طبق گزارش خبرگزاری صحت خبر، احمد زیدآبادی، شخصیت سیاسی اصلاحطلب، در یادداشتی در روزنامه هم میهن نوشت:
درگیریهای خونین در شهرهای ساحلی سوریه خسارات قابل توجهی برای غیرنظامیان به همراه داشته است. اکثر قربانیان از پیروان مذهب علوی هستند. پیروان علوی اصلیترین حامیان دولت بعث سوریه تحت رهبری خانواده اسد محسوب میشوند.
با فروپاشی دولت بشار اسد، علویها اکنون نه تنها قدرت و نفوذ خود را در سطح ملی از دست دادهاند، بلکه به عنوان هدفی برای حملات شبهنظامیان وابسته به دولت هیئت تحریرالشام با رهبری احمد الشرع قرار گرفتهاند.
پس از قتلعام بیش از هزار نفر در شهرهای طرطوس و لاذقیه که حدود ۷۰۰ نفر از آنها غیرنظامی بودهاند، احمد الشرع، رهبر جدید سوریه از برقراری کمیسیونی برای تحقیق درباره این موضوع خبر داده و همچنین تهدید کرده که «بقایای رژیم سابق» را مجازات خواهد کرد.
آمریکا و چند کشور اروپایی «شبهنظامیان اسلامگرا خارجی» را به عنوان مسئول قتلعام غیرنظامیان علوی در مناطق ساحلی معرفی کرده و از دولت احمد الشرع خواستهاند که آنها را کنترل و مجازات کند.
گزارشها نشان میدهد که حدود ۳۰ درصد از شبهنظامیان وابسته به هیئت تحریرالشام شامل «جنگجویان جهادی خارجی» هستند که از قفقاز، آسیای میانه و حتی افغانستان و پاکستان به سوریه آمدهاند و قبلاً با جبهه النصره، پیشینیان هیئت تحریرالشام و سازمان القاعده همکاری داشتهاند.
این جنگجویان به شدت در مسائل مذهبی تعصب دارند و علویها را به دلیل اعتقادات خاصشان از دایره مسلمانان خارج میدانند. اشاره کشورهای غربی به این جنگجویان جهادی خارجی به عنوان عامل قتلعام علویها در منطقه ساحل نشاندهنده اهتمام آنها به تفکیک دولت احمد الشرع و جنایتهای انجام شده است.
کشورهای غربی تا به حال رویکردی بسیار محتاطانه در قبال دولت تحریرالشام اتخاذ کردهاند و امیدوارند که این دولت با فاصلهگیری از نگرشهای مذهبی و سیاسی رادیکال، دولتی مقبول و معتدل در سوریه بنیانگذاری کند و با حذف جنگجویان جهادی از ساختار نظامی خود، ثبات و امنیت را به این کشور بازگرداند.
دولت تحت رهبری احمد الشرع به وضوح زیر حمایت قوی ترکیه و تعدادی از کشورهای عربی قرار دارد. رجب طیب اردوغان به شدت نگران احتمال بیثباتی سوریه تحت کنترل هیئت تحریرالشام است و به نظر میرسد که معتقد است جمهوری اسلامی و متحدینش در عراق و لبنان با حمایت از کردها و علویهای سوریه قصد تضعیف دولت احمد الشرع را دارند.
از این رو، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه که نقش کلیدی در تحولات اخیر سوریه داشته، به صراحت ایران را به انتقام تهدید کرده است. این در حالی است که ایران و حزبالله لبنان به شدت هرگونه دخالت خود را در ناآرامیهای ساحل انکار کرده و ادعاهای مطرح شده در این باره را بیاساس میدانند.
اما یکی از پیچیدگیهای معادله، موضع اسرائیل نسبت به دولت تحت رهبری هیئت تحریرالشام است. مقامات دولت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با استفاده از واژههای شدید، دولت احمد الشرع را غیرمنتخب، تروریست و جنایتکار معرفی کرده و آن را تهدیدی برای امنیت دولت اسرائیل ارزیابی میکنند.
در عین حال، از زمان تسلط هیئت تحریرالشام در سوریه، اسرائیل به طور مداوم به نابودی انبارهای تسلیحاتی و پایگاههای نیروی دریایی و هوایی سوریه پرداخته و دامنه نفوذ خود را در جنوب سوریه گسترش داده و علاوه بر اشغال منطقه حائل، قله جبلالشیخ را به پایگاهی برای نظارت نیروی خود تبدیل کرده است.
علاوه بر این، دولت نتانیاهو در نقش مدافع اقلیتهای قومی و مذهبی سوریه ظاهر شده و با تأکید بر اهمیت حقوق دروزیها و علویها و مسیحیها و کردها، بر لزوم غیرنظامی شدن سه استان قنیطره، سویدا و درعا در بخش جنوبی سوریه تأکید میکند.
این در حالی است که دولت نتانیاهو هیچ حق و حقوقی برای مردم فلسطین در سرزمین مادری خود قائل نیست و در تلاش برای اخراج فلسطینیها از نوار غزه و در صورت امکان از کرانه باختری است، بنابراین حمایت قاطعانه و هیجانانگیزی که از علویها و دروزیها و کردها و مسیحیهای سوریه انجام میدهد، از جهات مختلف به نظر ریاکارانه میرسد.
به واقع، دولت اسرائیل تأمین امنیت پایدار خود را در سوریه در گرو تبدیل آن کشور به چند کانون سیاسی جدا از هم میبیند و حمایت از حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی را به عنوان راهی برای تحقق این هدف میداند.
در این راستا، گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، با استفاده از شدیدترین اصطلاحات، به محکومیت کشتار علویها در ناحیه ساحلی سوریه پرداخته و برخلاف موضعگیریهای دول غربی، گروه هیئت تحریرالشام را مسئول این جنایات معرفی کرده است. او همچنین از کشورهای اروپایی خواسته تا از اقلیتهای مذهبی و قومی سوریه حمایت کنند و عملکرد دولت احمد الشرع را مورد انتقاد قرار دهند.
بدین ترتیب، وضعیت سوریه به مراتب پیچیدهتر از آن چیزی است که به نظر میرسد. این کشور به واقع به صحنه رقابت میان سازمانهای امنیتی ترکیه و اسرائیل تبدیل شده است. در حالی که هدف اصلی ترکیه، تقویت دولت هیئت تحریرالشام در سوریه است، اسرائیل تمایل دارد با تحریک منازعات قومی و مذهبی، سوریه را به چندین واحد مستقل تقسیم کند تا از این طریق به نفع خود بهرهبرداری کند.
این شرایط ایجاب میکند که دستگاههای رسانهای جمهوری اسلامی با احتیاط بیشتری به تحولات سوریه توجه داشته باشند؛ بهویژه اینکه طرفهای رقیب در این کشور، تمایل خود را برای نسبت دادن هر نوع بیثباتی به ایران و گروههای همسو با آن در منطقه به صراحت اعلام میکنند.
۲۷۲۷