طبق گزارش روزنامه آمریکایی «آلگمانیر»، افزایش همکاری‌های نظامی میان ایران، چین و روسیه در خاورمیانه، به ویژه برای ایالات متحده و متحدانش همچون اسرائیل، به عنوان یک تهدید جدی مطرح شده است. این هشدار پس از برگزاری رزمایش دریایی مشترکی توسط این سه کشور در آب‌های سرزمینی ایران واقع در خلیج عمان، که قسمتی از اقیانوس هند است، اعلام گردید. این رزمایش در زمان افزایش تنش‌ها در منطقه خاورمیانه انجام شد.
به نقل از روزنامه صحت خبر، این رزمایش‌ها که با عنوان «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵» شناخته می‌شوند، در نزدیکی تنگه استراتژیک هرمز که در جنوب شرقی ایران قرار دارد، صورت گرفته است. این تنگه یک مسیر حیاتی برای تأمین انرژی در سطح جهانی به شمار می‌آید که حدود یک پنجم کل نفت خام جهان از آن عبور می‌کند. ایران پیش‌تر اعلام کرده بود که در صورت وقوع هرگونه درگیری با ایالات متحده و اسرائیل، مسدود کردن این آبراه را در دستور کار خود قرار خواهد داد.
بر اساس اظهارات «جک برنهام»، تحلیلگر در بنیاد «دفاع از دموکراسی‌ها»، چنین رزمایش‌های مشترک به این کشورها این امکان را می‌دهد که با یکدیگر توانمندی‌های عملیاتی بیشتری را به‌دست آورده و تجربه مفیدی در زمینه‌های استراتژیک کسب کنند. تکرار این نوع رزمایش‌ها بین ایران، چین و روسیه نشانه‌ای از عمیق‌تر شدن روابط میان این کشورها در یک دوره پرآشوب جهانی است. در ماه‌های اخیر، همکاری‌های دفاعی ایران و روسیه تقویت شده، و چین به نظر می‌رسد که اقدام به ارسال قطعات موشکی به ایران کرده و همچنین چین و روسیه سالگرد جنگ اوکراین را با تأکید بر همکاری بدون محدودیت خود جشن گرفته‌اند.
برنهام توضیح می‌دهد که این همکاری‌ها باعث می‌شود که نیروهای نظامی ایران، چین و روسیه در صورت بروز یک بحران منطقه‌ای، به راحتی همکاری بیشتری با یکدیگر داشته باشند. همچنین این رزمایش‌ها ممکن است به اشکال دیگری از همکاری‌های دفاعی، از جمله انتقال فناوری‌های پیشرفته نظامی میان این کشورها که در پی چالش با غرب هستند، منجر شود. این نویسنده اشاره می‌کند که دسترسی ایران و نیروهای تحت حمایت آن به سلاح‌ها و تجهیزات نظامی چینی و روسی، تهدیدی جدی برای امنیت اسرائیل به شمار می‌رود.
طبق گزارش رسانه‌های دولتی ایران، در این رزمایش‌های مشترک که میان ایران، روسیه و چین برگزار شده است، ناوهای جنگی و کشتی‌های پشتیبان و رزمی نیروی دریایی چین و روسیه به همراه ناوهای جنگی ایران، شامل ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مشارکت داشتند.
دریادار «مصطفی تاج‌الدینی»، معاون عملیات نیروی دریایی ایران اعلام کرده که هدف این رزمایش‌ها تقویت امنیت منطقه و افزایش همکاری‌های چندجانبه میان کشورهای شرکت‌کننده بوده است. خبرگزاری دولتی صحت خبر نیز هدف اصلی این مانورها را ارتقاء امنیت دریایی در شمال اقیانوس هند عنوان کرد.
چین و روسیه هر دو به مدت طولانی به ایران به عنوان یک شریک مهم در خاورمیانه نگاه کرده‌اند. پکن با وجود تحریم‌های غرب همچنان به خرید نفت خام ایران ادامه داده و یکی از بازارهای اصلی واردات این کشور به حساب می‌آید.
«جان لی»، پژوهشگر ارشد اندیشکده «هادسون» بر این باور است که همکاری‌های بین چین، روسیه و ایران در طی پنج سال گذشته از حوزه‌های سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی به تدریج به همکاری‌های نظامی نیز گسترش یافته است. این رزمایش‌ها نشان‌دهنده این است که این سه کشور در حال آمادگی برای همکاری در مناطق مختلف دارای تنش از خاورمیانه و خلیج فارس تا اروپای شرقی و شمال شرق آسیا هستند.
جان لی ادامه می‌دهد که تمرین حملات تاکتیکی به اهداف دریایی و همچنین عملیات جست‌وجو و توقیف کشتی‌ها، به وضوح شبیه‌سازی سناریویی است که ممکن است یک جنگ تمام‌عیار با ایالات متحده و متحدانش را به تصویر بکشد. ایران، روسیه و چین هر کدام در تضعیف قدرت ایالات متحده متحد به شمار می‌آیند: ایران برای تضعیف اسرائیل، روسیه به دنبال چالش با ناتو و همچنین گسترش به اروپای شرقی است، و چین نیز به دنبال الحاق تایوان و کنترل دریای چین جنوبی است.
لی همچنین معتقد است که در شرایط جنگ، خلیج فارس و دیگر گذرگاه‌های استراتژیک مانند خلیج عدن از نظر راهبردی و تاکتیکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار خواهند بود. همکاری نزدیک‌تر با روسیه
و چین می‌تواند به ایران این امکان را بدهد که نفوذ خود را در این آبراه‌های استراتژیک توسعه دهد.
رشد روابط ایران با چین و روسیه در زمانی صورت می‌گیرد که تهران با تحریم‌های شدید ایالات متحده به ویژه در عرصه نفت مواجه است. این تحریم‌ها بخشی از استراتژی فشار حداکثری دولت ترامپ به شمار می‌رود که هدف اصلی آن به صفر رساندن صادرات نفت خام ایران و مختل کردن برنامه هسته‌ای این کشور است.
تهران به طور مکرر تأکید کرده که برنامه هسته‌ای این کشور در واقع به منظور مقاصد غیرنظامی طراحی شده است، اما کشورهای غربی بر این باورند که هیچ دلیل معتبر و غیرنظامی برای فعالیت‌های هسته‌ای اخیر ایران وجود ندارد و این اقدامات به ایران این امکان را می‌دهد تا به سرعت مواد شکافت‌پذیر لازم برای تولید چندین سلاح هسته‌ای را فراهم کند. در ماه گذشته، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، هر گونه امکان مذاکره در زمینه هسته‌ای با واشنگتن را رد کرد و اعلام نمود که تا زمانی که فشار حداکثری به این شکل برقرار باشد، هیچ امکان برای گفت‌وگوی مستقیم میان ما و ایالات متحده وجود نخواهد داشت.
311311