طبق گزارشهای جدید، حشمت الله فلاحت پیشه در مصاحبهای با روزنامه آرمان ملی اظهار داشت: نامهای که ترامپ ارسال کرده است، به نظر میرسد بیشتر شبیه به یک نامه سرگشاده است تا یک نامه رسمی و مهر و موم شده. این موضوع به این معنا است که ترامپ جزئیاتی را در این نامه مطرح کرده که قبلاً نیز در مصاحبههای گزراش داده بود و حتی برخی مقامات وی نیز به این نکات اشاره کرده بودند. بنابراین، پیش از تجزیه و تحلیل محتوا، لازم است به پیامهایی که ترامپ به ایرانیها منتقل کرده، بپردازیم.
به صراحت، هنگامی که ترامپ اعلام کرد که به رهبر ایران نامه نوشته، این بدان معناست که او موضوع ایران و آمریکا را به سطح رهبری ایران ارتقا داده و مشخصاً خطابش به رهبر ایران بوده و نه رئیسجمهور این کشور.
مسئله سومی که میخواهم به آن اشاره کنم، واکنش ایران است. پاسخی که مقام رهبری به طور غیرمستقیم به پیام ترامپ ارائه داد، نشاندهنده رویکرد دیپلماتیک نسبت به این موضوع بود. در گذشته، معمولاً زمانی که آمریکاییها نامهای ارسال میکردند، طرف ایرانی پاسخ را از طریق سخنرانیهای عمومی میداد و گاهی اوقات این سخنرانیها به لحنی تند و انتقادی میانجامید.
دو گروه منتظر بودند که مقام رهبری پاسخ قاطعی به ترامپ بدهد. یک گروه شامل اسرائیل است که به شدت تمایل دارد تنشها با ایران به جنگی تمام عیار منجر شود و گروه دیگر افراطیون و تندروهای داخلی هستند که هر نوع مذاکرهای را رد میکنند و به افزایش تنشها میان ایران و اسرائیل گرایش دارند. از این رو، آنها خواهان بیانیههایی مثل اقدام متقابل علیه نیروهای آمریکایی، حمله به پایگاههای نظامی ایالات متحده و یا حتی طرح مجدد حمله به تلآویو یا حیفا بودند.
به نظر میرسد که رهبر انقلاب با رویکردی دیپلماتیک به این مساله پرداخته است. به روشنی اعلام کردند که طرف مقابل در پی حل مساله نیست و قصد دارد موضوعات فراتر از مسائل هستهای را گسترش دهد؛ همچنین موضع آنها نوعی قلدرمآبانه است. نتیجهای که از این تبادل پیامها میتوان گرفت این است که با وجود اختلافات، دو طرف کماکان در پی حفظ مسیر مذاکراتی هستند. این مساله میتواند به امکان تحرکات دیپلماتیک منجر شود و با توجه به رفتار و اخلاق سیاسی ترامپ، احتمالا ایران منتظر ارسال پیام دوم او است. به این معنا که معمولاً پیام اولیه ترامپ شامل یک بلوف سیاسی کلی است و در پیامهای بعدی ممکن است پیشنهاد قابل مذاکرهای ارائه دهد.
شخصاً معتقدم که حتی طرف ایرانی نیز به طرز محتاطانهای تلاش کرده است تا اختلافات ایدئولوژیک به وجود نیاید و در صورت عدم بروز چنین اختلافاتی، امکان یافتن راهحلهای میانه وجود دارد. با توجه به تمام شرایط، هنوز شانس استفاده از دیپلماسی فراهم است. البته این موضوع بستگی به این دارد که آیا ترامپ بار دیگر نامه سرگشادهای ارسال خواهد کرد و آیا دیپلماتهای دو طرف بتوانند مواضع خود را مطرح کنند.