را از گروه‌های مسلح بر عهده بگیرند و در نهایت یک نیروی پلیس محلی تازه تأسیس کنند.
هر دو نهاد امنیتی و اداری تحت نظارت، رهبری و سازماندهی یک هیئت راهبری قرار خواهند گرفت.
بر اساس پیش‌نویس موجود، این هیئت شامل کشورهای کلیدی عربی، اعضای سازمان همکاری اسلامی، ایالات متحده، بریتانیا، اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن و سایر کشورها خواهد بود.
در این طرح، برای تشکیلات خودگردان فلسطین نقش محوری در نظر گرفته نشده است، نهادی که بر اساس نظرسنجی‌ها دارای پشتیبانی محدودی در میان فلسطینیان غزه و کرانه باختری می‌باشد.
یک مقام فلسطینی به خبرگزاری رویترز اشاره کرد که همانند کرانه باختری، غزه نیز باید تحت حاکمیت تشکیلات خودگردان فلسطین مدیریت شود و باید توسط فلسطینی‌ها اداره گردد. او اظهار داشت: «ما با طرف مصری به توافق رسیدیم که یک کمیته متشکل از کارشناسان فلسطینی تشکیل دهیم که وظیفه‌اش کمک به تشکیلات خودگردان فلسطین در مدیریت نوار غزه به مدت شش ماه باشد.»
این مقام که به دلیل حساسیت موضوع نامش را نمی‌خواهند فاش کند، افزود: «این کمیته پیش از این از کارشناسان فلسطینی تشکیل شده و با تشکیلات خودگردان فلسطین در ارتباط است و هیچگونه پاسخگویی به نهادهای غیر فلسطینی ندارد.»
منابع مالی بازسازی؛ چه کسی تأمین‌کننده است؟
این طرح به وضوح مشخص نکرده که مسئولیت هزینه‌های بازسازی غزه بر عهده کیست؛ هزینه‌ای که سازمان ملل اتحادیه برآوردی به ارزش بیش از ۵۳ میلیارد دلار از آن دارد.
دو منبع فوق به رویترز اطلاع دادند که کشورهای عربی و کشورهای حوزه خلیج فارس باید حداقل ۲۰ میلیارد دلار برای مرحله اولیه بازسازی تعهد کنند.
برنامه مصری پیش‌بینی نموده است که کشورهای عضو هیئت راهبری می‌توانند یک صندوق برای حمایت از نهاد موقت اداره غزه ایجاد کرده و کنفرانس‌های بین‌المللی برای جذب کمک به منظور برنامه‌ریزی برای بازسازی و توسعه بلندمدت برگزار نمایند.
این طرح هیچ تعهد مالی روشن و مشخصی را شامل نمی‌شود.
به گزارش رویترز، کشورهای عربی تولیدکننده نفت و گاز مانند عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی می‌توانند منابع مالی مهمی از منطقه باشند. به عنوان مثال، امارات متحده عربی از پذیرش حماس و دیگر گروه‌ها خودداری کرده و احتمالاً تا زمانی که حماس کنار گذاشته نشود، هیچ کمکی ارائه نخواهد کرد.
وزارت خارجه قطر و امارات و همچنین دفتر رسانه‌ای عربستان سعودی به سرعت به درخواست‌های مربوط به اظهار نظر درباره برنامه مصری یا تمایلشان به تأمین مالی بازسازی غزه پاسخ ندادند.
براساس گزارش رویترز، پیش‌نویس طرح همچنین از هیئت رئیسه می‌خواهد که با یک هیئت مشورتی متشکل از اعضای جامعه مدنی از جمله دانشگاهیان، رهبران سازمان‌های غیر دولتی و سایر شخصیت‌های برجسته همکاری کند.